تکذیب شایعه ثبت «گل محمدی ایران» به نام عربستان در یونسکو

در پی انتشار شایعاتی مبنی بر ثبت جهانی «گل محمدی ایران» به نام عربستان در فهرست میراث ناملموس یونسکو، واکنش‌های گسترده‌ای در افکار عمومی برانگیخته شد. با این حال، بررسی‌های رسمی نشان می‌دهد که این ماجرا مربوط به ثبت جهانی یک آیین محلی در عربستان است که حدود یک سال پیش انجام شده و هیچ ارتباطی با سنت گلاب‌گیری اصیل ایرانی ندارد.

واقعیت ماجرا چیست؟

سال گذشته، در نوزدهمین نشست کمیته بین‌الدولی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس که در پاراگوئه برگزار شد، کشور عربستان سعودی پرونده‌ای را با عنوان «آیین‌های فرهنگی مربوط به گل‌های رُز طائف» به ثبت جهانی رساند.

بر اساس توضیحات منتشرشده در وب‌سایت رسمی یونسکو، این پرونده به‌طور خاص به آیین‌ها و سنت‌های مردم منطقه طائف در زمینه کاشت، برداشت، تقطیر و استفاده از گل رز اختصاص دارد. شباهت‌های ظاهری برخی از این آیین‌ها با مراسم سنتی گلاب‌گیری در ایران، به‌ویژه در شهرهای تاریخی کاشان و قمصر، زمینه‌ساز انتشار شایعه ثبت گل محمدی ایران به نام عربستان در فضای مجازی شد.

تکذیب رسمی و تاکید بر تفاوت‌ها

در پی این شایعات، علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار معنوی و طبیعی وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، با ارائه توضیحات رسمی، به شایعات مطرح‌شده پایان داد.

پرونده‌ای که عربستان در یونسکو ثبت کرده، مربوط به «عصاره‌گیری رز طائف» است و هیچ ارتباطی با گل محمدی ایران و سنت گلاب‌گیری ما ندارد.

این اظهارات رسمی، مرز مشخصی میان آیین محلی ثبت‌شده در عربستان و میراث کهن گلاب‌گیری در ایران ایجاد می‌کند و بر استقلال این دو سنت تأکید دارد.

پرونده جامع ایران در راه یونسکو

مدیرکل ثبت آثار معنوی و طبیعی همچنین از اقدامات ایران برای ثبت جهانی میراث اصیل خود خبر داد و اعلام کرد که پرونده جامع ایران برای ثبت جهانی آیین گلاب‌گیری در حال آماده‌سازی است.

این پرونده با هدف حفظ و معرفی دقیق این میراث ناملموس، با مشارکت کامل استان‌ها، شهرها و روستاهای فعال در حوزه تولید و گلاب‌گیری تدوین شده است. انتظار می‌رود پرونده ایران:

• در طی یکی دو سال آینده
• در نوبت بررسی و دفاع در یونسکو قرار گیرد.