نقد و بررسی «پرسونا»؛ رئالیتی‌شوی روان‌شناسانه امیرعلی دانایی در پلتفرم شیدا

پلتفرم‌های نمایش خانگی برای جلب رضایت مخاطبان و سرگرمی‌سازی، نیازمند تولیدات متنوعی چون سریال، تاک‌شو و به‌ویژه رئالیتی‌شو هستند. رئالیتی‌شوها با سرمایه‌گذاری کمتر و قابلیت پوشش مضامین گسترده، از هنر و ورزش تا سیاست و اقتصاد، پتانسیل بالایی برای جذب سلیقه‌های مختلف دارند، مشروط بر آنکه از یک اتاق فکر قوی بهره ببرند و زوایای پنهان برنامه‌های گفتگومحور را به خوبی بشناسند.

معرفی و تمایز «پرسونا»؛ تکیه بر روان‌شناسی

بر همین اساس، پلتفرم شیدا دست به تولید برنامه‌ای با عنوان «پرسونا» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی امیرعلی دانایی زده است که یک رئالیتی‌شوی متفاوت به شمار می‌آید. اگرچه پرسونا در ظاهر از کلیشه‌های آشنای برنامه‌های گفتگومحور استفاده می‌کند و دانایی روبروی میهمان نشسته و گفتگو را آغاز می‌کند، اما آن چیزی که این برنامه را از نمونه‌های مشابه متمایز می‌سازد، درونمایه عمیق آن است.

این برنامه با تکیه بر علم روان‌شناسی و به‌ویژه شخصیت‌شناسی، هدف اصلی خود را نقب زدن به لایه‌های درونی هر یک از میهمان‌ها قرار داده است. این رویکرد ریسک بزرگی برای سازندگان به همراه دارد؛ چرا که طراحی سوالات نیازمند ظرافت بسیار است و کوچک‌ترین لغزش می‌تواند لطمه‌ای اساسی به کلیت برنامه بزند. با این حال، در پنج قسمت پخش شده، این اتفاق رخ نداده و سازندگان در اجرای دقیق این ایده موفق بوده‌اند.

مسئله کلیدی: نقاب زدن انسان

یکی از سوالات کلیدی و محوری «پرسونا» که در عنوان‌بندی برنامه نیز مورد تاکید قرار گرفته، مسئله نقاب زدن انسان در شرایط و موقعیت‌های گوناگون است. میهمانان به شیوه‌های مختلف به این موضوع پاسخ می‌دهند و این ایده، پایه و اساس گفتگوها را تشکیل می‌دهد.

بررسی میهمانان کلیدی و تاثیرگذاری گفتگوها

تنوع میهمانان و عمق گفتگوها، نقاط قوت اصلی این رئالیتی‌شو محسوب می‌شوند:

• مسعود فراستی: انتخاب مناسبی برای شروع برنامه بود. او بر «خودش بودن» و رفتار یکسان در موقعیت‌های مختلف تاکید می‌کند. برخورد راحت و بدون گارد فراستی، که حتی در حین گفتگو سیگار روشن می‌کند، به جذابیت شروع «پرسونا» کمک شایانی کرده و مخاطب را با وجوه شخصیتی کمتر دیده شده او، از جمله خاطراتش از پدر، مواجه می‌سازد.
• نسرین مقانلو: گفتگوی او به عنوان مادری که فرزند جوان خود را از دست داده، تلخ‌ترین پرسونای پخش شده است. نوع نگاه و مواجهه او با زندگی پس از این اتفاق بنیادین تغییر کرده است. پاسخ او به مسئله نقاب، نشأت گرفته از درون اوست و تأکیدش بر «رشد کردن پس از یک اتفاق تلخ»، ذهن مخاطب را به چالش می‌کشد.
• منوچهر هادی: با توجه به آشنایی بیشتر با امیرعلی دانایی، رفتار خودمانی‌تری دارد. او ابایی از صحبت درباره زندگی شخصی خود نداشته و کنشی شجاعانه نسبت به اتفاقات رخ داده نشان می‌دهد. عشق بی‌انتهای او به دخترش، نقطه عطف این قسمت و دارای حس و حال پدرانه جذابی است.

عناصر بصری و ساختار مکمل

«پرسونا» در لابلای گفتگوهای اصلی، پاساژهایی بصری و محتوایی را نیز گنجانده است که به غنای برنامه می‌افزاید:

اجرای موسیقی به شکل تک‌نوازی با فضای بصری مناسب، و همچنین بخشی کوتاه با اجرای انسیه فضلی، نویسنده برنامه، که نگاهی روان‌شناسانه به موضوع دارد، مکمل‌های خوبی برای کلیت برنامه هستند.

امیرعلی دانایی در مقام میزبان، اجرایی متفاوت را به نمایش می‌گذارد و در مرزهای صمیمیت و جدیت حرکت می‌کند که حاصل کارش قابل قبول است. همچنین، او به عنوان کارگردان، توجه ویژه‌ای به ریتم داشته و از عناوینی چون طراحی صحنه و دکور به شکلی هوشمندانه و به نفع محتوای «پرسونا» بهره گرفته است.

در مجموع، «پرسونا» رئالیتی‌شوی متفاوتی در شبکه نمایش خانگی است که برای مخاطبان جدی‌تر این حوزه، حرف‌های زیادی برای گفتن دارد و توانسته است با تکیه بر عمق روان‌شناختی، خود را از کلیشه‌های رایج متمایز سازد.