آیکون خبر

خبر کامل

کشف نشانه‌های خطر سکته مغزی در تصاویر دندانپزشکی ایرانیان (CBCT)

نقش غیرمنتظره رادیوگرافی‌های دندانپزشکی در تشخیص خطر سکته

آترواسکلروز یا تصلب شرایین، به دلیل رسوب چربی‌ها و مواد معدنی در دیواره رگ‌های خونی، تهدیدی جدی برای سلامت جوامع مدرن محسوب می‌شود و می‌تواند به تنگ شدن مسیر جریان خون و در نهایت سکته مغزی یا قلبی منجر گردد. شریان کاروتید، که وظیفه خون‌رسانی به مغز را بر عهده دارد، از مهم‌ترین نقاط آسیب‌پذیر در برابر این بیماری است. یکی از نخستین علائم شروع این فرآیند، رسوب مواد کلسیمی یا همان کلسیفیکاسیون در دیواره این شریان است.

تشخیص زودهنگام این تغییرات می‌تواند از بروز آسیب‌های جدی مغزی پیشگیری کند، اما اغلب افراد از وجود چنین رسوب‌هایی در بدن خود بی‌اطلاع هستند. اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم تشخیص زودهنگام این رسوبات، حتی در تصویربرداری‌هایی که با هدف دیگری انجام می‌شوند، ممکن است جان بیماران را نجات دهد.

CBCT: ابزاری فراتر از ایمپلنت

دندانپزشکان هنگام استفاده از رادیوگرافی سه‌بعدی CBCT (توموگرافی کامپیوتری با پرتو مخروطی) برای بررسی وضعیت استخوان فک در کاشت ایمپلنت، به طور تصادفی ممکن است به نشانه‌هایی از کلسیفیکاسیون در مسیر شریان کاروتید برخورد کنند. این روش تصویربرداری سه‌بعدی، جزئیات ساختارهای اطراف را نیز نشان می‌دهد و همین ویژگی، آن را به ابزاری ارزشمند برای کشف زودهنگام این بیماری بدل کرده است.

جزئیات پژوهش ملی در مورد شیوع کلسیفیکاسیون

با توجه به نبود پژوهش مشابه در داخل کشور، بررسی تازه‌ای توسط زهرا امیری و همکارانش از دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، با هدف تعیین میزان بروز این پدیده در جمعیت ایرانی انجام شد. در این مطالعه، ۳۲۰ تصویر رادیوگرافی CBCT مربوط به بیماران مراجعه‌کننده به یک مرکز خصوصی رادیولوژی فک و صورت در تهران مورد بررسی دقیق قرار گرفت تا فراوانی وقوع این رسوبات و ارتباط آن با سن و جنسیت مشخص شود.

یافته‌های کلیدی: شیوع پایین و ارتباط با سن و جنس

نتایج تحلیل آماری بر روی ۳۲۰ رادیوگرافی، الگوهای مهمی را در شیوع این عارضه نشان داد:

  • تنها در ۱۱ مورد (معادل ۳/۴ درصد) نشانه‌های کلسیفیکاسیون شریان کاروتید وجود داشت.
  • از این ۱۱ مورد، هشت نفر مرد و سه نفر زن بودند، که نشان‌دهنده شیوع بالاتر در مردان است.
  • میانگین سنی افرادی که این پدیده در آن‌ها مشاهده شد، حدود ۵۵ سال بود.
  • تحلیل آماری تأیید کرد که احتمال بروز کلسیفیکاسیون با افزایش سن به طور چشمگیری بالا می‌رود.

بر اساس این یافته‌ها، هرچند میزان کلی بروز کلسیفیکاسیون شریان کاروتید در جامعه مورد مطالعه پایین بود، اما الگوی مشاهده‌شده اهمیت عوامل سن و جنس را در این زمینه برجسته می‌کند.

توصیه‌های بالینی و مقایسه جهانی

پژوهشگران نتایج خود را با مطالعات بین‌المللی مقایسه کردند؛ در پژوهش‌های جهانی، میزان بروز این رسوبات بین سه تا هفده درصد گزارش شده که بالاتر از یافته‌های مطالعه حاضر است. تفاوت در سبک زندگی، تغذیه و نسبت جنسیتی نمونه‌ها از عوامل مؤثر بر این اختلاف عنوان شده است. همچنین، بررسی‌ها نشان می‌دهد روش CBCT در تشخیص این تغییرات نسبت به رادیوگرافی‌های دوبعدی دقت بیشتری دارد.

مرور کامل تصاویر CBCT فراتر از محدوده دندانی، فرصتی فراهم می‌کند تا بیمار پیش از بروز سکته مغزی یا آسیب‌های جدی‌تر، تحت پیگیری و مراقبت‌های لازم قرار گیرد. این امر نشان می‌دهد فناوری‌های مورد استفاده در دندانپزشکی می‌توانند نقشی فراتر از درمان دندان‌ها داشته باشند؛ نقشی در پیشگیری از بیماری‌های مرگبار.

نتایج این پژوهش در «مجله علمی-پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد» منتشر شده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