خبر کامل
«در سایه‌سار نغمه‌ها»؛ تجلیل از احمد پژمان با حضور کامکار، ساهاکیان و میرعلی‌نقی
آئین یادبود احمد پژمان، آهنگساز و موسیقیدان فقید ایرانی، با عنوان «در سایه‌سار نغمه‌ها» در فرهنگسرای اندیشه تهران برگزار شد. این مراسم که در آستانه چهلمین روز خاکسپاری استاد پژمان برپا شده بود، میزبان جمعی از برجسته‌ترین هنرمندان کشور از جمله هوشنگ کامکار، وارطان ساهاکیان، بابک رادمنش و میرعلیرضا میرعلی‌نقی بود.
بزرگداشت با نوای «باد تندی باید...»
در این آئین، قطعه جدید هوشنگ کامکار با نام «باد تندی باید...» پخش شد. این اثر که ادای دینی از سوی کامکار به استاد فقیدش است، بر اساس شعری از بیژن جلالی، با خوانندگی ارسلان کامکار، دکلمه هوشنگ کامکار، اجرای گروه کامکارها و همراهی ارکستر سمفونیک ساخته شده است. امیرناصر رنجبر نوازندگی کمانچه و امین جهانگیری نوازندگی سنتور این قطعه را بر عهده داشتند.
هوشنگ کامکار: پرواز جاودانه استاد پژمان
هوشنگ کامکار، استاد پژمان را یکی از بزرگ‌ترین آهنگسازان و هنرمندان موسیقی ایران دانست. او ضمن اشاره به تاثیر عمیق آثار و شخصیت پژمان بر خود، شعری از فروغ فرخزاد را در گرامیداشت او قرائت کرد:
«دلم گرفته است/ به ایوان میروم و انگشتانم را/ بر پوست کشیده شب می‌کشم/چراغ‌های رابطه تاریکند/کسی مرا به آفتاب/ معرفی نخواهد کرد/ کسی مرا به میهمانیِ گنجشک‌ها نخواهد برد/ پرواز را به خاطر بسپار/ پرنده مردنی‌ست»
کامکار با بیان اینکه خبر درگذشت استاد پژمان برایش بسیار تلخ و ناراحت‌کننده بوده و حتی پس از شنیدن آن به مدت ۱۱ روز در بیمارستان بستری شده، افزود: «با این وجود در آن شرایط در فکر این بودم که بتوانم با اثری ادای دینی به او داشته باشم.» او یادآور شد که پیش از این نیز آلبومی به نام «باغ‌های پژمان» را برای قدردانی از او ساخته بود.
این آهنگساز برجسته، با افتخار به دوران شاگردی خود نزد پژمان در دانشکده هنرهای زیبا اشاره کرد و نوآوری‌های او را ستود:
- استاد پژمان نخستین آهنگسازی است که موسیقی را با تکنیک‌های جهانی و سازهای سنتی ایرانی تلفیق کرده است.
- این شیوه تلفیقی همچنان مورد استفاده نسل جوان موسیقی ایران قرار دارد.
- آثار ارزشمند او در موسیقی فیلم و ارکسترال برای همیشه در خاطر هنردوستان باقی خواهد ماند.
وارطان ساهاکیان: موسیقی ایرانی باید از دل مردم برخیزد
وارطان ساهاکیان، موسیقیدان و آهنگساز، پژمان را هنرمندی متواضع، با انسانیت بالا و توانایی‌های فنی متمایز توصیف کرد. او پژمان را جزء نسل دوم آهنگسازان کلاسیک دانست که در حوزه‌های متنوعی همچون موسیقی کودک، کرال، ارکسترال و فیلم توانایی‌های خاصی داشت.
ساهاکیان به فلسفه هنری زنده‌یاد پژمان اشاره کرد:
«پژمان معتقد بود در دوران معاصر، موسیقی ایرانی باید از دل مردم برخیزد و بتواند در سطح جهانی ارائه شود. او بر این باور بود که هر چند موسیقی‌های خارجی عالی هستند اما موسیقی ایرانی باید به گونه‌ای باشد که احساس و هویت ملی در آن موج بزند و بتواند مخاطب را درک و جذب کند.»
میرعلی‌نقی: پافشاری پژمان بر حقوق هنری
میرعلیرضا میرعلی‌نقی، پژوهشگر و منتقد موسیقی، به سابقه تاریخی فعالیت‌های پژمان اشاره کرد و گفت نخستین اثر او، «اپرای تک‌پرده دلاور سهند»، متعلق به ۶۰ سال پیش و دوران تأسیس تالار رودکی است.
