سرباز در مسیر قطب نخلداری جنوب شرق؛ افزایش ۳۰ درصدی تولید خرما با نوسازی باغات

ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان سرباز

شهرستان سرباز با دارا بودن حدود ۶ هزار هکتار اراضی زراعی و باغی، پتانسیل عظیمی در توسعه نخلستان‌ها و ارتقای اقتصاد محلی دارد. از این میزان، حدود یک‌هزار و ۷۰۰ هکتار به کشت درختان نخل اختصاص یافته است.

تولید سالانه و ارقام محلی

توسعه نخلستان‌ها یکی از محورهای اصلی اقتصاد کشاورزی سرباز محسوب می‌شود. مدیران بخش کشاورزی پیش‌بینی می‌کنند که از سطح فعلی نخلستان‌ها، سالانه بیش از ۱۰ هزار تن خرما برداشت شود. ۲۶ رقم خرما در این شهرستان کشت می‌شود که مهم‌ترین ارقام محلی آن عبارتند از:

• مضافتی
• کلگی
• هلیله
• ربی

درخت نخل به دلیل مقاومت بالا در برابر خشکسالی، به عنوان یک گونه راهبردی در توسعه کشاورزی منطقه شناخته شده و به حفظ منابع طبیعی، اشتغال‌زایی و افزایش درآمد کشاورزان کمک شایانی می‌کند.

اصلاح و نوسازی نخلستان‌ها با هدف صادرات

یکی از چالش‌های مهم در نخلستان‌های سرباز، وجود باغ‌های قدیمی و نخل‌های درجه دو و سه است که به دلیل حساسیت بالا به آفت و ریزش میوه، بازدهی اقتصادی مطلوبی ندارند. وزارت جهاد کشاورزی برای افزایش بهره‌وری، طرح جایگزینی نخل‌های کم‌بازده با ارقام اقتصادی و صادرات‌محور را در دست اجرا دارد.

ارقام جایگزین و برنامه ۵ ساله

ارقام باکیفیتی که برای مناطق گرمسیری مانند سرباز مناسب تشخیص داده شده‌اند و قابلیت صادراتی دارند، شامل موارد زیر هستند:

• مجول: با میوه درشت و شیرین
• پیارم: با قابلیت صادراتی بالا
• زاهدی: به دلیل پرباری و مقاومت در برابر گرما

اجرای این طرح از طریق توزیع پاجوش‌های مرغوب، پرداخت یارانه نهال، ارائه تسهیلات مالی و آموزش کشاورزان صورت می‌گیرد. پیش‌بینی می‌شود در افق پنج‌ساله، تولید خرمای شهرستان تا ۳۰ درصد افزایش یابد.

مبارزه با آفت سرخرطومی حنایی

خطرناک‌ترین تهدید نخلستان‌های منطقه، آفت سوسک سرخرطومی حنایی خرما است که سالانه خسارات سنگینی به نخلکاران وارد می‌کند. جهاد کشاورزی با اجرای طرح‌های مراقبتی، آموزش کشاورزان و تأمین بخشی از هزینه‌های مبارزه، می‌کوشد تا این خسارت‌ها را به حداقل برساند.

تکمیل زنجیره تولید و فرآوری؛ گامی به‌سوی ارزش افزوده

چالش اصلی نخلکاران در سرباز، خام‌فروشی محصول و کمبود زیرساخت‌های فرآوری و بسته‌بندی است. در حال حاضر تنها ۲ واحد سردخانه با ظرفیت بیش از ۳,۵۰۰ تن در شهرستان فعال است که پاسخگوی تولید سالانه نیست و احداث واحدهای جدید ضروری است.

راه‌اندازی کارگاه‌های فرآوری خرما برای تولید محصولاتی مانند شکلات، پاستیل، لواشک و چیپس خرما و حتی فرآورده‌های آرایشی از هسته و برگ نخل، می‌تواند علاوه بر ایجاد ارزش افزوده بالا، موجب اشتغال‌زایی پایدار برای زنان روستایی شود.

با تکمیل زنجیره تولید و ایجاد صنایع تبدیلی، ضایعات خرما کاهش یافته و سهم شهرستان سرباز از بازارهای داخلی و خارجی به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت. کاربردهای متنوع خرما از صنایع دستی و خوراک دام گرفته تا فرآورده‌های آرایشی و تولید سوخت زیستی، نشان‌دهنده پتانسیل بالای این محصول است.

حمایت دولت و افق روشن نخلداری

حمایت دولت از طرح‌های «جهش تولید» در بخش کشاورزی، فرصتی کم‌نظیر برای توسعه نخلستان‌ها در شهرستان سرباز فراهم کرده است. اجرای طرح‌های آبیاری نوین، بیمه محصولات و ارائه تسهیلات بانکی از جمله برنامه‌های حمایتی دولت برای نخلکاران است.

فرماندار شهرستان سرباز تأکید کرد که با تداوم این روند، سرباز به‌زودی به یکی از قطب‌های اصلی نخلداری جنوب شرق کشور تبدیل شده و نقش مهمی در تولید و صادرات خرمای باکیفیت ایران ایفا خواهد کرد. این منطقه با ۴۴۰ روستا و جمعیتی بیش از ۱۰۷ هزار نفر، روستایی‌ترین شهرستان سیستان و بلوچستان است و توسعه نخلداری، امید به آینده و پایداری کشاورزی در دل خاک‌های گرم و خشک آن را تقویت می‌کند.