بحران ترافیکی و بهداشت: افزایش سوانح رانندگی منجر به فوت در ایران

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز با ابراز نگرانی از روند صعودی سوانح رانندگی منجر به فوت در کشور، نسبت به استانداردهای جهانی، این پدیده را نه تنها یک مشکل ترافیکی، بلکه یک بحران جدی منابع انسانی و مالی برای نظام سلامت ایران دانست و بر لزوم تغییر رویکرد از درمان به پیشگیری تاکید کرد.

افزایش نگران‌کننده آمار سوانح رانندگی

آمار سوانح رانندگی منجر به فوت در کشور ما در مقایسه با کشورهای پیشرفته جهان افزایش یافته است. در حالی که کشورهای توسعه‌یافته توانسته‌اند با مداخلات موثر، آمار تصادفات را کنترل کنند، در ایران این روند همچنان صعودی است. هرچند با پیشرفت تکنولوژی، حوادث هرگز به صفر نخواهد رسید، اما می‌توان در راستای یک کاهش معقول و منطقی حرکت کرد.

هرگونه تخطی، بی‌احترامی به قانون و بی‌دقتی، و در پی آن وقوع سانحه رانندگی، علاوه بر اینکه موجب از دست رفتن جان و سلامتی انسان‌ها می‌شود، هزینه و فشار زیادی را نیز به سیستم بهداشتی و درمانی کشور تحمیل می‌کند.

ضرورت فرهنگ‌سازی و نقش محوری رسانه‌ها

برای برداشتن گامی موثر در جهت کاهش حوادث ناشی از تصادفات، همکاری و هم‌افزایی تمامی ارگان‌ها، به ویژه رسانه‌ها، ضروری است. باید به تبلیغات موثر در فضای مجازی روی آورد تا این فرهنگ‌سازی در میان تک تک اعضای خانواده نفوذ کرده و منجر به رانندگی سالم شود.

این فرهنگ‌سازی در حوزه ترافیک، با تأکید بر احترام مطلق به قوانین راهنمایی و رانندگی آغاز می‌شود. معیارهای نجات جان انسان‌ها در جاده‌ها عبارتند از:

• رعایت سرعت مطمئنه: حفظ کنترل خودرو در شرایط مختلف.
• دقت کافی: تمرکز کامل بر رانندگی و محیط اطراف.
• فاصله طولی ایمن: حفظ فاصله استاندارد با خودروی جلویی.

بحران منابع انسانی و مالی ناشی از تصادفات

سوانح رانندگی نتایج زیان‌بار متعددی برای جامعه به همراه دارند که می‌توان با فرهنگ‌سازی، کار رسانه‌ای، رعایت قوانین، و همچنین ایمن‌سازی جاده‌ها و خودروهای تولیدی، آن‌ها را کاهش داد. این نتایج شامل موارد زیر است:

• صرف هزینه‌های سرسام‌آور درمانی.
• از دست رفتن نیروی کار جوان کشور.
• فرسایش و آسیب به آرامش روانی جامعه.

عدم رعایت قوانین، نه فقط یک مشکل ترافیکی، بلکه یک بحران جدی در حوزه منابع انسانی و مالی برای جامعه و به‌ویژه نظام سلامت است.

تغییر رویکرد از درمان به پیشگیری فعال

بخش قابل توجهی از مراجعان مراکز درمانی به دلیل حوادث، مواردی هستند که وقوع آن‌ها کاملاً قابل پیشگیری بوده است. لذا، رویکرد نظام سلامت باید از درمان صرف، به سمت پیشگیری فعال تغییر کند. الگوسازی صحیح، هماهنگی و اطلاع‌رسانی برای رعایت نکات ایمنی، نقشی محوری در اصلاح این نگرش دارد. این نکات شامل موارد کلیدی زیر است:

• استفاده نکردن از تلفن همراه حتی برای یک لحظه هنگام رانندگی.
• رعایت فاصله ایمن و عدم رانندگی هیجانی و پرخاشگرانه.
• نشان دادن ادب و احترام به عابران پیاده و کودکان در گذرگاه‌ها.

همچنین، آموزش‌های پیشگیرانه، به ویژه در مقاطع حساس سنی، از اهمیت بالایی برخوردار است. نهادینه کردن فرهنگ ایمنی از دوران کودکی، مؤثرترین و پایدارترین راه برای ساختن جامعه‌ای قانون‌مدار در بزرگسالی خواهد بود.