نرخ بیکاری استان مرکزی ۵.۴ درصد؛ چالش کمبود نیروی متخصص و ۸۰ پست خالی

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مرکزی ضمن تشریح آخرین وضعیت بازار کار و روابط کار این استان، از نرخ بیکاری ۵.۴ درصدی در سال گذشته خبر داد که استان مرکزی را در جایگاه سوم کمترین نرخ بیکاری کشور قرار می‌دهد. با وجود این آمار مثبت، وی کمبود نیروی انسانی متخصص و خالی بودن ۸۰ پست سازمانی را به عنوان بزرگ‌ترین چالش پیش روی این اداره کل معرفی کرد.

آمار کلیدی استان مرکزی و وضعیت اشتغال

مختار احمدی، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مرکزی، در نشست مشترک تشکل‌های کارگری و کارفرمایی به ارائه جزئیاتی از وضعیت جمعیتی و صنعتی استان پرداخت. استان مرکزی با جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر، دارای ۱۲ شهرستان، ۲۵ بخش و ۳۴ شهر است و از لحاظ وسعت و جمعیت در رتبه نوزدهم کشوری قرار دارد.

نرخ بیکاری و پوشش بیمه اجتماعی

بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری استان مرکزی در سال گذشته ۵.۴ درصد بوده که این استان را به عنوان سومین استان کشور با کمترین نرخ بیکاری مطرح می‌سازد. همچنین، ضریب پوشش بیمه تأمین اجتماعی در استان ۷۶ درصد است و در حال حاضر، حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از جمعیت استان تحت پوشش این بیمه قرار دارند.

در یک مورد قابل توجه، ضریب پوشش بیمه در شهرستان زرندیه به ۱۳۶ درصد رسیده است که نشان‌دهنده اشتغال گسترده نیروی کار مهاجر و تأکیدی بر ماهیت صنعتی استان مرکزی است. در مجموع، ۲۳ هزار کارگاه فعال در استان دارای کد بیمه هستند.

تمرکز بالای صنایع و شهرنشینی

تمرکز صنایع بزرگ، به ویژه در شهر اراک، عامل اصلی نرخ بالای شهرنشینی در استان مرکزی است. ۷۹ درصد جمعیت استان در مناطق شهری و ۲۱ درصد در روستاها سکونت دارند که نرخ شهرنشینی استان را سه درصد بالاتر از میانگین کشوری قرار داده است. استان مرکزی با داشتن بیش از ۸۰۰ کارگاه با نیروی بالای ۵۰ نفر، یکی از قطب‌های صنعتی کشور محسوب می‌شود.

در حوزه اشتغال مجدد، تاکنون ۲۸۷۰ نفر از نیروهای بیکار مجدداً مشغول به کار شده‌اند که این رقم نسبت به کل جامعه کارگری بیمه‌شده، قابل توجه نیست. کاهش فعالیت کارفرمایان در برخی شهرستان‌ها، از جمله زرندیه، به عنوان عامل اصلی این وضعیت ذکر شد.

تحولات در روابط کار و تشکل‌های صنفی

مدیریت روابط کار و صیانت از حقوق کارگران، با توجه به تراکم بالای صنایع در استان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این راستا، تلاش‌های مستمری برای تقویت تشکل‌های کارگری و کارفرمایی صورت گرفته است:

• رشد تشکل‌ها: تشکیل تشکل‌های کارگری و نمایندگان کارگر نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد رشد داشته است.
• افزایش انجمن‌های صنفی: در هفت ماهه سال جاری، پنج انجمن صنفی جدید (دو مورد در کانون بازنشستگان و سه مورد کارگری) تشکیل شده است، در حالی که سال گذشته تنها دو انجمن صنفی وجود داشت.
• نمایندگان کارگر: تعداد نمایندگان کارگر از ۲۲ نفر به ۲۴ نفر افزایش یافته است.

حجم بالای پرونده‌های حقوقی

حجم بالای کار و تلاش کارشناسان در حوزه رسیدگی به اختلافات کارگری و کارفرمایی مشهود است. تا پایان تیرماه سال جاری، هیئت‌های تشخیص استان مرکزی ۵۸۴۰ پرونده ثبت کرده‌اند، در حالی که در کل سال گذشته ۴۸۹۲ دادنامه صادر شده بود. همچنین، ۳۳۶ درخواست در ۳۴ جلسه کمیته بدوی و موارد مشخصی در ۱۱ جلسه کمیته تجدیدنظر بررسی شده است.

چالش‌های کلیدی و راهکارهای آتی

بزرگ‌ترین چالش اداره کل کار استان مرکزی، کمبود نیروی انسانی و خروج متخصصان به دلیل پایین بودن حقوق و مزایا است. با توجه به میانگین حقوق ۶۰ تا ۷۰ میلیون تومانی در برخی شرکت‌ها، انگیزه برای ادامه خدمت در بخش دولتی کاهش یافته است.

بحران کمبود نیروی انسانی متخصص

استان مرکزی با رشد جامعه هدف، دارای ۸۰ پست سازمانی خالی است. از مجموع ۷۰۰ مجوز استخدام کشوری، تنها ۲۸ نفر به این استان اختصاص یافته است. معاونت منابع انسانی در تلاش است تا با افزایش مزایا، فوق‌العاده خاص و تسهیلات مسکن، انگیزه کارکنان بخش دولتی را تقویت کند.

ساماندهی کارگاه‌ها و اصلاح نظام اداری

در راستای اصلاح نظام اداری، ۱۵ درصد از نیروی کار کاهش خواهد یافت. همچنین، با هدف کنترل مؤثر ۲۳ هزار کارگاه استان، برنامه‌های بازرسی کار شامل ۶۳۰۰ برنامه بوده که تاکنون ۵۴۴ عملکرد ثبت شده است. مدیرکل کار بر لزوم هوشمندسازی بازرسی‌ها برای مدیریت بهتر این حجم از کارگاه‌ها تأکید کرد.