ویکی‌پدیا: شرکت‌های هوش مصنوعی اسکرپینگ رایگان را متوقف و از API پولی استفاده کنند

ضرورت داده‌های انسانی برای هوش مصنوعی

ویکی‌مدیا استدلال می‌کند که مدل‌های هوش مصنوعی برای حفظ کیفیت، کارایی و اعتبار خود نیازمند اطلاعات باکیفیت و ویرایش‌شده توسط انسان هستند. با توجه به شبکه گسترده ویراستاران داوطلب ویکی‌پدیا که محتوا را به بیش از ۳۰۰ زبان به‌روز نگه می‌دارند، این دایره‌المعارف یکی از ارزشمندترین و قابل اعتمادترین منابع داده در جهان محسوب می‌شود.

تهدید مستقیم مدل کسب‌وکار ویکی‌پدیا

این درخواست در شرایطی مطرح می‌شود که مدل کسب‌وکار ویکی‌پدیا مستقیماً توسط همان فناوری‌هایی که از داده‌های آن تغذیه می‌کنند، تهدید شده است. با افزایش استفاده کاربران از چت‌بات‌های هوش مصنوعی برای پرسیدن سؤالات، بازدید مستقیم از ویکی‌پدیا کاهش یافته است.

ویکی‌پدیا که هفتمین وب‌سایت پربازدید جهان است، برای تأمین هزینه‌های عملیاتی خود (که در سال مالی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ به ۱۷۹ میلیون دلار رسید) به کمک‌های مالی مردمی متکی است و تبلیغات نمایش نمی‌دهد. عدم مراجعه مستقیم کاربران به سایت به معنای ندیدن درخواست‌های کمک مالی و در نتیجه به خطر افتادن درآمد بنیاد است.

کاهش ترافیک انسانی و شناسایی بات‌های مخفی

بنیاد ویکی‌مدیا اخیراً متوجه شده است که بخشی از ترافیک غیرمعمول و بالای سرورها در ماه‌های مه و ژوئن، ناشی از بات‌های هوش مصنوعی بوده که تلاش می‌کردند هویت خود را پنهان کرده و داده‌ها را به صورت مخفیانه اسکرپ کنند. این افزایش ترافیک غیرانسانی در حالی رخ می‌دهد که آمار بازدید انسانی از صفحات نسبت به سال گذشته ۸ درصد کاهش یافته است.

ویکی‌مدیا در بیانیه خود تأکید کرده است: «نقش ویکی‌پدیا به‌عنوان ستون فقرات دانش در اینترنت، اکنون از هر زمان دیگری مهم‌تر است. هوش مصنوعی مولد نمی‌تواند بدون دانش جدید و ایجادشده توسط انسان وجود داشته باشد؛ بدون آن، سیستم‌های هوش مصنوعی دچار فروپاشی می‌شوند.»

لزوم شفافیت و مسئولیت‌پذیری

متخصصان حوزه فناوری نگران هستند که هوش مصنوعی در صورت نبود اطلاعات دست اول و جدید، به پدیده‌ای به نام «خودخواری» (Model Collapse) دچار شود. مطالعات انجام‌شده نیز این نگرانی را تأیید می‌کنند:

• زمانی که توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی ویکی‌پدیا را از داده‌های آموزشی خود حذف می‌کنند، پاسخ‌های مدل‌ها به طور قابل‌توجهی دقت کمتر و تنوع کمتری خواهند داشت.
• قابلیت راستی‌آزمایی پاسخ‌های حاصل از این مدل‌ها به شدت کاهش می‌یابد.

شفافیت ویکی‌پدیا از جمله ارائه ارجاعات و منابع قابل تأیید و ثبت عمومی تمام تغییرات، این پلتفرم را به یکی از قابل اعتمادترین منابع تبدیل کرده است. در مجموع، ویکی‌مدیا از توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی می‌خواهد که محتوای آن را مسئولانه مصرف کنند که این مسئولیت‌پذیری شامل حمایت مالی از طریق API پولی نیز می‌شود.

موضع ویکی‌مدیا: حمایت، نه جایگزینی

بنیاد ویکی‌مدیا تأکید دارد که با فناوری هوش مصنوعی مخالف نیست و حتی از آن برای کمک به ویراستاران داوطلب در انجام کارهای خسته‌کننده (مانند ترجمه خودکار) استفاده می‌کند. با این حال، موضع رسمی بنیاد این است که ابزارهای هوش مصنوعی باید صرفاً برای حمایت از انسان‌ها باشند، نه اینکه به جایگزینی برای شبکه ویراستاران تبدیل شوند.