خبر کامل
هشدار سازمان جهانی هواشناسی: بحران آب تا ۲۰۵۰ جان ۵ میلیارد نفر را تهدید میکند

هشدار جدی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) نشان میدهد که منابع آبی جهان با بحرانی فزاینده روبهرو هستند که تا سال ۲۰۵۰ میلادی، زندگی بیش از ۵ میلیارد نفر از جمعیت کره زمین را تحت تأثیر قرار خواهد داد. این گزارش جامع، از کاهش بیسابقه جریان رودخانهها و ورودی سدها در پنج سال گذشته خبر میدهد و سال ۲۰۲۳، به عنوان گرمترین سال ثبتشده، عامل تشدید خشکسالیها و سیلابهای ویرانگر در سطح جهانی معرفی شده است.
کانونهای بحران جهانی آب بر اساس گزارش WMO
بررسیهای سازمان جهانی هواشناسی حاکی از آن است که فشار بر ذخایر آبی در تمامی قارهها مشهود است. گزارش نشان میدهد که جریان رودخانهها و ورودی سدها در اکثر مناطق جهان پایینتر از حد نرمال بوده و فشار بیسابقهای بر ذخایر آبی وارد کرده است. وضعیت مناطق مختلف به شرح زیر دستهبندی شده است:
آفریقا: از فروپاشی سد تا سیلابهای گسترده
کشورهای شمالی و شرقی آفریقا بیشترین آسیب را دیدهاند. فاجعه لیبی در سپتامبر ۲۰۲۳ که منجر به فروپاشی دو سد و کشته شدن بیش از ۱۱ هزار نفر شد، یکی از تلخترین نمونههاست. همچنین، اتیوپی، کنیا، رواندا و موزامبیک با سیلابهای گسترده و تخریب شدید زیرساختهای آبرسانی مواجه بودهاند.
آمریکای جنوبی: خشکسالی تاریخی و کاهش تولید کشاورزی
خشکسالی طولانیمدت در آرژانتین، برزیل، پرو و اروگوئه ادامه دارد. سطح آب رودخانه آمازون و دریاچه تیتیکاکا به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده که کاهش چشمگیر تولیدات کشاورزی را به دنبال داشته است.
آسیا و اقیانوسیه: تبخیر شدید و سدهای زیر میانگین
بحران منابع آبی در حوضههای حیاتی مانند گنگ، براهماپوترا و مکونگ گسترش یافته است. کشورهایی نظیر هند، چین، فیلیپین و استرالیا با ورودی سدهایی کمتر از میانگین جهانی مواجه هستند و تبخیر شدید، اثرات بارشهای اندک را خنثی میکند.
اروپا: شکاف شمال و جنوب
وضعیت قاره اروپا دوگانه است؛ شمال اروپا (شامل انگلیس، ایرلند، فنلاند و جنوب سوئد) شرایط نسبتاً بهتری دارد، اما جنوب اروپا، به ویژه اسپانیا و ایتالیا، با کاهش مداوم بارش و پدیده فرونشست زمین دست به گریبانند.
خاورمیانه و شمال آفریقا: کانون اصلی تنش آبی
این منطقه به عنوان یکی از سه کانون اصلی بحران جهانی آب شناخته میشود، جایی که تقریباً تمامی کشورها تحت فشار شدید منابع آبی قرار دارند. شاخص تنش آبی در بسیاری از این کشورها در رده «بسیار بالا» (۸۰ تا ۱۰۰ درصد) قرار دارد:
- کشورهای حاشیه خلیج فارس: کویت، امارات، قطر، بحرین و عربستان سعودی تقریباً فاقد جریان طبیعی آب سطحی هستند و کاملاً به آب وارداتی و شیرینسازی آب دریا وابسته شدهاند.
- اردن و لبنان: اردن با سرانه کمتر از ۱۰۰ مترمکعب در سال، یکی از فقیرترین کشورهای جهان از نظر منابع آبی است. لبنان نیز با بحران زیرساختی، آلودگی منابع سطحی و توزیع نابرابر آب شهری مواجه است.
- عراق و سوریه: جریان رودخانههای دجله و فرات در عراق حدود ۶۰ درصد کاهش یافته و زمینهای جنوبی دچار نمکزدگی شدهاند. سوریه نیز با نصف شدن میانگین بارندگی در دهه اخیر و تخریب گسترده زیرساختهای آبرسانی روبهروست.
- ایران: این کشور با شاخص تنش آبی ۸۰ تا ۱۰۰ درصد، در بحرانیترین نقاط جهان قرار دارد. خشکسالیهای مکرر، افت سطح سفرههای زیرزمینی و کاهش جریان رودخانههای اصلی نظیر کارون و زایندهرود، وضعیت کمآبی پایدار را رقم زده است.
برآوردهای سازمان ملل متحد حاکی از آن است که در حال حاضر ۳.۶ میلیارد نفر از جمعیت جهان سالانه حداقل یک ماه با کمبود شدید آب مواجه هستند.
راهبرد ششگانه سازمان ملل برای مهار بحران تا ۲۰۳۰
سلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، در خصوص ابعاد این چالش اظهار داشت:
بشر در قرن کنونی با دو دشمن همزمان روبروست؛ آب بیش از حد و آب بسیار کم.
برای مهار این بحران، سازمان ملل راهبرد ششگانهای را تعریف کرده است که با حمایت بانک جهانی و UNDP تا سال ۲۰۳۰ اجرا خواهد شد:
- اجرای سیستم پایش دادهای و هشدارهای زودهنگام تا سال ۲۰۲۷.
- مدیریت تلفیقی و پایدار منابع آب.
- بازیافت و استفاده مجدد از پساب شهری.
- اصلاح الگوی کشت و مصرف آب در بخش کشاورزی.
- توسعه دیپلماسی آب و تقویت همکاریهای منطقهای.
- سرمایهگذاری جهانی در فناوریهای شیرینسازی و پروژههای صرفهجویی پایدار.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
