معاون استاندار هرمزگان: حال شهرسازی مطلوب نیست؛ ۲.۷ میلیون واحد غیرایمن در خطر زلزله

وضعیت نامطلوب شهرسازی و آمارهای نگران‌کننده

معاون عمرانی استانداری هرمزگان تاکید کرد که حال شهرسازی کشور، به‌ویژه در دهه‌های اخیر، چندان مطلوب نیست. وی با اشاره به نرخ بالای شهرنشینی، پیامدهای عدم توسعه زیرساختی هماهنگ را تشریح کرد:

• بیش از ۷۵ درصد جمعیت کشور امروز در شهرها زندگی می‌کنند.
• حدود ۲۵ درصد جمعیت شهری در بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی سکونت دارند.
• بیش از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار واحد مسکونی غیرایمن در سراسر کشور، در معرض خطر جدی زلزله قرار دارند.

صادقی پور تصریح کرد که رشد سریع شهرنشینی بدون توسعه هماهنگ زیرساخت‌ها، موجب گسترش ناهنجاری‌های شهری و به خطر افتادن جان و مال شهروندان شده است.

هویت تاریخی شهرسازی ایران؛ از شوش تا مکتب اصفهان

وی در مرور تاریخچه شهرسازی ایران، شهر را همواره نماد قدرت، فرهنگ و خلاقیت دانست و یادآور شد که تمدن ایرانی یکی از کهن‌ترین نظام‌های شهرسازی جهان را از شوش و همدان تا شهرسازی فاخر عصر صفویه در اصفهان پایه‌گذاری کرده است.

تحولات شهرسازی پس از اسلام و دوران معاصر

به گفته صادقی پور، شهرسازی ایرانی اسلامی پس از ورود اسلام، دچار تحولات شگرفی شد و اجزای اصلی ساختار شهری مانند بازارها، مساجد، محلات و ارگ‌ها در تعامل میان اقتصاد، مذهب و امنیت شکل گرفتند. وی افزود: در دوران معاصر، با ورود شهرسازی نوین از دوران قاجار، الگوهایی از غرب اقتباس شد؛ با این حال، ایران هیچ‌گاه در شهرسازی یک واردکننده صرف نبوده است، بلکه مکتب‌های ایرانی مانند «مکتب اصفهان» و «مکتب خراسان» ریشه در فرهنگ و هویت بومی دارند.

لزوم تغییر رویکرد: از شهرسازی پول‌محور به انسان‌محور

معاون عمرانی استانداری هرمزگان با انتقاد از شیوه مدیریت مالی شهری، هشدار داد که شهرسازی در ایران قربانی منابع مالی شهرداری‌ها شده است. این امر باعث شده تا بسیاری از شهرها از طریق فروش تراکم و صدور پروانه‌های ساخت اداره شوند.

وی پیامد این سیاست را تشدید ناهماهنگی با شبکه معابر، افزایش ترافیک و افت کیفیت زندگی شهری دانست و بر لزوم تغییر مسیر تاکید کرد:

شهرسازی باید از «شهرسازی پول‌محور» به «شهرسازی انسان‌محور» تغییر مسیر دهد. هدف نهایی شهرسازی ایجاد احساس امنیت، آرامش و رفاه برای شهروندان است، نه صرفاً توسعه فیزیکی یا فروش زمین.

چالش‌های طرح‌های شهری و راهکارهای توسعه پایدار

صادقی پور خاطرنشان کرد که طرح‌های جامع و تفصیلی شهرها در بسیاری از موارد با شرایط واقعی تطابق ندارند و نداشتن نظام به‌روزرسانی و اصلاح مداوم، موجب فرسایش اطلاعات آن‌ها شده است. وی برای دستیابی به توسعه پایدار شهری، بر اولویت‌بندی‌های زیر تاکید کرد:

1. تمرکززدایی واقعی از نظام تصمیم‌گیری شهری.
2. رعایت دقیق ضوابط و مقررات شهرسازی.
3. توجه به چالش‌های کلان‌شهری نظیر کمبود منابع آبی و ناترازی انرژی.

وی در پایان اظهار داشت: شهرسازی باید فرآیندی اجتماعی باشد که در خدمت آرامش، هویت و عدالت شهری قرار گیرد. شهرسازی باید انسان‌ساز باشد؛ نه صرفاً ساختمان‌ساز. هرجا انسان، هویت و فرهنگ در اولویت باشد، شهر نیز به سوی آرامش و پایداری حرکت خواهد کرد.