هشدار رئیس بهزیستی: ایران در آستانه سالمندی؛ ۳۱٪ جمعیت تا ۱۴۳۰ بالای ۶۰ سال

رئیس سازمان بهزیستی کشور هشدار داد که ایران با شتابی محسوس در حال تبدیل شدن به یک جامعه سالمند است و بر اساس مطالعات ملی، پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت کشور بالای ۶۰ سال خواهند داشت. وی «گسل شناختی» در میان تصمیم‌گیران را اصلی‌ترین مانع برای آمادگی زیرساخت‌های اجتماعی دانست.

ایران در میان ۵ کشور با سریع‌ترین شتاب سالمندی

سید جواد حسینی، در نشست شورای سالمندان استان ایلام، ضمن اعلام این آمارها تأکید کرد که ایران در حال حاضر در میان پنج کشور دارای بیشترین سرعت سالمندی در جهان قرار گرفته است.

«گسل شناختی» اصلی‌ترین مانع در مسیر سیاست‌گذاری سالمندی است. این گسل ذهنی باعث می‌شود پدیده سالمندی در ذهن تصمیم‌گیران به رسمیت شناخته نشود. اگر این مانع فکری رفع نشود، زیرساخت‌های اجتماعی و خدماتی کشور پاسخگوی نیازهای پیشِ‌رو نخواهد بود.

وضعیت سلامت و تنهایی سالمندان

حسینی به وضعیت جسمی و اجتماعی سالمندان کشور اشاره کرد و لزوم توجه بیشتر به مراقبت‌های جسمی، روانی و اجتماعی را گوشزد نمود. آمارها نشان می‌دهند:

• حدود ۶۰ درصد سالمندان کشور از یک یا دو بیماری مزمن رنج می‌برند.
• ۵۵ درصد از سالمندان، به‌ویژه زنان سالمند، تنها زندگی می‌کنند.

فرصت طلایی «اقتصاد نقره‌ای»

رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به میانگین سن بازنشستگی و امید به زندگی در ایران، این دوره را یک فرصت اقتصادی بزرگ معرفی کرد. با توجه به اینکه میانگین سن بازنشستگی ۵۲ سال و امید به زندگی ۷۶ سال است، ایرانیان حدود یک‌سوم عمر خود را در دوره بازنشستگی سپری می‌کنند.

این مرحله، فرصت طلایی شکل‌گیری اقتصاد نقره‌ای است که بر محورهای زیر بنا می‌شود و می‌تواند نیروی محرکه‌ای برای اشتغال ملی باشد:

• آموزش و یادگیری
• مراقبت و خدمات تخصصی سالمندی
• ورزش و تندرستی

برنامه‌ها و اقدامات ملی بهزیستی

سازمان بهزیستی کشور برای خروج پدیده سالمندی از حالت «گسل شناختی» و فراهم‌سازی زیرساخت‌ها، اقدامات گسترده‌ای را در سطح ملی آغاز کرده است:

پیمایش و قانون‌گذاری

رئیس سازمان بهزیستی از اجرای پیمایش ملی سالمندی با همکاری مرکز آمار ایران خبر داد. این طرح تاکنون در ۱۹ استان و بیش از ۲۹۷ هزار خانوار اجرا شده است تا ابعاد مختلف سالمندی برای نظام برنامه‌ریزی کشور شفاف شود.

همچنین، لایحه جامع حقوق سالمندان مشابه قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت در حال تدوین است. علاوه بر این، اعتبارات سازمان بهزیستی رشد ۴۰ درصدی داشته و در ۲۸ استان جلسات شورای سالمندان با حضور استانداران تشکیل شده است.

توسعه شهرهای دوستدار سالمند و مراقبت‌های تخصصی

حسینی از اجرای برنامه‌های زیست‌محیطی مبتنی بر استانداردهای سالمندی خبر داد و اعلام کرد که تاکنون ۱۶ شهر کشور عنوان «شهر دوستدار سالمند» را دریافت کرده‌اند و اقدامات لازم برای مناسب‌سازی فضاهای شهری در حال تکمیل است.

در تشریح برنامه ملی مراقبت، وی به آموزش‌های خودمراقبتی برای جلوگیری از اختلالات خواب و حوادث جسمی (مانند شکستگی لگن) اشاره کرد. همچنین:

• آموزش‌های لازم برای مراقبت غیررسمی به خانواده‌ها داده می‌شود.
• مجوز مراقبت رسمی برای بیش از سه‌هزار نفر صادر شده است.

طرح پایلوت تبدیل مدارس به پایگاه اجتماعی

طرحی نوآورانه برای تبدیل مدارس به پایگاه اجتماعی سالمندان در استان ایلام به‌صورت پایلوت در حال اجراست. بر اساس این طرح، یک مدرسه در شهر ایلام بعدازظهرها به محلی برای گردهمایی، یادگیری، فعالیت‌های هنری و تفریحی سالمندان اختصاص یافته تا آنان بتوانند تجربه‌های خود را به اشتراک بگذارند و از انزوا دور بمانند.

سید جواد حسینی در پایان تأکید کرد: سالمندی به شرط آنکه جامعه، این ظرفیت را به رسمیت بشناسد می‌تواند فصل شکوفایی تجربه و دانایی باشد.