مشاور وزیر راه: تقویت «تاب‌آوری اجتماعی» برای مقابله با بحران‌های روزافزون حیاتی است

تقویت تاب‌آوری اجتماعی در مواجهه با «بحران‌های روزافزون»

اطهره نژادی، مدیرگروه مخاطرات محیط زیستی پژوهشکده سوانح طبیعی، در یکصد و سی و نهمین نشست تخصصی که به مناسبت هشتمین سالگرد زلزله سال ۱۳۹۶ سرپل ذهاب برگزار شد، بر ضرورت حیاتی تقویت «تاب‌آوری اجتماعی» در کشور تأکید کرد. وی با اشاره به آغاز پروژه تاب‌آوری اجتماعی در استان‌های مختلف، این اقدام را گامی مهم برای آمادگی در برابر چالش‌های پیش رو دانست.

درس‌های پروژه کرمانشاه و محدودیت‌های مالی

نژادی اظهار داشت که درخواست‌هایی از سوی استانداران کرمانشاه و استان‌های همجوار برای ادامه پروژه تاب‌آوری اجتماعی در مناطقشان دریافت شده است. این استقبال نشان‌دهنده دستاوردها و درس‌های مهمی بود که از اجرای محدود این پروژه ملی در کرمانشاه حاصل شد؛ هرچند اجرای کامل آن به دلیل محدودیت منابع مالی در تمامی مناطق کشور میسر نگردید.

در جریان اجرای طرح، از استانداران خواسته بودیم که دولت، بخش خصوصی، جامعه مدنی و دانشگاه‌ها همگی در کنار یکدیگر بنشینند و با بررسی مسائل، برای افزایش تاب‌آوری اجتماعی راه‌حل‌های مشترک پیدا کنند. چراکه اگر ما در اتاق‌های دربسته در پایتخت برای مردم تصمیم بگیریم، نتیجه آن چیزی می‌شود که امروز در جامعه مشاهده می‌کنیم.

ضرورت مشارکت همه‌جانبه برای یافتن راه‌حل‌های مشترک

مشاور عالی وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد که افزایش تاب‌آوری اجتماعی مستلزم همکاری و هم‌افزایی تمامی بخش‌های جامعه است. وی چهار رکن اصلی این مشارکت را اینگونه برشمرد:

• دولت: به عنوان نهاد سیاست‌گذار و مجری.
• بخش خصوصی: به عنوان نیروی محرکه اقتصادی.
• جامعه مدنی: به عنوان صدای مردم و تسهیل‌گر اجتماعی.
• دانشگاه‌ها: به عنوان منبع دانش و پژوهش.

فاجعه بم؛ روایتی که ناتمام ماند

نژادی در بخش دیگری از سخنانش به فاجعه زلزله بم اشاره کرد و آن را یکی از عجیب‌ترین فجایع کشور خواند که شاید در قرن‌ها نمونه‌اش تکرار نشود. وی بر این نکته تأمل کرد که آیا تاکنون کسی این رویداد را از نگاه بازماندگان بم، کسانی که از یک خانواده یا طایفه تنها یک نفرشان باقی مانده، روایت کرده است؟

وی خاطرنشان کرد که همواره روایت‌ها از سوی نهادهای دولتی، چهره‌ها یا سازمان‌های مردم‌نهاد ارائه شده‌اند، اما کمتر پیش‌آمده که این فاجعه از زوایای مختلف و با نگاه بازماندگان واقعی مورد واکاوی قرار گیرد. این مسئله نشان می‌دهد که ممکن است نگاه واحدی به این پدیده وجود نداشته باشد و هر گروهی بر اساس زاویه دید خود به آن پرداخته است.

آمادگی برای مواجهه با بحران‌های پیچیده

با تأکید بر اهمیت ادامه مطالعات در حوزه تاب‌آوری اجتماعی، مدیرگروه مخاطرات محیط زیستی پژوهشکده سوانح طبیعی اظهار داشت: به دلیل بحران‌های متعدد و پیچیده‌ای که در جامعه امروز با آن مواجه هستیم، تقویت تاب‌آوری اجتماعی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. بحران‌ها روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شوند و لازم است برای مواجهه مؤثر با آن‌ها آماده باشیم. این آمادگی نیازمند:

• هم‌فکری و همکاری میان پژوهشکده‌ها، دانشگاه‌ها و سایر نهادهای مرتبط.
• پیشبرد هماهنگ مسیر مطالعات و اقدامات.