قاتل خاموش در کمین؛ نکات ایمنی حیاتی برای نصب وسایل گرمایشی در زمستان

نصب استاندارد، ضامن ایمنی

سید جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، در خصوص ایمنی وسایل گرمایشی نکات مهمی را مطرح کرد. وی تأکید کرد که در صورت خرید وسایل گازسوز جدید، حتماً از انواع استاندارد استفاده شود و نصب آن‌ها به نمایندگی‌های مجاز سپرده شود.

برای وسایلی که از سال‌های قبل باقی مانده‌اند، بررسی سلامت کامل دستگاه و تعویض قطعات فرسوده با نمونه‌های باکیفیت ضروری است. به طور خاص، شیشه بخاری‌ها در صورت شکستگی یا ترک باید فوراً تعویض گردند.

نکات حیاتی در اتصالات گاز

• استفاده از بست‌های استاندارد و شیلنگ مخصوص گاز برای جلوگیری از نشت.
• طول شیلنگ گاز نباید از یک و نیم متر تجاوز کند؛ در متراژهای بیشتر باید از لوله‌های مسی استفاده شود.
• هشدار جدی: هرگز از سیم یا مفتول برای بستن شیلنگ استفاده نکنید، زیرا موجب آسیب و انتشار گاز می‌شود.
• پس از نصب، تمام اتصالات را با محلول آب و کف آزمایش کنید.
• ممنوعیت مطلق: برای اطمینان از عدم نشت گاز، هرگز از کبریت یا فندک استفاده نکنید.

قاتل خاموش در کمین است: مونوکسیدکربن

خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن (CO) تنها محدود به وسایل گازسوز نیست. هر وسیله‌ای که شعله دارد و اکسیژن محیط را مصرف می‌کند، مانند بخاری، پکیج، شومینه، آبگرمکن و حتی خودروهایی که در فضای بسته روشن می‌مانند، می‌تواند تولیدکننده این گاز کشنده باشد.

آمارها نشان می‌دهد موارد مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن در ماه‌های سرد سال به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. رعایت اصول ایمنی و تهویه مناسب، راهکار اصلی پیشگیری از این حوادث است.

نشانه‌های مسمومیت و اقدامات اولیه

نشانه‌های اولیه مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن اغلب با علائم سرماخوردگی یا آنفولانزا اشتباه گرفته می‌شود. این علائم عبارتند از:

• ضعف و سردرد شدید
• سرگیجه و تهوع
• دوبینی و تنگی‌نفس

در صورت مشاهده فرد مسموم، باید فوراً اقدامات زیر انجام شود:

1. انتقال سریع فرد به فضای باز.
2. تماس با اورژانس و آتش‌نشانی.
3. خاموش کردن منابع شعله‌دار و تهویه سریع محل.

دودکش‌های غیراصولی، عامل اصلی حوادث

نقص در سیستم دودکش‌ها به عنوان مهم‌ترین عامل انتشار گاز مونوکسیدکربن شناخته می‌شود. اطمینان از باز بودن مسیر دودکش‌ها قبل از نصب بخاری امری حیاتی است. برای این منظور می‌توان از پشت‌بام، وزنه‌ای را داخل دودکش انداخت تا از عدم انسداد مسیر مطمئن شد.

استانداردهای نصب دودکش

رعایت استانداردهای زیر در نصب دودکش‌ها الزامی است:

• دودکش‌ها باید از جنس سیمانی بوده و تا ۸۰ سانتی‌متر بالاتر از سطح بام امتداد داشته باشند.
• نصب کلاهک H در انتهای دودکش برای جلوگیری از ورود باد و کمک به خروج بهتر دود ضروری است.
• داغ بودن بدنه دودکش نشانه عملکرد صحیح آن است.
• استفاده از لوله‌های پولیکا یا قوطی فلزی به جای دودکش ممنوع است.
• در داخل واحدها تنها باید از دودکش‌های ورق گالوانیزه استفاده شود.
• از به‌کارگیری دودکش‌های غیرهم‌قطر یا تغییر اندازه دهانه خروجی خودداری کنید.

تهویه محیط، شرط بقا

در هنگام استفاده از هرگونه وسیله شعله‌دار، هرگز تمام درزها و ورودی‌های هوا را مسدود نکنید. باز گذاشتن بخشی از پنجره یا زیر در برای تأمین اکسیژن و تهویه کافی است.

شومینه‌ها به دلیل مصرف بالای اکسیژن و بازده حرارتی پایین، بیشتر جنبه تزئینی دارند و باید با احتیاط فراوان مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، پکیج‌های فن‌دار که دود حاصل را به بیرون هدایت می‌کنند، ایمن‌تر بوده و بهتر است در بالکن یا مکان‌هایی نصب شوند که مستقیماً به فضای آزاد راه دارند.