اعلام جزئیات سرشماری ۱۴۰۵ و هشدار درباره سالمندی ۲۰ درصدی جمعیت آذربایجان شرقی

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در همایش سراسری «کیفیت داده‌ها، ضامن اعتبار آمار» در تبریز، با اشاره به اهمیت داده‌های تولید شده توسط مردم، اظهار داشت که مأموران آمارگیر در صف مقدم تولید آمار قرار دارند و شایسته تقدیر هستند.

وی کیفیت را مسیری بی‌پایان دانست که همواره نیازمند بهبود و رفع نقاط ضعف است. به گفته وی، مرکز آمار با وجود محدودیت‌ها، تلاش می‌کند تا با همت کارشناسان متعهد، آمار باکیفیتی تولید کرده و سطح کار را ارتقاء دهد. وی تاکید کرد که زنجیره اهتمام به داده در کل فرایند آماری کشور نهادینه شده است.

تاکید مرکز آمار بر ارتقاء کیفیت داده‌ها و تحول نظام آماری

رئیس مرکز آمار ایران ضمن اشاره به تفاوت تجارب و توانمندی‌های استان‌ها، بر لزوم مشارکت آن‌ها در حل مسائل اصلی نظام آماری کشور تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت که مسائل و توانمندی‌ها تنها در تهران متمرکز نیست و موضوعاتی چون مهاجرت، حساب‌های ملی منطقه‌ای، سالنامه و داشبورد نظام آماری در استان‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد.

سرشماری ۱۴۰۵، گامی بزرگ به سوی آمار ثبتی‌مبنا

گودرزی اعلام کرد که مرکز آمار به‌زودی وارد مراحل عملیاتی سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ خواهد شد. این سرشماری به شکل ثبتی مبنا با رویکرد ترکیبی انجام می‌گیرد و نتیجه سال‌ها مطالعه و تلاش همکاران مرکز آمار است. این پروژه بزرگ با همراهی جوانان، نخبگان، اساتید دانشگاهی و سایر دست‌اندرکاران در ۳۱ استان و با مشارکت بیش از ۱۸ دستگاه اجرایی کشور به سرانجام خواهد رسید.

باید اهمیت سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ که کاری بسیار بزرگ است، برای همه دستگاه‌ها مشخص شود و تدابیری صورت گیرد که کیفیت داده‌ها در حوزه سرشماری ارتقاء یابد.

ابعاد سه‌گانه تحول در نظام آماری

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه باید به سمت تحول در نظام آماری کشور و ثبتی مبنا کردن آن حرکت کنیم، افزود: یکی از مهمترین ویژگی‌های کشورهای پیشرو در انقلاب‌های صنعتی، داشتن نظام آماری متحول و مدرن است که پایه و اساس نظام برنامه‌ریزی محسوب می‌شود.

وی ابعاد سه‌گانه تحول در نظام آماری کشور را که در دستور کار نظام تصمیم‌گیری قرار دارد، به شرح زیر برشمرد:

• فنی و تخصصی: ارتقاء روش‌ها و ابزارهای تولید آمار.
• پشتیبانی حاکمیت: حمایت نهادهای دولتی از نظام آماری.
• سرمایه اجتماعی و اعتماد مردمی: افزایش اعتماد عمومی به آمار و داده‌های رسمی.

هشدار جمعیتی در آذربایجان شرقی: سالمندی ۲۰ درصدی تا سال ۱۴۳۰

حیدر فتح‌زاده، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی آذربایجان شرقی، در این همایش با اشاره به روند نگران‌کننده کاهش نرخ رشد جمعیت استان، آمارهای تاریخی و پیش‌بینی‌های جمعیتی را ارائه کرد. او یادآور شد که در سال ۱۳۳۵، حدود ۴۹ درصد جمعیت استان در بازه سنی زیر ۱۴ سال قرار داشتند. اما پیش‌بینی می‌شود که این روند به شکل نگران‌کننده‌ای تغییر کند.

روند افزایشی سالمندی در استان

فتح‌زاده با ارائه آمار، تاکید کرد که تأمین زیرساخت‌های مرتبط با نیازمندی‌های جمعیت سالمند باید با نگاه آینده‌نگری در اولویت دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد. وی همچنین به تاریخچه نظام ثبت احوال اشاره کرد که در سال ۱۲۹۷ شکل گرفت و اولین سرشماری کشور در سال ۱۳۳۵ با جمعیتی حدود ۱۸ میلیون و ۸۷۷ هزار نفر انجام شد.

مقایسه آمارهای جمعیتی آذربایجان شرقی

جدول زیر وضعیت جمعیت استان آذربایجان شرقی و سهم گروه‌های سنی مختلف را در سال‌های مختلف نشان می‌دهد:

همچنین، در سال ۱۳۹۵ تعداد تولد در استان ۶۹,۷۳۱ نفر و تعداد فوت ۲۱,۹۰۳ نفر بوده است. در مقایسه با آن، تعداد تولد ۲۸,۸۳۱ نفر کاهش و تعداد فوتی‌ها ۵,۸۴۴ نفر افزایش یافته است.

در سطح ملی نیز، روند افزایش جمعیت سالمندی و کاهش جمعیت جوان مشهود است؛ به‌طوری که درصد سالمندی کشور از ۳.۳ درصد در سال ۱۳۳۵ به ۶.۷ درصد در سرشماری ۱۳۹۵ رسیده و کشور در حال مواجهه با دو رقمی شدن این درصد است.