خبر کامل
طرح جدید وزارت اقتصاد برای ثبات بازار ارز: راه‌اندازی صندوق‌های ارزی و آتی
طرح جدید وزارت اقتصاد برای پوشش ریسک نوسانات ارز
در شرایطی که نوسانات قیمت ارز همچنان به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های ساختاری اقتصاد ایران مطرح است، وزارت اقتصاد از طرحی نوین برای ایجاد ثبات در این بازار خبر داده است. بر اساس اعلام وزیر اقتصاد، به‌زودی صندوق‌های ارزی و آتی در بازار سرمایه راه‌اندازی خواهند شد تا ریسک نوسانات قیمت ارز برای عموم مردم و بنگاه‌های اقتصادی پوشش داده شود و فضای امن‌تری برای سرمایه‌گذاری ارزی فراهم آید.
این ابزارهای نوین مالی قرار است خلا موجود در حوزه سرمایه‌گذاری ارزی رسمی و قانون‌مند را پر کنند و با هدایت نقدینگی و سرمایه‌ها از مسیرهای غیررسمی به بسترهای شفاف، به انضباط بیشتر در بازار ارز و تعدیل انتظارات ناپایدار ارزی کمک کنند.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های فنی، مالی و نظارتی لازم، صندوق‌های ارزی بورس کالا می‌توانند نقشی مکمل در مدیریت بهتر قیمت ارز و ثبات اقتصاد کلان ایفا کنند. با این حال، این پرسش مهم مطرح است که آیا ساختار فعلی بازار ارز و سیاست‌های ارزی کشور ظرفیت لازم برای اجرای موفقیت‌آمیز چنین صندوق‌هایی را دارد؟
تحلیل کارشناس بازار سرمایه: مزایا و موانع صندوق‌های ارزی
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، در خصوص راه‌اندازی صندوق‌های ارزی اظهار داشت که این صندوق‌ها یکی از ابزارهایی هستند که می‌توانند برای پوشش یا کنترل ریسک نوسانات قیمت‌ها در تمامی بازارها مفید واقع شده و به ثبات نسبی بازار ارز کمک شایانی کنند.
مزیت فعالیت بر مبنای ارزش خالص دارایی‌ها (NAV)
آقابزرگی توضیح داد: «این صندوق‌ها علاوه بر اتکا به معاملات نقدی، بر پایه ارزش خالص دارایی‌ها (NAV) فعالیت می‌کنند؛ به این معنا که ارزش روز دارایی‌هایشان مبنای معامله قرار می‌گیرد. بنابراین، احتمال دستکاری مصنوعی یا قیمت‌سازی در آن‌ها بسیار کمتر است و می‌توان گفت دستخوش تغییرات غیرواقعی نخواهند شد. هرچند مبنای محاسبه NAV در این صندوق‌ها، منابع و مراجع نرخ ارز رسمی است، اما در مجموع می‌توان آن‌ها را از ابزارهای مفید برای کنترل نوسان قیمت ارز به شمار آورد.»
موانع ساختاری؛ از انحصار تا پیچیدگی تبدیل ارز
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تجارب گذشته، یادآور شد که در گذشته نیز اوراق ارزی یا ابزارهای مشابه در دستور کار قرار گرفته بودند، اما به مرحله اجرا نرسیدند. وی دلایل اصلی این عدم موفقیت را این‌گونه برشمرد:
- پیچیدگی سازوکار: تبدیل ارز در قالب واحدهای سرمایه‌گذاری (یونیت) سازوکاری پیچیده دارد و به سادگی صندوق‌های ریالی نیست.
- انحصار دولتی: نظام بازار ارز در کشور تا حدودی در انحصار دولت و بانک مرکزی است که این موضوع یکی از موانع کلیدی برای ایجاد و توسعه این صندوق‌ها محسوب می‌شود.
چالش ورود و خروج منابع ارزی
آقابزرگی همچنین به چالش‌های سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها اشاره کرد: «هنگامی که یک صندوق سرمایه‌گذاری ایجاد می‌شود، هر متقاضی می‌تواند واحدهای آن را خریداری کند. اما سازوکار تبدیل ریال به ارز یا ورود ارز به این صندوق‌ها برای محاسبه ارزش سرمایه‌گذاری دارندگان یونیت، پیچیده است و مانند صندوق‌های ریالی، سادگی و سرعت لازم را ندارد.»
تجربه گذشته نیز نشان می‌دهد ورود و خروج منابع ارزی در صندوق‌هایی که مبنای محاسبه آن‌ها نرخ رسمی ارز است، به راحتی امکان‌پذیر نیست.
صندوق‌های ارزی، ابزاری برای پوشش ریسک بازار آزاد
آقابزرگی تأکید کرد که نباید این صندوق‌ها را به عنوان عامل سرکوب نرخ ارز در نظر گرفت، بلکه باید آن‌ها را ابزاری برای پوشش ریسک نوسان قیمت در بازار آزاد تلقی کرد. البته تحقق این امر منوط به آن است که شرایط پذیره‌نویسی و ورود و خروج منابع سرمایه‌گذاران به سادگی صندوق‌های ریالی انجام شود.
حجم منابع، شرط اصلی موفقیت
در نهایت، این کارشناس بازار سرمایه، تأثیر مثبت صندوق‌های ارزی بر ایجاد نظم و انضباط در نوسانات بازار ارز را مشروط به برخورداری از حجم قابل توجهی از منابع دانست: «اگر حجم منابع این صندوق‌ها با حجم معاملات روزانه، هفتگی یا فصلی بازار آزاد و تالار مبادله طلا و ارز برابری کند، بدون شک تأثیر مثبتی بر کنترل قیمت و نوسانات بازار خواهند داشت.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
