حمایت ۲۰ میلیونی ماهانه دولت از دانشجویان دکترا؛ افت ۵.۶ درصدی رشد علمی

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور ضمن اعلام برنامه‌های حمایتی جدید دولت چهاردهم، بر لزوم سرمایه‌گذاری بلندمدت و پایدار در حوزه علم و پژوهش تاکید کرد. وی در جمع دانشگاهیان و نخبگان استان همدان، از تدابیر ویژه برای کاهش دغدغه‌های معیشتی پژوهشگران و جلوگیری از افت شاخص‌های علمی کشور سخن گفت.

حمایت‌های مالی جدید دولت چهاردهم از پژوهشگران

یکی از چالش‌های جدی جامعه علمی کشور، مسئله اشتغال و درآمد فارغ‌التحصیلان دوره دکترا است. بر همین اساس، دولت تصمیم گرفته است تا برای هر دانشجوی دکترا که در مسیر پژوهش فعال است، حمایت مالی قابل توجهی در نظر بگیرد.

• کمک‌هزینه ماهانه دکترا: ماهانه ۲۰ میلیون تومان حمایت مالی برای کاهش دغدغه‌های معیشتی و اقتصادی دانشجویان دکترا.
• حمایت از اعضای هیأت علمی جدید: اختصاص ۱۰۰ میلیون تومان برای تهیه تجهیزات اولیه و راه‌اندازی کارهای تحقیقاتی اعضای هیأت علمی تازه‌وارد.
• جوایز نخبگان: اهدای جوایز مهمی چون جایزه علامه طباطبایی و جایزه سرآمدان ملی ویژه نخبگانی که در نشریات معتبر بین‌المللی فعالیت دارند.

افت شاخص‌های علمی و برنامه‌های بهبود

معاون رئیس‌جمهور با اشاره به افت شاخص‌های علمی در سال گذشته، خاطرنشان کرد که متأسفانه در سال ۱۴۰۲، نرخ رشد علمی کشور به منفی ۵.۶ درصد رسید. با این حال، با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته در سال ۱۴۰۳، روند بهبود در حال شکل‌گیری است. وی تصریح کرد که تقویت پایه‌های علم ضروری است، چراکه اگر دانشگاه‌ها توانایی تربیت محققان و نخبگان را از دست بدهند، بخش‌های تولیدی نیز در آینده دچار رکود خواهند شد.

علم و فناوری نیازمند صبر و سرمایه‌گذاری بلندمدت است. علم همچون درخت گردو است؛ باید امروز آن را بکاریم، از آن مراقبت کنیم و چند سال بعد ثمره‌اش را برداشت کنیم. به همین دلیل، دولت به‌دنبال کارهای زودبازده نیست و بر توسعه علمی و پژوهشی پایدار تمرکز دارد.

رفع موانع اجرایی و توسعه زیرساخت‌ها

در راستای حمایت از جامعه علمی، یکی از مشکلات چندساله دانشگاه‌ها برطرف شده است. از سال ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۴، نزدیک به ۱۷۰ پست هیأت علمی بلاتکلیف مانده بود که حتی پرداخت حقوق دانشگاه‌ها را با مشکل مواجه کرده بود. این مسئله در مردادماه امسال حل و فصل شد. همچنین، برای رشته‌ها و فناوری‌های نوظهور، مصوبه جذب بورسیه صادر شده و زیرساخت‌های آزمایشگاهی کشور در حال توسعه است.

ایشان همچنین بر ضرورت فراخوان عمومی بودجه پژوهشی دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد تا از ظرفیت پژوهشگران سراسر کشور به نحو احسن استفاده شود. هدف دولت چهاردهم، ایجاد هم‌زبانی میان نهادهای علمی و اجرایی از جمله سازمان امور استخدامی و سازمان برنامه و بودجه است تا مسیر تحقق اقتصاد دانش‌بنیان هموارتر شود.

تدابیر ویژه برای حفظ نخبگان بومی

معاون علمی رئیس‌جمهور به موضوع مهاجرت نخبگان به پایتخت اشاره کرد و نزدیکی به تهران را یکی از تهدیدهای جدی برای استان‌های همجوار دانست. به همین منظور، استانداری‌ها موظف شده‌اند برنامه‌هایی برای حفظ نخبگان بومی اجرا کنند.

• در استان همدان، واگذاری ۵۰۰ قطعه زمین مسکونی به نخبگان در دستور کار قرار گرفته تا انگیزه ماندن در استان تقویت شود.
• طرحی برای شناسایی نخبگان از دوران نوجوانی تدوین شده است تا استعدادهای درخشان از سنین ۱۵ و ۱۶ سالگی وارد چرخه هدایت علمی و حمایتی شوند.

وی در پایان تأکید کرد که اقتصاد آینده کشور باید بر پایه علم و دانش‌بنیان شکل گیرد و مسیر تصمیم‌سازی کشور باید بر پایه دانش و تجربه نخبگان تنظیم شود.