طرح دفاعی «گنبد طلایی» ترامپ؛ هزینه‌های ۳.۶ تریلیون دلاری و هشدار درباره توازن هسته‌ای

ماهیت پروژه «گنبد طلایی»

پروژه گنبد طلایی به عنوان یک سامانه دفاعی جدید و گسترده برای محافظت از سرتاسر خاک آمریکا معرفی شده است. این پروژه ترکیبی از فناوری‌های نوین راداری، موشکی و فضایی است که با هدف رهگیری و نابودی موشک‌ها، پهپادها و پرتابه‌های دشمن پیش از اصابت طراحی شده است.

گفته می‌شود که این طرح از دو نمونه تاریخی الهام گرفته شده است:

• برنامه «جنگ ستارگان» (SDI) رونالد ریگان در دهه ۱۹۸۰ میلادی.
• سامانه «گنبد آهنین» اسرائیل.

هزینه‌های نجومی و مقایسه‌های تاریخی

یکی از مهم‌ترین محورهای انتقاد به این طرح، هزینه‌های سرسام‌آور آن است. برآوردهای اولیه نشان‌دهنده ابعاد مالی عظیم این پروژه است که مورد تردید بسیاری از ناظران قرار گرفته است:

این هزینه در نسخه کامل، بیش از سه برابر هزینه‌های پروژه آپولو است که منجر به فرستادن انسان به ماه شد و همین امر، انتقادات مالی علیه طرح ترامپ را تشدید کرده است.

پیامدهای هسته‌ای و توازن جهانی

کارشناسان حوزه تسلیحات هشدار داده‌اند که راه‌اندازی یک سپر موشکی مؤثر توسط آمریکا می‌تواند توازن بازدارندگی هسته‌ای جهان را به شدت برهم زند. در حال حاضر، توافقی نانوشته مبنی بر عدم حمله بین کشورهای دارای بمب هسته‌ای برقرار است.

اگر کشورهایی مانند روسیه و چین شاهد چنین تحرکاتی از سوی آمریکا باشند، این احتمال وجود دارد که وارد یک فضای رقابتی شوند و مسابقه تسلیحاتی جدیدی در جهان آغاز گردد.

انتقادات سیاسی و عملیاتی

منتقدان معتقدند که این طرح بیش از آنکه یک برنامه دفاعی عملیاتی باشد، ابزاری سیاسی در دست ترامپ است. برخی بر این باورند که او صرفاً به دنبال نمایش قدرت و استفاده از این پروژه برای جلب رأی در انتخابات آتی است.

علاوه بر انگیزه‌های سیاسی، نقدهای عملیاتی مهمی نیز به «گنبد طلایی» وارد است. مهم‌ترین این نقدها شامل موارد زیر است:

• هزینه‌های بسیار بالا و غیرقابل توجیه.
• عدم پاسخگویی کامل سامانه در برابر تمامی سلاح‌های موشکی و هوایی پیشرفته.

نشریه اکونومیست گزارش داده است که این احتمال وجود دارد که پروژه «گنبد طلایی» نیز مانند طرح «جنگ ستارگان» ریگان، هرگز به مرحله اجرا نرسد و در حد یک ایده بلندپروازانه باقی بماند.