رویداد فناورانه انار ساوه؛ معرفی ۱۰ ایده برتر و برنامه‌های تجاری‌سازی

اولین رویداد ملی فناورانه انار ساوه با هدف ایجاد پلی میان ایده‌پردازان و سرمایه‌گذاران، جزئیات روند برگزاری و معرفی ۱۰ ایده برتر خود را اعلام کرد. این رویداد گامی عملی برای حل چالش‌های کلیدی زنجیره ارزش انار، از جمله ضایعات بالا و مصرف زیاد آب، در قطب تولید انار کشور است.

فرآیند داوری و محورهای کلیدی رویداد

ایده‌های ارسالی به دبیرخانه رویداد در چهار محور اصلی دسته‌بندی شدند: تولید، برداشت و پس از برداشت، پزشکی و سلامت، و گردشگری. در مرحله نخست داوری که توسط تیم کارشناسی انجام شد، ۱۰ ایده به دلیل عدم تطابق با معیارهای مسئله‌محوری، نوآوری یا امکان‌سنجی اجرایی حذف شدند و ۲۷ ایده توانستند به مرحله دوم راه یابند.

تمرکز موضوعی ایده‌ها

کیفیت داوری مرحله دوم که به صورت ترکیبی حضوری و برخط برگزار شد، بالا ارزیابی گردید. هفت داور تخصصی شامل اساتید دانشگاه، محققین کشاورزی، کارشناسان و فعالان صنعت غذا و دارو، ایده‌ها را بر اساس معیارهای زیر ارزیابی کردند:

• نوآوری و امکان‌سنجی فنی و اقتصادی
• تأثیر بر زنجیره ارزش و پایداری زیست‌محیطی
• قابلیت تجاری‌سازی

تعداد ایده‌های راه‌یافته به مرحله دوم بر اساس محورهای اصلی به شرح زیر است:

معرفی ۱۰ ایده برتر فناورانه

۱۰ ایده برتر که به مرحله نهایی رویداد ملی فناورانه انار ساوه راه یافتند، طیف گسترده‌ای از نوآوری‌ها را در بر می‌گیرند که اغلب بر کاهش ضایعات، افزایش ماندگاری و ارتقاء ارزش افزوده تمرکز دارند:

• سامانه Zima Smart: استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت اشیا برای پایش لحظه‌ای و مدیریت هوشمند تنش‌های دمایی، آبی و آفات باغات انار.
• آنتی‌اکسیدان پوست انار: کارآیی عصاره میکروذره‌ای پوست انار بر پایداری جوانه ذرت در سرخ کردن عمیق، کاربرد در صنایع غذایی.
• آب فعال‌شده پلاسما: فناوری نوین ضدمیکروبی برای افزایش ماندگاری آریل و میوه انار و کاهش ضایعات پس از برداشت.
• خشکی‌سازی با امواج رادیویی: تولید پوست انار با حفظ حداکثری ترکیبات فنولی و آنتی‌اکسیدانی به روشی کم‌مصرف و سریع.
• خوراک دام و طیور فراسودمند: تولید خوراک غنی‌شده از پسماند پوست و تفاله انار با فناوری تخمیر حالت جامد برای تبدیل ضایعات به ارزش افزوده.
• تیمارهای تابشی UV-C: افزایش ماندگاری و کیفیت میوه انار پس از برداشت با فناوری غیرشیمیایی.
• پودر انار دانه: استفاده در تولید کره پسته برای غنی‌سازی طعم و ارزش غذایی در صنایع آجیل و خشکبار.
• آنتی‌اکسیدان طبیعی پلی‌فنولی: تولید جایگزین طبیعی نگهدارنده‌های شیمیایی برای پایدارسازی و افزایش عمر انبارداری روغن هسته انار و سایر روغن‌های خوراکی حساس.
• روش شبه‌گلدانی: غنی‌سازی خاکی و کاهش مصرف آب در باغ‌های انار با رویکرد کشاورزی پایدار.
• خاک دیاتومه: ارزیابی اثربخشی غلظت‌های مختلف این ماده طبیعی و کم‌خطر در کنترل بیولوژیک کرم گلوگاه انار.

مرحله نهایی، تجاری‌سازی و چشم‌انداز آینده

داوری نهایی ایده‌ها با حضور مقامات عالی‌رتبه از جمله معاون وزیر جهاد کشاورزی، مدیرکل دفتر میوه‌های نیمه‌گرمسیری، سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، نمایندگان صندوق نوآوری و شکوفایی و مدیران ارشد استانی انجام خواهد شد. هر ایده طی ۱۰ دقیقه ارائه شده و پس از جلسه پرسش و پاسخ، سه ایده برتر بر اساس مجموع امتیازات فنی، اقتصادی و اجرایی انتخاب و تقدیر می‌شوند.

اهداف راهبردی و چالش‌های ساوه

ساوه به عنوان قطب تولید انار کشور، سالانه بیش از ۱۰۰ هزار تن انار تولید می‌کند. با این حال، چالش‌هایی نظیر ضایعات بالا، کمبود فناوری در پس از برداشت، مصرف بالای آب و آفات، ارزش افزوده این محصول را کاهش داده است. این رویداد اولین گام سازمان‌یافته در سطح ملی برای حل مسئله‌محور چالش‌های زنجیره ارزش انار است.

اهدای جوایز نقدی، اعطای تسهیلات تجاری‌سازی و معرفی به سرمایه‌گذاران از برنامه‌های جانبی مهم مرحله نهایی است که هدف اصلی رویداد، یعنی تبدیل دانش به ثروت و تجاری‌سازی ایده‌های کاربردی، را محقق می‌سازد.

برنامه‌های آتی برای ایده‌های برتر

پس از اتمام رویداد، ایده‌های برتر به مراکز رشد فناور کشاورزی معرفی می‌شوند. همچنین، ایده‌های حوزه فرآوری و صنایع تبدیلی به صاحبان صنایع مرتبط با فرآوری محصولات انار، به خصوص در شهر صنعتی کاوه (مانند نارایران و سن ایچ)، معرفی خواهند شد. پردیس انار ساوه نیز به عنوان مرکز دائمی نوآوری انار، میزبان رویدادهای سالانه و کارگاه‌های آموزشی خواهد بود.

مدیریت این رویداد به صورت مشترک توسط مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی (پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه) و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ساوه انجام شد و از حمایت نهادهای مختلف استانی برخوردار بود.