خبر کامل
کشف سازوکار NAD⁺ و EVA1C؛ راه جدید محافظت از مغز در برابر آلزایمر
دانشمندان بین‌المللی با کشف یک سازوکار مولکولی جدید، روزنه‌ای امیدبخش در درک و درمان بیماری آلزایمر گشوده‌اند. این پژوهش که توسط تیمی از دانشگاه‌های اسلو، آکرشوس، جینان و مینهو انجام شده، نشان می‌دهد که متابولیت طبیعی نیکوتینامید آدنین دی‌نوکلئوتید اکسیدشده (NAD⁺) با همکاری پروتئین EVA1C می‌تواند خطاهای ویرایشی آران‌ای را اصلاح کرده و از مغز در برابر آسیب‌های پیشرونده‌ی آلزایمر محافظت کند.
سازوکار محافظت عصبی: اصلاح خطاهای آران‌ای
بیماری آلزایمر با اختلال در فرآیند برش آران‌ای (RNA splicing) در سلول‌ها مشخص می‌شود. این اختلال منجر به تولید پروتئین‌های معیوبی می‌گردد که سرعت مرگ غیرقابل برگشت نورون‌ها را افزایش می‌دهند.
پژوهشگران کشف کردند که NAD⁺ قادر است این «خطاهای ویرایشی» را اصلاح نماید. این عمل از طریق پروتئینی به نام EVA1C صورت می‌گیرد که وظیفه‌ی مدیریت نحوه‌ی کنار هم قرار گرفتن پیام‌های آران‌ای برای ساخت پروتئین‌ها را بر عهده دارد.
مطالعات پیشین حاکی از آن بودند که مکمل‌سازی با پیش‌سازهای NAD⁺، مانند نیکوتینامید ریبوزید (NR) یا نیکوتینامید مونونوکلئوتید (NMN)، می‌تواند در مدل‌های حیوانی آلزایمر و کارآزمایی‌های بالینی اولیه، اثرات درمانی مثبتی داشته باشد؛ اما سازوکارهای مولکولی دقیق پشت این فواید تا کنون ناشناخته باقی مانده بود.
مدل‌های حیوانی: تأیید نقش NAD⁺ و EVA1C
دانشمندان برای رمزگشایی از این مکانیسم، تحقیقات خود را در دو مرحله‌ی اصلی و با استفاده از مدل‌های حیوانی پیش بردند:
تحقیقات اولیه بر روی کرم‌ها (Caenorhabditis elegans)
- کرم‌هایی که برای تولید پروتئین سمی انسانی تاو مهندسی شده بودند، به عنوان مدل اولیه استفاده شدند.
- افزایش سطح NAD⁺ در این کرم‌ها، مشکلات برش آران‌ای مرتبط با سن و پروتئین تاو را اصلاح کرد.
- این اصلاحات منجر به بهبود حرکات و رفتارهای یادگیری در کرم‌ها شد.
- ژن eva-۱ (معادل انسانی EVA1C) به عنوان ژنی که تغییرات قابل‌توجهی در برش آران‌ای در ارتباط با درمان NAD⁺ نشان می‌دهد، شناسایی شد.
آزمایش‌ها بر روی مدل‌های موش
در مدل‌های موش که حامل شکل جهش‌یافته‌ای از پروتئین تاو بودند، افزایش سطح NAD⁺ (با استفاده از NR یا NMN) خطاهای برش آران‌ای را اصلاح کرد. مشخص شد که صدها ژن درگیر در پردازش آران‌ای، به ویژه ژن‌های مرتبط با برش آران‌ای، دچار تنظیم نادرست شده بودند که با افزایش NAD⁺ این تنظیم نادرست برطرف شد.
آزمایش‌های بیشتر نشان داد که خاموش‌کردن ژن eva-۱ در کرم‌ها و ژن EVA1C در موش‌ها، توانایی NAD⁺ در اصلاح خطاهای برش یا بهبود حافظه و رفتار را به طور کامل از بین می‌برد.
کاهش EVA1C در مغز بیماران آلزایمر
برای تأیید اهمیت این یافته‌ها در انسان، دانشمندان نمونه‌های مغزی بیماران آلزایمر را مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاکی از آن بود که سطح پروتئین EVA1C در دو ناحیه‌ی کلیدی مغز، یعنی هیپوکامپ و قشر انتورینال، به طور قابل‌توجهی کاهش یافته است. این دو ناحیه با حافظه و مراحل اولیه‌ی پیشرفت بیماری آلزایمر ارتباط مستقیم دارند.
غیرفعال شدن ژن EVA1C، فواید محافظت عصبی میانجی‌شده توسط NAD⁺ را از بین برد و این امر تأیید می‌کند که EVA1C نقشی ضروری در این سازوکار دارد.
هدف‌گذاری EVA1C برای درمان آلزایمر
این نتایج، EVA1C را به عنوان یک هدف درمانی جدید و مهم برای بیماری آلزایمر معرفی می‌کند. پژوهشگران معتقدند که حفظ سطح مطلوب NAD⁺ می‌تواند به حفظ حافظه و کاهش روند زوال عصبی در انسان کمک شایانی کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۰:۰۱ - ۱۴۰۴/۰۸/۲۲