او با اشاره به فعالیت‌های گسترده پژمان در قبل و بعد از انقلاب (از جمله در زمینه موسیقی پاپ و ارکستراسیون در آمریکا)، بر اهمیت تداوم موسیقی در ایران تاکید کرد و ناپایداری‌های سیاسی و اجتماعی را عامل آسیب دیدن روند توسعه موسیقی در کشور دانست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به شخصیت مستقل و روح آزاد پژمان پرداخت و گفت:
«پژمان در مقابل قوانین سخت و محدودکننده، همواره بر حقوق هنری و معنوی خود پافشاری می‌کرد و متاسفانه سوءاستفاده‌های مالی و حقوقی در عرصه موسیقی باعث آزرده خاطری او می‌شد که این موارد نیز نشان‌دهنده نبود قوانین حمایتی قوی و تداوم نداشتن فعالیت‌های هنری در ایران است.»
نگاهی به زندگی و میراث ماندگار احمد پژمان
احمد پژمان، متولد ۱۳۱۴ در لارستان استان فارس، پس از یک دوره بیماری در هفتم شهریور ماه در ۹۰ سالگی در لس‌آنجلس آمریکا درگذشت. پیکر این استاد فقید بنا به تصمیم خانواده و همکاری هنرمندان، در بامداد سوم مهر ماه از واشنگتن به تهران بازگردانده و پس از آئین بدرقه در تالار وحدت، در شهر لار به خاک سپرده شد.
سوابق تحصیلی و سبک هنری
پژمان در دوران دبیرستان ویولن را نزد حشمت سنجری و تئوری موسیقی را نزد حسین ناصحی فراگرفت و سپس به ارکستر سمفونیک تهران راه یافت. او با بورس تحصیلی در مراکزی چون آکادمی موسیقی وین و دانشگاه کلمبیا نزد اساتید بزرگی همچون توماس کریستیان داوید و آلفرد اوهل تحصیل کرد.
سبک موسیقی پژمان را تلفیقی هوشمندانه از موسیقی محلی و ردیف ایرانی با هارمونی، کنترپوان، ارکستراسیون و سایر تکنیک‌های موسیقی غرب می‌دانند. آثار او در بسیاری از سبک‌های مهم غربی همچون سمفونی، اُپرا و رپسودی برای ارکسترهای داخلی و خارجی اجرا شده‌اند.
آمار آثار و افتخارات
| عنوان | تعداد/سال | توضیحات |
|---|---|---|
| نخستین اُپرا | ۱۳۴۶ | «جشن دهقان» که با استقبال گسترده روبرو شد. |
| موسیقی فیلم | ۲۷ فیلم | همکاری با کارگردانانی چون بهمن فرمان‌آرا و مجید مجیدی. |
| ترانه پاپ | ۳۰ ترانه | آهنگسازی در حوزه موسیقی پاپ. |
| آلبوم‌های منتشر شده | ۱۵ آلبوم | شامل آثار ارکسترال، آوازی و موسیقی فیلم. |
| جوایز سینمایی | ۲ سیمرغ بلورین و ۴ تندیس زرین | در جشنواره فیلم فجر و جشن بزرگ سینمای ایران. |
برخی از آثار شاخص
از جمله آثار ماندگار زنده‌یاد پژمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- پوئم سمفونیک «نوروز» و موسیقی «آینه» برای گروه کُر (بر روی اشعار هوشنگ ابتهاج).
- آثاری برای آنسامبل‌های Jazz و موسیقی برای آزادی خرمشهر.
- اُراتوریو «ناگهان رستاخیز» بر روی اشعار شاعران بزرگ ایران.
- موسیقی سریال‌های «دلیران تنگستان» و «سرزمین کهن» (سرزمین مادری).
- موسیقی فیلم‌هایی چون «هنرپیشه»، «روسری آبی»، «باران» و «بید مجنون».
اجراهای دیگر در آئین یادبود
بخش‌های دیگری از مراسم «در سایه‌سار نغمه‌ها» شامل اجرای قطعه «عیاران» احمد پژمان توسط ارکستر سازهای ایرانی «سلانه» و اجرای یکی از آثار موتزارت توسط هنرمندان نوجوان (دریا روحی، پرنیان مرادیان و امیر پارسا مرادیان) بود. همچنین بخش‌هایی از یک گفت‌وگوی منتشرنشده با احمد پژمان و ویدئویی از مراسم خاکسپاری او در لارستان پخش شد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
