۳۰ درصد زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی بی‌سوادند؛ آغاز گام‌های جدید

ثبات نرخ ۳۰ درصدی بی‌سوادی در سال‌های اخیر

مریم خاک‌رنگین، مدیرکل دفتر توانمندسازی زنان و خانواده سازمان بهزیستی، با استناد به آمار سامانه‌های سازمان، وضعیت سوادآموزی این گروه را تشریح کرد. وی اعلام کرد که هر ساله تعداد مشخصی زن سرپرست خانوار بی‌سواد به جمعیت تحت پوشش اضافه می‌شوند و این رقم در سال‌های اخیر ثابت مانده است.

وی تأکید کرد که این آمار به وضوح نشان می‌دهد که در زمینه سوادآموزی زنان سرپرست خانوار، برنامه خاص و هدفمندی اجرا نشده است و این مسئله تاکنون در اولویت‌های اصلی سازمان قرار نداشته است.

اهمیت سواد در توانمندسازی و ارتقای کیفیت زندگی

خاک‌رنگین با تأکید بر نقش حیاتی سواد در ارتقای کیفیت زندگی این زنان، سواد پایه را مرتبط با یادگیری در سایر حوزه‌ها دانست. سواد نه تنها یک ابزار آموزشی، بلکه یک مؤلفه کلیدی برای افزایش قدرت و توانمندی در خانواده و جامعه است.

مزایای مستقیم سوادآموزی برای زنان سرپرست خانوار:

• بهبود نقش مادری: زن باسواد، مادر بهتری است و نظارت مؤثرتری بر تحصیل و رفتار فرزندان دارد.
• رشد مهارتی: در مهارت‌های فنی و حرفه‌ای سریع‌تر رشد می‌کند.
• سواد مالی بالاتر: توانایی بهتری در مدیریت امور مالی خانواده پیدا می‌کند.
• افزایش قدرت: سواد موجب تقویت اعتمادبه‌نفس و توانمندی فردی و اجتماعی می‌شود.

پژوهش‌ها نیز این اهمیت را تأیید می‌کنند؛ طبق یافته‌ها، حتی در شرایط اقتصادی و اجتماعی یکسان، میزان مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال مادران باسواد، به طور معناداری کمتر است. این امر نشان‌دهنده اثرگذاری سواد بر توانایی، مهارت، قدرت نظارت و حتی قدرت چانه‌زنی زنان است.

دلایل اصلی بی‌سوادی و آغاز گام‌های جدید

مدیرکل دفتر توانمندسازی زنان و خانواده، دلیل اصلی بی‌سوادی این زنان را قرار گرفتن بیشتر آنها در دهک‌های پایین اقتصادی جامعه عنوان کرد. بسیاری از آنان با همین وضعیت کم‌سوادی یا بی‌سوادی وارد چرخه حمایتی سازمان می‌شوند.

وی خبر داد که با امضای تفاهم‌نامه همکاری با نهضت سوادآموزی، گام تازه‌ای برای باسوادی زنان سرپرست خانوار آغاز شده است، هرچند اذعان داشت که این مسیر، دشوار و زمان‌بر خواهد بود.

لزوم پیوند سواد پایه با مهارت‌های کاربردی و مشوق‌های حمایتی

خاک‌رنگین در تشریح چالش‌های سیاستی اجرای این برنامه، بر ناکافی بودن صرف آموزش خواندن و نوشتن تأکید کرد و خواستار یک رویکرد جامع و مرحله‌ای شد.

واقعیت این است که برنامه سوادآموزی اگر صرفاً به آموزش خواندن و نوشتن محدود شود، اثر پایداری در توانمندسازی زنان نخواهد داشت. ما نیازمند یک رویکرد مرحله‌ای هستیم که سواد پایه را به مهارت‌های اقتصادی و اجتماعی پیوند دهد تا زنان بتوانند از آموخته‌های خود برای بهبود معیشت و تربیت فرزندان استفاده کنند.

وی همچنین طراحی یک نظام انگیزشی و حمایتی را برای افزایش مشارکت این زنان ضروری دانست، زیرا بسیاری از آنان با مسئولیت‌های چندگانه و محدودیت‌های مالی روبرو هستند و شرکت در دوره‌ها برایشان هزینه‌فرصت بالایی دارد. حمایت‌های پیشنهادی شامل موارد زیر است:

• کمک‌هزینه رفت‌وآمد.
• مراقبت از کودک در محل آموزش.
• اعطای گواهی مهارتی قابل استفاده در اشتغال.

در پایان، تأکید شد که برای افزایش انگیزه، در کنار آموزش سواد پایه، باید سواد کاربردی نیز آموزش داده شود. این مهارت‌ها شامل:

• سواد مالی
• فرزندپروری
• ارتباط مؤثر
• مهارت‌های زندگی روزمره