مهار تب برفکی در قم؛ واکسیناسیون ۱۱۵ هزار راس دام و ضدعفونی ۵۵۰ هزار متر مربع از کانون‌ها

مدیرکل دامپزشکی استان قم با اعلام آغاز اقدامات گسترده برای کنترل بیماری تب برفکی در دامداری‌های استان، این بیماری عفونی و واگیردار را به دلیل خسارات اقتصادی سنگین، «طاعون صنعت دامداری» نامید و از تشکیل قرارگاه ویژه برای مهار کانون‌های آلودگی خبر داد.

تب برفکی؛ طاعون صنعت دامداری

بیماری تب برفکی یا «بیماری دهان و پا» یک بیماری عفونی و بسیار واگیردار ویروسی است که عمدتاً حیوانات زوج سم از جمله گاو، گوسفند و بز را درگیر می‌کند. این بیماری به دلیل سرعت انتشار بالا و خسارات اقتصادی سنگین، به عنوان «طاعون صنعت دامداری» شناخته می‌شود.

نحوه انتشار و علائم بیماری

عامل بیماری می‌تواند از طریق قطرات آئروسل دفع شده از حیوان آلوده، تماس با تجهیزات و البسه آلوده، وسایل نقلیه و حتی توسط حیوانات شکارچی اهلی و وحشی به سرعت منتشر شود.

این ویروس در ابتدا موجب تب شدید دو تا سه روزه شده و متعاقباً تاول‌های دردناکی در داخل دهان، روی پستان و خصوصاً در ناحیه پا ظاهر می‌شود. این تاول‌ها اغلب پاره شده و منجر به کاهش شدید تولیدات دامی می‌شوند.

اقدامات فوری برای کنترل کانون‌های آلودگی

پیرو گزارش مواردی از این بیماری در تعدادی از دامداری‌های استان، اقدامات فوری و گسترده‌ای برای کنترل کانون‌های بیماری آغاز شده است. اولین گام، تشکیل «قرارگاه تب برفکی استان» بود که با برگزاری جلسات منظم در سطح استان و شهرستان‌ها و با حضور تمامی دستگاه‌های ذی‌ربط، تشکل‌های دامداران و بخش خصوصی، عملیات برنامه‌ریزی و هماهنگی برای کنترل بیماری را آغاز کرد.

محدودیت‌های قرنطینه‌ای و برنامه واکسیناسیون

از دیگر اقدامات اساسی، برقراری ممنوعیت و محدودیت کامل نقل و انتقال دام در سطح استان و انجام مکاتبات لازم با کلیه استان‌های کشور برای جلوگیری از گسترش بین‌استانی بیماری بود. در حوزه پیشگیری، دستاوردهای مهمی در زمینه واکسیناسیون حاصل شده است:

• واکسیناسیون بیش از ۹۰ هزار راس گاو و گوساله علیه بیماری.
• واکسیناسیون ۲۵ هزار راس گوسفند و بز علیه بیماری.

مراقبت‌های فعال و کنترل حمل و نقل

تعداد اکیپ‌های بررسی و مراقبت از بیماری‌های دامی به طور قابل توجهی افزایش یافته است که حاصل آن انجام بیش از ۶۵۰ مورد مراقبت فعال و غیرفعال در سطح استان بوده است. همچنین، با همکاری پاسگاه انتظامی در شهرستان جعفرآباد، اکیپ قرنطینه سیار دامپزشکی برقرار شده و محموله‌های دام فاقد گواهی حمل بهداشتی توقیف شده‌اند.

ضدعفونی محیطی و آموزش دامداران

برای قطع زنجیره انتقال، اقدامات گسترده‌ای در زمینه بهداشت محیط صورت گرفته است:

• ضدعفونی حدود ۵۵۰ هزار متر مربع از کانون‌های بیماری.
• استقرار سیستم‌های ثابت ضدعفونی خودروهای حمل دام و نهاده‌ها در ورودی مجتمع‌های دامپروری بزرگ مانند دامشهر و لبن.
• توزیع بیش از ۱۵۰۰ لیتر ماده ضدعفونی‌کننده به صورت رایگان در اختیار دامداران.

نقش اطلاع‌رسانی در کنترل بیماری کلیدی است. از طریق برگزاری جلسات با اتحادیه‌ها، استفاده از فضای مجازی، ارسال پیامک و سایر روش‌های ارتباطی، آموزش ترویجی و اطلاع‌رسانی ضوابط بهداشتی و قرنطینه‌ای به دامداران به طور مستمر در حال انجام است. علاوه بر این، کلیه کانون‌های درگیر به طور مستمر بازدید و ارزیابی شده و داده‌ها در سامانه GIS ثبت و تحلیل می‌شوند تا نقشه اپیدمیولوژی بیماری به دقت ترسیم شود.

ضرورت مشارکت دامداران و اطمینان به شهروندان

کنترل این بیماری بدون مشارکت و همکاری کامل دامداران امکان‌پذیر نیست. از تمامی بهره‌وران انتظار می‌رود با رعایت دقیق دستورالعمل‌ها، در مهار این بیماری یاری‌رسان باشند:

«همکاری در برنامه‌های واکسیناسیون، فعال‌سازی حوضچه‌های ضدعفونی، جلوگیری از ورود افراد متفرقه و دلالان، گزارش فوری موارد مشکوک و نهایتاً بیمه نمودن دام‌ها، از جمله اقداماتی است که دامداران باید انجام دهند.»

همچنین به شهروندان اطمینان داده می‌شود که با تهیه فرآورده‌های خام دامی از فروشگاه‌ها و مراکز مجاز تحت نظارت دامپزشکی، می‌توانند با خیالی آسوده از سلامت این محصولات بهره‌مند شوند.