کشف سیگنال رادیویی دنباله‌دار 3I/Atlas توسط MeerKAT؛ پایان گمانه‌زنی‌ها درباره منشأ میان‌ستاره‌ای

کشف رادیویی که به بحث‌های طولانی پایان داد

این سیگنال رادیویی، که توسط رصدخانه رادیویی نجوم آفریقای جنوبی کشف شد، الگوی جذب رادیویی رادیکال‌های هیدروکسیل (OH) را به وضوح نشان می‌دهد. این الگو کاملاً با فعالیت‌های معمول و مورد انتظار یک دنباله‌دار مطابقت دارد و مهر تأییدی بر ماهیت طبیعی 3I/Atlas است.

جزئیات فنی رصد توسط تلسکوپ MeerKAT

تلسکوپ رادیویی MeerKAT در آفریقای جنوبی، که از ۶۴ آنتن با قطر ۱۳.۵ متر تشکیل شده است، سیگنال‌های جذب OH را در فرکانس‌های ۱۶۶۵ مگاهرتز و ۱۶۶۷ مگاهرتز شناسایی کرد. این پدیده حیاتی زمانی رخ می‌دهد که دنباله‌دار 3I/Atlas به خورشید نزدیک شده و یخ‌های آن در فضا تصعید می‌شوند.

این فرآیند باعث می‌شود دنباله‌دار مقدار زیادی تابش دریافت کند و رادیکال‌های هیدروکسیل (OH) تابش را در فرکانس‌های خاص جذب کنند.

اهمیت رادیکال‌های هیدروکسیل (OH)

رادیکال‌های OH که در سحابی‌ها و دنباله‌دارها یافت می‌شوند، ابزاری مهم برای ستاره‌شناسان هستند. آنها به نقشه‌برداری مناطق تشکیل ستاره و مناطق آب‌دار جهان کمک می‌کنند. این کشف مهم در تاریخ ۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، یعنی پنج روز قبل از رسیدن دنباله‌دار 3I/Atlas به نزدیک‌ترین نقطه خود به خورشید، به دست آمد.

آینده رصد و پایان گمانه‌زنی‌های تکنولوژیک

این یافته‌ها عملاً به بحث‌های گسترده درباره منشأ دنباله‌دار 3I/Atlas پایان داد. اخترفیزیکدانانی نظیر آوی لوئب، که از حامیان فرضیه منشأ تکنولوژیک بودند، اذعان داشتند که تاکنون هیچ سیگنال رادیویی دیگری غیر از سیگنال جذب OH گزارش نشده است.

رصدخانه MeerKAT پیش‌تر در تاریخ‌های ۲۰ و ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ تلاش‌هایی ناموفق برای یافتن سیگنال‌های رادیویی انجام داده بود. با این حال، رصد مداوم این جرم ضروری است تا موارد زیر بررسی شود:

• بررسی ثابت یا متناوب بودن تولید رادیکال‌های OH.
• بررسی میزان و ساختار دم دنباله‌دار برای دستیابی به نتایج دقیق‌تر.

رصد فضاپیمای جونو در سال ۲۰۲۶

در گام بعدی، فضاپیمای جونو در تاریخ ۱۶ مارس ۲۰۲۶، هنگام عبور از فاصله ۵۳ میلیون کیلومتری مشتری، با استفاده از آنتن دوقطبی خود، سیگنال‌های رادیویی با فرکانس پایین (۵۰ هرتز تا ۴۰ مگاهرتز) را از 3I/Atlas جستجو خواهد کرد. این دنباله‌دار در تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ به نزدیک‌ترین نقطه خود به زمین خواهد رسید، رویدادی که توجه عمومی به علم اخترفیزیک را افزایش داده است.