جزئیات کامل بخشنامه گمرک: آغاز واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج تا پایان ۱۴۰۴

آغاز فاز اجرایی و شرایط عمومی مشمولان

اجرای آیین‌نامه واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج، پس از ابلاغ رسمی مدیرکل دفتر واردات گمرک، عملاً آغاز شده است. این اقدام بر اساس مصوبه شماره ۵۰۷۰۳ت/۶۳۸۸۱هـ هیئت وزیران و مرتبط با بند (ر) تبصره (۱) قانون بودجه سال جاری صورت گرفته و جزئیات شرایط، مشمولان و شیوه‌های تخصیص ارز را تشریح می‌کند.

دسته‌بندی متقاضیان واجد شرایط

افراد مجاز به واردات خودرو در چارچوب این طرح به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

• دسته اول: ایرانیان دارای تابعیت ایرانی که اقامت معتبر خارج از کشور دارند (با تأیید وزارت امور خارجه). شرط لازم این است که تاریخ آغاز اقامت آن‌ها پیش از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ ثبت شده باشد و حداقل یک روز در سال جاری در خارج از کشور اقامت داشته باشند.
• دسته دوم: مأموران ثابت دستگاه‌های کشوری و لشکری که بنا بر مأموریت سازمانی خود تا پایان سال ۱۴۰۴ در خارج از کشور حضور دارند.

مهلت ثبت سفارش و محدودیت مدل خودرو

گمرک تأکید کرده است که مهلت ثبت سفارش برای تمامی مشمولان دو گروه فوق تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ تعیین شده است. همچنین، دامنه واردات مجاز شامل خودروهای نو و کارکرده تا سقف پنج سال ساخت است. این محدودیت پنج‌ساله با هدف حفظ استانداردهای فنی، ایمنی و زیست‌محیطی خودروهای وارداتی اعمال شده است.

بخشنامه تأکید دارد که هر فرد واجد شرایط صرفاً مجاز به واردات یک دستگاه خودرو است.

نحوه تأمین ارز و معافیت‌های مالی

یکی از مهم‌ترین نکات دستورالعمل جدید، معافیت واردات از انتقال ارز رسمی است. خودروهای خریداری‌شده از محل این طرح در زمره «واردات بدون انتقال ارز» طبقه‌بندی می‌شوند و نیازی به تخصیص ارز رسمی از سوی بانک مرکزی وجود نخواهد داشت.

مسیرهای مجاز تأمین مالی

بر اساس بند ۵ مصوبه هیئت وزیران (مورخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴)، واردات خودرو از دو مسیر مجاز شناخته می‌شود:

1. از محل ارز سپرده‌شده شخصی یا دیگران که منشأ آن توسط شبکه بانکی معتبر کشور تأیید شده باشد.
2. بر اساس بند ۹ ماده ۳۸ آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات (واردات بدون انتقال ارز).

همچنین خودروهایی که پس از تاریخ تصویب آیین‌نامه خریداری می‌شوند (با استثنای مأموران رسمی دولت)، می‌توانند از محل حساب ارزی شخص یا دیگران و پس از هماهنگی با بانک مرکزی وارد کشور شوند، مشروط بر آنکه منبع ارز توسط بانک مرکزی تأیید شود.

احراز صلاحیت متقاضیان و تأثیر بر بازار

فرآیند احراز صلاحیت و تأیید هویت متقاضیان به‌صورت کاملاً متمرکز و دیجیتالی از طریق سامانه وزارت امور خارجه انجام می‌شود. در این فرآیند، اطلاعات شناسایی و اقامتی افراد هنگام ثبت درخواست در سامانه جامع تجارت، به‌صورت برخط با سامانه وزارت امور خارجه تبادل می‌شود.

فهرست برندها و مدل‌های مجاز وارداتی نیز به‌زودی توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام و از طریق سامانه جامع تجارت منتشر خواهد شد.

تأثیر اقتصادی و روانی طرح

اجرایی شدن این آیین‌نامه، هرچند مسیری محدود برای واردات خودرو توسط جامعه‌ای خاص می‌گشاید، اما می‌تواند آثار قابل‌توجهی بر تعادل بازار خودرو در داخل کشور داشته باشد. انتظار می‌رود:

• تعدیل انتظارات: تزریق خودروهای باکیفیت‌تر و متنوع‌تر، انتظارات مصرف‌کنندگان از بازار داخلی را تعدیل کند.
• سیگنال مثبت: وجود مجرای رسمی واردات، اثر روانی مثبتی بر انتظارات قیمتی و کاهش سوداگری در بازار ارز و خودرو خواهد داشت.