نوسان شدید قیمت نفت در یک هفته؛ تقابل تقاضای آمریکا و مازاد عرضه جهانی

بازار جهانی نفت در هفته گذشته شاهد نوسانات شدیدی بود که ریشه در تقابل دو نیروی قدرتمند داشت: خوش‌بینی فزاینده نسبت به بهبود تقاضا در ایالات متحده و نگرانی عمیق از مازاد عرضه جهانی. این کشمکش موجب شد قیمت‌ها در میانه هفته سقوط کنند اما در نهایت با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک، نفت برنت حدود ۱.۲ درصد افزایش هفتگی را به ثبت رساند و چشم‌انداز کلی همچنان متزلزل باقی ماند.

عوامل کلیدی نوسان قیمت نفت در هفته گذشته

نوسانات بازار نفت در این دوره زمانی، نتیجه مستقیم مقابله نیروهای اقتصادی و سیاسی بود. از یک سو، امید به رونق اقتصادی در آمریکا و از سوی دیگر، ترس از اشباع بازار، مسیر قیمت‌ها را تعیین می‌کردند. مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار عبارت بودند از:

• تقاضای آمریکا: خوش‌بینی نسبت به بازگشایی دولت فدرال آمریکا و بهبود مصرف خانوار پس از پرداخت حقوق حدود ۸۰۰ هزار کارمند.
• مازاد عرضه: نگرانی از مازاد عرضه جهانی و افزایش ذخایر نفت خام در آمریکا و آسیا.
• تصمیمات اوپک‌پلاس: برنامه اوپک‌پلاس برای افزایش تولید در ماه دسامبر که سیگنال ورود عرضه جدید به بازار را صادر کرد.
• تنش‌های ژئوپلیتیک: تحریم‌های آمریکا علیه نفت روسیه و حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه که عرضه را تهدید کرد.

بررسی روزانه نوسانات بازار (۱۹ تا ۲۴ آبان)

دوشنبه ۱۹ آبان: رشد با امید به تقاضای آمریکا

هفته با افزایش قیمت‌ها آغاز شد؛ قیمت نفت برنت به حدود ۶۴ دلار و وست‌تگزاس اینترمدیت به حدود ۶۰ دلار رسید. عامل اصلی این رشد، خوش‌بینی نسبت به بازگشایی قریب‌الوقوع دولت فدرال آمریکا بود که انتظار می‌رفت با بهبود مصرف خانوار، تقاضا برای انرژی افزایش یابد. با این حال، افزایش ذخایر نفت خام آمریکا و بالا ماندن سطح نفت ذخیره‌شده روی کشتی‌ها، مانع از صعود بیشتر قیمت‌ها شد.

سه‌شنبه ۲۰ آبان: غلبه مجدد ترس از عرضه

در روز سه‌شنبه، قیمت‌ها تعدیل شدند و نفت برنت به حدود ۶۳ دلار و وست‌تگزاس به کمتر از ۶۰ دلار کاهش یافت. اگرچه توافق سنا برای بازگشایی دولت آمریکا مثبت بود، اما تردید نسبت به تصویب نهایی در کنگره، فضای احتیاطی ایجاد کرد. در سمت عرضه، برنامه اوپک‌پلاس برای افزایش تولید در دسامبر و همچنین حجم بالای نفت ذخیره‌شده، اثر روانی منفی بر بازار گذاشت.

چهارشنبه ۲۱ آبان: ثبات در انتظار تحولات ژئوپلیتیک

روز چهارشنبه با ثبات نسبی و نوسان اندک قیمت‌ها همراه بود. امید به تصویب لایحه بازگشایی دولت آمریکا و همچنین تحریم‌های جدید آمریکا علیه بخش نفت روسیه که احتمال کاهش عرضه این کشور را تقویت می‌کرد، موجب شد روند تقاضا مثبت‌تر دیده شود. با این حال، بازار محتاطانه عمل کرد و سرمایه‌گذاران منتظر جهت‌گیری مشخص‌تر عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیک ماندند.

پنج‌شنبه ۲۲ آبان: سقوط قیمت به دلیل افزایش ذخایر

روز پنج‌شنبه، بازار شاهد سقوط قیمت‌ها بود و برنت به حدود ۶۲ دلار و وست‌تگزاس به حدود ۵۸ دلار رسید. این افت شدید ناشی از انتشار داده‌های منفی عرضه و پیش‌بینی‌های ضعیف‌تر آینده بود:

• گزارش موسسه نفت آمریکا نشان‌دهنده افزایش قابل‌ملاحظه ذخایر نفت خام بود.
• گزارش جدید اوپک، سال ۲۰۲۶ را سالی با مازاد عرضه پیش‌بینی کرده بود.
• انتظار برای ثبت رکورد تازه در تولید نفت آمریکا، نگرانی‌ها درباره اشباع بازار را تشدید کرد.

تحلیل‌گران این سقوط را بیشتر ناشی از واکنش هیجانی بازار به داده‌های عرضه می‌دانستند تا تغییر بنیادین در وضعیت اقتصادی.

جمعه ۲۳ و شنبه ۲۴ آبان: جهش قیمتی با تنش‌های ژئوپلیتیک

در پایان هفته، تنش‌های ژئوپلیتیک نقش اصلی را ایفا کردند و قیمت‌ها را به شدت افزایش دادند. حمله پهپادی اوکراین به تأسیسات نفتی روسیه، نگرانی درباره اختلال در عرضه را افزایش داد:

در روز جمعه، قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۱.۲۲ دلار معادل ۱.۹۴ درصد افزایش به ۶۴ دلار و ۲۳ سنت رسید. این روند در روز شنبه نیز ادامه یافت و قیمت برنت به حدود ۶۴٫۴ دلار صعود کرد.

مهم‌ترین عامل رشد در شنبه، توقف صادرات از بندر نووروسیسک روسیه بود که حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز و نزدیک به دو درصد عرضه جهانی را شامل می‌شود. این تحولات نشان داد که بازار نفت همچنان به‌شدت نسبت به امنیت انرژی حساس است.

جمع‌بندی: آینده متزلزل بازار نفت

در مجموع، قیمت نفت برنت طی این هفته، پس از نوسانات شدید، حدود ۱.۲ درصد رشد هفتگی را تجربه کرد. با این حال، جهت‌گیری روانی بازار نشان می‌دهد که دوگانگی نیروهای تقاضا و عرضه همچنان پابرجاست. خوش‌بینی به رونق اقتصادی آمریکا و اختلالات ناشی از جنگ روسیه و اوکراین از یک سو به افزایش قیمت کمک می‌کنند، اما نگرانی از مازاد عرضه جهانی، افزایش ذخایر نفت آمریکا و رشد تولید کشورهای اصلی، سد راه صعودهای پایدار می‌شوند.

اگر محرک قدرتمندی در سمت تقاضا ایجاد نشود یا تنش‌های ژئوپلیتیک اثرگذاری پایداری بر عرضه نگذارند، احتمال بازگشت فشار کاهش قیمت‌ها قوی است. مسیر آینده بازار نفت بسیار وابسته به متغیرهایی است که پیش‌بینی دقیق آن‌ها به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و هر لحظه ممکن است تغییر کند.