بورس تهران در سراشیبی نزول؛ خروج ۵ هزار میلیارد تومان پول و از دست رفتن ۲ ابرکانال

روند نزولی و آمار کلیدی هفته گذشته

بررسی روند معاملات بازار سهام در هفته‌ای که گذشت نشان می‌دهد، علاوه بر کاهش دسته‌جمعی شاخص‌ها، سرعت خروج پول نسبت به هفته‌های قبل افزایش یافته است. مجموعه‌ای از عوامل دست به دست هم دادند تا عقب‌نشینی بورس به دومین هفته پی‌درپی برسد که مهم‌ترین آنها را می‌توان افزایش نرخ دلار و جذابیت ناگهانی بازارهای موازی دانست.

افت شاخص‌ها و رکوردشکنی در کاهش

برآیند نوسانات بورس تهران در سومین هفته آبان‌ماه، حاکی از عملکردی نامطلوب است:

• شاخص کل با کاهش بیش از ۳.۲۵ درصدی، نه‌تنها دو ابرکانال مهم خود را از دست داد، بلکه ضعیف‌ترین عملکرد ۱۳ هفته اخیر را نیز به ثبت رساند.
• شاخص هموزن نیز در هفته گذشته حدود ۲ درصد از ارتفاع خود را کم کرد.
• ارزش معاملات خرد با کاهش ۳۲ درصدی نسبت به هفته دوم آبان ماه، به سطح ۹ هزار و ۳۴۰ میلیارد تومان رسید.
• میانگین ارزش دادوستدهای بورسی در هفته گذشته حدود ۹ هزار میلیارد تومان به ثبت رسید که کمترین میزان طی ۶ هفته اخیر محسوب می‌شود.

خروج بی‌سابقه پول حقیقی

خروج بیش از ۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در هفته مذکور، نشان‌دهنده تقویت فضای محتاطانه میان معامله‌گران و تردید آنها نسبت به آینده کوتاه‌مدت بازار است. این میزان خروج پول، بالاترین رقم ثبت شده از هفته منتهی به ۱۱ تیرماه به شمار می‌رود.

در مقابل، جذابیت سایر بازارها موجب جذب نقدینگی شد:

• صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل تثبیت نرخ اوراق اخزا در بالای ۳۵ درصد، میزبان ۲ همت از جریان نقدینگی حقیقی‌ها شدند.
• ETFهای طلایی بورس به دلیل خیز سکه و طلا برای ثبت رکوردهای جدید، از سقف تاریخی خود عبور کرده و میزبان حدود ۶ همت نقدینگی بودند.

تحلیل تکنیکال و ورود به مرز حساس

تحلیلگران معتقدند اکنون بورس به نقطه‌ای رسیده که می‌تواند یا در محدوده حمایتی ۳ میلیون واحد بار دیگر جرقه بازگشت را روشن کند یا آنکه با یک دوره اصلاح زمانی طولانی‌تر به سمت حمایت‌های پایین‌تر حرکت کند. آنچه مسیر آتی بازار را تعیین خواهد کرد، عبور از ابهامات سیاسی-اقتصادی و بازگشت جریان نقدینگی هوشمند به بازار است.

وضعیت بنیادی و ریسک‌های سیستماتیک

از منظر بنیادی، بازار سهام همچنان در سطوح قابل‌توجهی از ارزندگی قرار دارد؛ نسبت P/E حدود ۶.۳ واحد نشان می‌دهد که بخش مهمی از نمادها با معیارهای بنیادی همخوانی دارند. با این حال، مسیر صعودی بورس بیش از هر زمان دیگری به وضعیت ریسک‌های بیرونی گره خورده است. ابهاماتی نظیر:

• افزایش نرخ دلار و جهش ناگهانی بازارهای موازی.
• ابهامات پیرامون نرخ خوراک پتروشیمی‌ها.
• ابهامات کلان سیاسی و اقتصادی.

تقویت نرخ دلار توافقی و کاهش شکاف تقریبی ۵۵ درصدی آن با بازار آزاد می‌تواند به‌عنوان محرک اصلی برای بهبود انتظارات و بازگشت جریان نقدینگی به بازار سهام عمل کند.

حمایت کلیدی ۳ میلیون واحد

از منظر تکنیکی، شاخص کل زیر سطح ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد قرار دارد و مرز ۳ میلیون واحد نقش یک حمایت کلیدی را ایفا می‌کند. واکنش بازار به این سطح می‌تواند تعیین‌کننده مسیر کوتاه‌مدت بورس باشد:

در صورت تثبیت این محدوده، امکان بازگشت تدریجی به مسیر صعودی وجود دارد. اما شکست این سطح حمایتی، سناریوی متفاوتی را مطرح می‌کند که برخی از کارشناسان از احتمال طولانی شدن اصلاح خبر می‌دهند.

کارشناسان تاکید دارند که اگر ارزش معاملات خرد در روزهای آینده باز هم کاهش یابد و محرک جدی برای رشد بازار وجود نداشته باشد، سناریوی تداوم اصلاح بورس محتمل خواهد بود. وضعیت متغیرهای اثرگذار بر روند بازارها همچنان نقشی کلیدی در مسیریابی بازارها ایفا می‌کند و همین موضوع، پیش‌بینی‌پذیر بودن روند بازار را با مشکل مواجه کرده است.

اصلاح مقطعی یا ضعف ساختاری؟

اگرچه یکی از الزامات پویایی بازار سهام، جابه‌جایی مداوم سهام است و نباید این موضوع منجر به ترس سرمایه‌گذاران شود، اما ذکر یک نکته کلیدی حائز اهمیت است. جابه‌جایی سهام و اصلاح‌های مقطعی را نباید به‌عنوان ضعف ساختاری بازار تعبیر کرد؛ بلکه این تحرکات نشان‌دهنده سازوکار طبیعی برای بازگشت به تعادل در معاملات محسوب می‌شوند.

نوسانات کوتاه‌مدت به بازار اجازه می‌دهد تا قیمت‌ها بر اساس اطلاعات جدید، چشم‌اندازهای به‌روزشده و انتظارات سرمایه‌گذاران تعدیل شود. به بیان دیگر، این اصلاح‌ها بخشی از فرآیند کارآیی، شفافیت و تصفیه ریسک در بازار سرمایه‌اند و زمینه را برای شکل‌گیری یک روند پایدار و متعادل در افق بلندمدت فراهم می‌کنند.