مهرداد بهار؛ پدر اسطوره‌شناسی ایران که ۶۵ سال از عمر خود را وقف فرهنگ کرد

مهرداد بهار، یکی از درخشان‌ترین چهره‌های فرهنگی قرن گذشته و بنیان‌گذار علم اسطوره‌شناسی نوین در ایران، در دهم مهرماه ۱۳۰۸ متولد شد و پس از ۶۵ سال عمر پربار، در بیست و دوم آبان‌ماه ۱۳۷۳ دیده از جهان فروبست. او در طول حیات خود، خدمات بسیار مهمی را در راستای تدوین دقیق اساطیر ایران و جهان و احیای فرهنگ باستان به جامعه علمی و فرهنگی کشور ارائه داد.

مهرداد بهار؛ فرزند ملک‌الشعرا و بنیان‌گذار اسطوره‌شناسی نوین

مهرداد، پنجمین فرزند ملک‌الشعرا بهار بود. او تحت تعالیم پدرش رشد کرد و همان‌طور که انتظار می‌رفت، به یکی از مهم‌ترین چهره‌های فرهنگی و علمی ایران تبدیل شد. او در محافل علمی به‌عنوان پدر علم اسطوره‌شناسی ایران شناخته می‌شود و نقش مهمی در ترویج این رشته و احیای اساطیر ایران باستان ایفا کرد.

مسیر پرفراز و نشیب تحصیل

علاقه مهرداد بهار به ادبیات و علوم انسانی از همان دوران کودکی و تحت تأثیر مستقیم تعالیم پدرش، ملک‌الشعرا بهار، شکل گرفت. او تحصیلات ابتدایی خود را در دبیرستان جمشید جم آغاز کرد و سپس در دبیرستان‌های معتبری چون فیروز بهرام و البرز ادامه داد.

پس از اتمام دوره دبیرستان، برای تحصیل در رشته ادبیات فارسی وارد دانشگاه تهران شد. با این حال، فعالیت‌های سیاسی او باعث شد تا از تحصیل در دانشگاه محروم شود و متعاقباً، به‌مدت چهار سال را در زندان سپری کند. مهرداد بهار پس از آزادی از زندان، در سن ۲۸ سالگی مجدداً به دانشگاه بازگشت و موفق شد تحصیلات کارشناسی خود را در رشته ادبیات فارسی به پایان برساند.

تدریس و تالیف؛ از لندن تا دانشگاه تهران

او پس از اتمام تحصیلات در تهران، برای ادامه مطالعات خود به انگلستان سفر کرد و چندین سال را در لندن گذراند. پس از بازگشت به ایران، زندگی حرفه‌ای خود را در دانشگاه تهران و با تدریس در رشته اسطوره‌شناسی، با تمرکز ویژه بر اساطیر ایران، ادامه داد.

مهرداد بهار شاگردان بسیاری را تربیت کرد که امروز هرکدام از آن‌ها از استادان برجسته اسطوره‌شناسی در ایران به شمار می‌روند. او با تلاش‌های خود، مسیری را برای پژوهش در این حوزه هموار کرد که تا پیش از او، مسیری طولانی و دشوار به نظر می‌رسید.

آثار ماندگار در حوزه اساطیر ایران

از مهرداد بهار آثار تالیفی و پژوهشی متعددی در زمینه اساطیر به یادگار مانده است که نقش حیاتی در توسعه این علم در ایران داشتند. مهم‌ترین آثار او عبارتند از:

• «از اسطوره تا تاریخ»
• «پژوهشی در اساطیر ایران»
• «اساطیر ایران»
• «سخنی چند درباره شاهنامه»