اختراع «میکروالکترومگنت سرد» در دانشگاه تهران؛ تحولی در بیوفیزیک و پزشکی

پژوهشگران مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک دانشگاه تهران با طراحی و ساخت «دستگاه میکروالکترومگنت سرد»، گامی بزرگ در توسعه فناوری‌های پیشرفته بیوفیزیک و پزشکی برداشتند. این اختراع ارزشمند که حاصل تلاش جمعی از محققان ایرانی است، با تلفیق فناوری‌های نوین، امکان تحلیل دقیق خواص مغناطیسی مواد زیستی را در مقیاسی بی‌سابقه فراهم می‌کند.

دستاورد ملی در بیوفیزیک و پزشکی

این دستگاه پیشرفته که با شماره اظهار ۱۴۰۳۵۰۱۴۰۰۰۳۰۰۰۵۰۰ و شماره ثبت ۱۱۲۴۵۰ به ثبت رسیده است، توسط تیمی به سرپرستی دکتر علی‌اکبر موسوی موحدی و همکاری محمدحسین خدابنده‌لو و شیرین محمدیان طراحی و ساخته شده است. ثبت این اختراع، توانمندی علمی پژوهشگران ایرانی در طراحی و ساخت ابزارهای دقیق و راهبردی را به نمایش می‌گذارد.

ویژگی‌های فنی و عملکرد منحصر به فرد

دستگاه میکروالکترومگنت سرد، یک سیستم پیچیده است که با تلفیق سه فناوری کلیدی عمل می‌کند: میکروسیالات، الکترومغناطیس و سیستم‌های خنک‌کننده دقیق. این ترکیب به محققان اجازه می‌دهد تا خواص مغناطیسی نمونه‌های زیستی را در محیطی کاملاً کنترل‌شده بررسی و رفتارهای مغناطیسی مواد را در مقیاس بسیار کوچک و با دقتی بی‌سابقه تحلیل کنند.

قابلیت‌های کلیدی دستگاه:

• قابلیت حفظ دمای نمونه‌ها در بازه بسیار وسیع ۸۰- تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد در محیط آزمایشگاه.
• استفاده از سپر مغناطیسی برای حذف نویزهای محیطی و ایجاد میدان مغناطیسی خالص و پایدار.
• امکان اندازه‌گیری خواص مغناطیسی نمونه‌های زیستی در حجم‌های بسیار کم (تنها چند صد پیکولیتر).

کاربردها و اهمیت راهبردی

این اختراع تنها محدود به حوزه‌های بیوفیزیک و پزشکی نیست، بلکه کاربردهای گسترده‌ای در سایر زمینه‌های علمی و صنعتی دارد و می‌تواند تحولی در روش‌های تشخیصی و تحقیقاتی ایجاد کند. از جمله زمینه‌های قابل استفاده عبارتند از:

• بیوتکنولوژی
• اسپین‌ترونیک
• ژئوفیزیک

دکتر موسوی موحدی، سرپرست طرح، در خصوص اهمیت این دستگاه اظهار داشت: «هدف ما ارائه ابزاری بود که هم در تحقیقات زیست‌پزشکی و هم در فناوری‌های نوین صنعتی، مسیر تازه‌ای بگشاید. این دستگاه می‌تواند در علوم پایه، از فیزیک تا علوم زیستی و زیست‌پزشکی، کاربرد داشته باشد.»

ثبت این اختراع نشان‌دهنده ظرفیت بالای کشور برای بهره‌برداری از این فناوری در سطح ملی و بین‌المللی است و افق‌های جدیدی را در تحقیقات بنیادین و کاربردی می‌گشاید.