برنامه تحول ایرنا: گذار از تبلیغ مستقیم به تولیدات حرفه‌ای و تصویری

صادق‌حسین جابری انصاری، مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، در ادامه سفر استانی خود به سمنان و در دیدار با اصحاب رسانه این استان، بر لزوم تغییر رویه در این سازمان تأکید کرد. وی اظهار داشت که در سفرهای استانی و دیدارهای داخلی، تلاش می‌شود تا سازمان و مسئولان استانی به تدریج به این تغییر رویه ترغیب شوند.

وی نقش‌آفرینی حرفه‌ای ایرنا را به عنوان «پل دوسویه بین ملت و حاکمیت»، به نفع هر دو طرف دانست و تأکید کرد که این تغییر باید به تدریج به روال جاری تبدیل شود تا ایرنا به رسانه‌ای کاملاً حرفه‌ای تبدیل گردد.

جابری انصاری تصریح کرد: ایرنا برای تبدیل شدن به رسانه‌ای حرفه‌ای باید از تبلیغ مستقیم دوری کند و به سمت تولیدات حرفه‌ای رسانه‌ای که اثرگذاری بیشتری دارد، حرکت نماید. تبلیغ مستقیم به درد دولت و ملت نمی‌خورد و تأثیر معکوس دارد.

به گفته مدیرعامل ایرنا، محتوای خبری باید فرآوری شده و برای آن‌ها ارزش افزوده ایجاد گردد تا در بسته‌بندی حرفه‌ای به مخاطب عرضه شود. همچنین، باید از انتشار اخبار صرفِ مربوط به دیدارها و سخنرانی‌های مسئولان پرهیز کرد.

پیشینه و جایگاه تاریخی خبرگزاری ایرنا

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی با اشاره به سابقه تاریخی این سازمان، بیان کرد که ایرنا قدیمی‌ترین رسانه زنده ایران پس از روزنامه اطلاعات است که در سال ۱۴۰۳ نودمین سالگرد تأسیس خود را جشن گرفت. این رسانه در استان سمنان نیز قدمتی ۵۰ ساله دارد.

سیر تحول نام و نقش

• دوره پهلوی اول: ایرنا با نام «آژانس پارس» در وزارت امور خارجه آغاز به کار کرد.
• تا سال ۱۳۶۰: با استقلال از وزارت خارجه، با عنوان «خبرگزاری پارس» به فعالیت ادامه داد.
• سال ۱۳۶۰: نام آن به «خبرگزاری جمهوری اسلامی» تغییر یافت و واژه «ایرنا» مخفف نام انگلیسی این خبرگزاری است.

جابری انصاری خاطرنشان کرد که ایرنا زمانی خبرگزاری رسمی و ملی ایران در داخل و خارج از کشور بود. این نقش در داخل کشور تا دو دهه پس از انقلاب ادامه داشت، اما با صدور مجوزهای متعدد برای خبرگزاری‌های دیگر، کمی کمرنگ‌تر شد.

حفظ مرجعیت و گذار از رسانه متنی به تصویری

مدیرعامل ایرنا با اشاره به اینکه ایران اکنون تنها کشور جهان است که ۵۰ خبرگزاری رسمی دارد، تأکید کرد: با این وجود، اخبار ایرنا در خارج از کشور همچنان به عنوان نظر رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران تلقی می‌شود. وی هدف دوره مدیریتی خود (از مهر ۱۴۰۳ تاکنون) را بازگرداندن خبرگزاری به جایگاه تاریخی خود به عنوان رسانه‌ای حرفه‌ای، اثرگذار و خبرگزاری دولت و ملت ایران عنوان کرد.

وی رویکرد سوم ایرنا را فراتر رفتن از قالب متنی دانست و توضیح داد:

• از بهمن ۱۴۰۳، تولید فرآورده‌های تصویری با جدیت در ایرنا آغاز شده است.
• هم‌اکنون ایرنا دارای دو شبکه تلویزیون اینترنتی است؛ شبکه ملی که از ساعت ۱۰ تا ۲۲ برنامه پخش می‌کند و شبکه استانی که با وجود کمبود امکانات، فعال است.
• تحریریه متنی ایرنا به تحریریه تصویری متصل شده و همکاران در قالب کارشناس و مجری در استودیو نیز حضور می‌یابند.

تحول سازمانی و اقتصاد رسانه

جابری انصاری، تبدیل شدن ایرنا به یک رسانه حرفه‌ای را امری ممکن دانست، مشروط بر اینکه هدفگذاری، برنامه، اراده و پیگیری وجود داشته باشد. وی بر لزوم درک ناکارآمدی رویه‌های فعلی برای تحقق تحول از طریق مفاهمه و اجماع‌سازی تأکید کرد و افزود: باید کار رسانه‌ای مؤثر انجام دهیم، در غیر این صورت هرگونه هزینه و سرمایه‌گذاری بی‌فایده خواهد بود.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی همچنین به ضعف امکانات ایرنا، به‌ویژه در حوزه چندرسانه‌ای، اشاره کرد و از کنار گذاشته شدن نگاه متمرکز «مرکز-پیرامون» و تقویت تدریجی امکانات استان‌ها خبر داد.

چالش اقتصاد رسانه

وی در بخش دیگری به موضوع اقتصاد رسانه پرداخت و اظهار داشت: در سراسر جهان، هنگام تأسیس یک رسانه، به موضوع اقتصاد آن نیز توجه می‌شود؛ اما در ایران، رسانه‌ها بدون پیش‌بینی منابع مالی پایدار راه‌اندازی می‌شوند.

جابری انصاری در پایان، وظیفه رسانه را «تصویرسازی از واقعیت‌ها» دانست و تأکید کرد که اصل و اساس واقعیت‌ها را باید حاکمیت بسازد.