رئیس کمیسیون بهداشت مجلس: اجرای برنامه هفتم توسعه در حوزه سلامت به دلیل عدم تحقق منابع مالی فلج شد

بررسی اجرای قانون برنامه هفتم در حوزه سلامت

در ارزیابی صورت‌گرفته توسط کمیسیون بهداشت و درمان، مجموعاً ۱۱۵ حکم مرتبط با این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت که از این تعداد، ۹۴ مورد مربوط به تکالیف حوزه بهداشت و درمان بوده است. شهریاری اعلام کرد که ۶۵ مورد از این احکام فاقد بار مالی و ۵۰ مورد باقی‌مانده دارای بار مالی بوده‌اند.

عدم تحقق منابع مالی؛ ریشه اصلی مشکلات

یکی از محورهای اصلی مرتبط با کمیسیون، اصلاح نظام مالی، بیمه و تأمین منابع سلامت است. از ۲۵ مورد تکلیف تعیین‌شده در این محور، ۱۰ مورد انجام نشده است که علت اصلی آن محقق نشدن منابع مالی پیش‌بینی شده در قانون است. رئیس کمیسیون بهداشت به صراحت به عدم پرداخت منابع کلیدی اشاره کرد:

• از ۵۷ هزار میلیارد تومان منابع هدفمندی یارانه‌ها، حتی یک ریال پرداخت نشده است.
• ۸۰ همت پیش‌بینی‌شده برای رفع مشکلات حوزه سلامت و دانشگاه‌ها محقق نگردیده است.
• یک درصد مالیات بر ارزش افزوده وصول نشده است.
• منابع مالی بیمه سلامت تأمین نگردیده و طلب بیمه اجتماعی از دولت پرداخت نشده است.

این وضعیت باعث شده تا وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی نتوانند منابع لازم برای ارائه خدمات را دریافت کنند.

وضعیت نامطلوب در هوشمندسازی و توسعه بهداشت

شهریاری در بخش دیگری از گزارش خود به وضعیت نامطلوب اجرای تکالیف در سایر محورهای کلیدی اشاره کرد:

توسعه بهداشت و پیشگیری

در محور توسعه بهداشت، پیشگیری و ارتقای سلامت جامعه که شامل پیشگیری از بیماری‌ها، ترویج سبک زندگی سالم و تقویت مراقبت‌های اولیه است، از ۱۵ مورد تکلیف، ۱۳ مورد انجام نشده است.

هوشمندسازی نظام سلامت

محور هوشمندسازی نظام سلامت که شامل تدوین زیرساخت‌ها، استقرار پرونده الکترونیکی و اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع است، با هدف کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت خدمات تعریف شده بود. با این حال، از ۱۵ مورد تعیین‌شده، ۱۲ مورد اجرایی نشده است. وی خاطرنشان کرد که اگرچه اجرای این طرح‌ها تدریجی عنوان شده بود، اما طبق قانون باید تا پایان سال اول انجام می‌شد و شاید این تکلیف «مالایطاق» بوده است.

ساماندهی دارو و تجهیزات پزشکی و نارضایتی عمومی

در حوزه ساماندهی و توسعه نظام دارو و تجهیزات پزشکی که اهدافی چون حمایت از تولید داخل، خودکفایی، شفافیت در زنجیره تأمین و کاهش وابستگی ارزی را دنبال می‌کرد، وضعیت به مراتب بدتر است. از مجموع ۲۴ مورد تکلیف در این بخش، متأسفانه ۱۷ مورد اجرایی نشده است.

متأسفانه در حوزه سلامت وضعیتی داریم که مردم ناراضی‌اند، دولت ناراضی است و مجلس نیز ناراضی است. پرداختی از جیب مردم بالای ۵۵ درصد است. بسیاری از داروها به سختی پیدا می‌شود و قیمت‌ها به حدی افزایش یافته که بسیاری از بیماران توان دسترسی به داروهای مورد نیاز خود را ندارند، زیرا منابع مالی به موقع تأمین و پرداخت نمی‌شود.

وی به تشکیل صندوق حمایت از بیماران خاص و سرطانی اشاره کرد، اما تأکید نمود که منابع آن حتی پاسخگوی ۵۰ درصد هزینه‌های این بیماران نیست.

انتقاد از قانون‌نویسی و انتظارات از دولت جدید

رئیس کمیسیون بهداشت در پایان سخنان خود، ضمن گلایه از مشکلات جدی حوزه سلامت، انتظارات مردم از دولت آتی را بیان کرد:

مردم انتظار دارند در دولت آقای دکتر پزشکیان، اگر هیچ مسئله‌ای حل نشود، دست‌کم وضعیت سلامت جامعه ارتقا یابد.

شهریاری با انتقاد شدید از نحوه قانون‌نویسی در کشور، دلیل اصلی عدم تحقق برنامه‌ها را در خود قانونگذاری دانست:

ما قانون‌نویس‌های خوبی نیستیم، زیرا آرزوهای خود را به قانون تبدیل می‌کنیم بدون آنکه منابع مالی و توان اجرایی آن را به درستی پیش‌بینی کنیم. نتیجه این می‌شود که بسیاری از احکام اجرایی نمی‌شوند و پس از پنج سال اعلام می‌کنیم تنها ۲۵ درصد تحقق یافته است. اگر اکنون فکری جدی در این زمینه نشود، اتفاق خاصی در آینده رخ نخواهد داد.