اعتراف پژوهشگر چینی به قاچاق قارچ فوزاریوم؛ پاتوژنی با خسارت میلیاردی به محصولات آمریکا

اعتراف یک پژوهشگر گیاه‌شناسی چینی در دانشگاه میشیگان به اتهام قاچاق قارچ مخرب کشاورزی، بار دیگر توجه کارشناسان را به پاتوژن «فوزاریوم گرامینیاروم» جلب کرده است؛ قارچی که سالانه بیش از یک میلیارد دلار به محصولات کشاورزی آمریکا خسارت می‌زند و تهدیدی جدی برای امنیت غذایی محسوب می‌شود.

اعتراف به قاچاق و حکم اخراج

یونگچینگ جیان، پژوهشگر ۳۳ ساله چینی، که در خرداد ماه ۲۰۲۵ به همراه یک پژوهشگر دیگر به اتهام قاچاق قارچ مخرب بازداشت شده بود، در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵ اتهام‌های خود را پذیرفت.

وی به اتهام قاچاق و ارائه اطلاعات نادرست به پلیس فدرال محکوم شد و بر اساس توافق انجام شده، دوران بازداشت پیشین او به عنوان حکم نهایی در نظر گرفته شده و انتظار می‌رود وی به‌زودی از ایالات متحده اخراج شود. این بازداشت، کانون توجهات را به قارچ فوزاریوم گرامینیاروم معطوف کرد؛ پاتوژنی که گرچه برای کشاورزان آمریکایی ناشناخته نیست، اما خطرات آن برای محصولات استراتژیک مانند گندم، ذرت و برنج جدی است.

فوزاریوم گرامینیاروم: پاتوژنی با خسارات میلیاردی

وزارت کشاورزی آمریکا تخمین می‌زند این قارچ سالانه بیش از یک میلیارد دلار به کشاورزان گندم و جو خسارت وارد می‌کند. تام آلن، پژوهشگر و استاد بیماری‌شناسی گیاهی، این قارچ را یک بیماری‌زای رایج با مشکلات گسترده برای کشاورزان سراسر کشور توصیف می‌کند.

آسیب‌های کلیدی قارچ فوزاریوم:

• ایجاد بیماری بلایت یا اسکا‌ب در گندم و جو.
• آسیب به برنج و ایجاد پوسیدگی بلال و ساقه در ذرت.
• در موارد شدید، اسکا‌ب می‌تواند تا ۴۵ درصد از محصول را از بین ببرد.

این بیماری در برخی سال‌ها بیشترین میزان خسارت را به محصولات کشاورزی آمریکا وارد کرده است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۴، برآوردها نشان داد که اسکا‌ب حدود ۳۱ میلیون بوشل از گندم آمریکا را نابود کرده که معادل تقریباً ۲ درصد از کل محصول سالانه است. این بیماری به‌دلیل گستره وسیع و تأثیر آن در مراحل پایانی رشد، بیشترین نگرانی را در میان بیماری‌های گندم ایجاد می‌کند.

خطرات مایکوتوکسین برای انسان و دام

قارچ عامل بیماری اسکا‌ب، نوعی مایکوتوکسین تولید می‌کند که برای سلامت انسان و دام بسیار مضر است. این آلاینده همچنین باعث می‌شود که بذرهای آلوده کمتر جوانه بزنند و در نتیجه، محصول فصل بعد کاهش یابد.

مایکوتوکسین فوزاریوم به‌طور گسترده به‌عنوان «عامل استفراغ» شناخته می‌شود. مصرف زیاد آن می‌تواند موجب استفراغ شده و قرارگیری طولانی‌مدت در معرض آن به دستگاه گوارش آسیب می‌زند، سیستم ایمنی را تضعیف کرده و روی سیستم عصبی مرکزی اثر می‌گذارد.

در دام‌ها، مصرف مداوم این سم باعث کاهش رشد و وزن، و همچنین اختلال در سیستم تولیدمثل می‌شود. به همین دلیل، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) حدود مجاز این سم را برای محصولات غذایی تعیین کرده است. گندم و جو پیش از فروش آزمایش می‌شوند و در صورت بالا بودن میزان سم، کل محموله رد می‌شود. دانه‌ها یا پاک‌سازی می‌شوند یا در صورت پایین بودن سطح سم، برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌گیرند.

قوانین سختگیرانه جابجایی پاتوژن‌ها

به‌دلیل همین خطرات جدی، واردات یا جابه‌جایی پاتوژن‌های گیاهی در آمریکا تحت نظارت شدید اداره بازرسی سلامت گیاهی و حیوانی وزارت کشاورزی و بر اساس قانون حفاظت گیاهان ۲۰۰۰ انجام می‌شود. جابه‌جایی این قارچ‌ها حتی برای تحقیقات نیز بدون مجوز فدرال ممنوع است و اخذ این مجوز ممکن است تا شش ماه به طول انجامد. هدف از این قوانین، جلوگیری از ورود گونه‌های جدید و مخرب‌تر است.

این قارچ در تمام قاره‌ها به جز جنوبگان دیده می‌شود، اما ورود گونه‌های ژنتیکی جدید می‌تواند تهدید بزرگ‌تری برای محصولات کشاورزی ایجاد کند.

راهکارهای مقابله و سیستم‌های هشدار سریع

فوزاریوم گرامینیاروم معمولاً هنگام گل‌دهی گیاه یا در دوره‌هایی با رطوبت زیاد، محصولات را آلوده می‌کند. این قارچ روی بقایای گیاهان باقی‌مانده از فصل قبل زنده می‌ماند و اسپورهای آن توسط باد در مناطق وسیع پخش می‌شوند.

بهترین روش‌های مدیریت تلفیقی برای مبارزه با اسکا‌ب:

1. کاشت رقم‌های مقاوم به بیماری.
2. سم‌پاشی زمان‌بندی‌شده در زمان مناسب.
3. تناوب کشت برای کاهش منابع آلودگی.
4. شخم زدن برای کاهش بقایای آلوده گیاهی.

سم‌پاشی می‌تواند آلودگی و شدت بیماری را کاهش دهد و سطح سم را پایین نگه دارد، اما درمان کامل نیست. پژوهشگران برای کمک به کشاورزان، درحال توسعه سیستم‌های هشدار سریع هستند. تیمی از دانشگاه‌های ایالتی کانزاس، اوهایو و پنسیلوانیا یک مدل رایانه‌ای ساخته‌اند که با استفاده از داده‌های تاریخی و شرایط فعلی آب‌وهوا، خطر اسکا‌ب را پیش‌بینی می‌کند تا متخصصان در مناطق پرخطر بتوانند در دوره‌های مناسب، سم‌پاشی را توصیه کنند.