بی‌اعتنایی شرکت‌های بزرگ آلمانی به هشدارهای دولت: افزایش میلیاردها یورویی سرمایه‌گذاری در چین

تداوم سرمایه‌گذاری‌های آلمان در چین؛ بی‌اعتنایی به هشدارهای دولتی

صنایع بزرگ صادراتی آلمان، علیرغم دریافت هشدارهای متعدد از سوی دولت و کارشناسان اقتصادی در مورد خطرات ناشی از وابستگی بیش از حد به چین، همچنان مسیر سرمایه‌گذاری‌های کلان خود را در این کشور ادامه می‌دهند. این روند، وابستگی بزرگترین اقتصاد اروپا به دومین قدرت اقتصادی جهان را عمیق‌تر کرده و نگرانی‌ها در مورد آسیب‌پذیری‌های بلندمدت را افزایش داده است.

رشد چشمگیر سرمایه‌گذاری‌ها و آمار نگران‌کننده

بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی مؤسسه مطالعات چین مرکاتور (MERICS)، حجم سرمایه‌گذاری شرکت‌های آلمانی در چین بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این آمار نشان می‌دهد:

• افزایش سرمایه‌گذاری: حدود ۱.۳ میلیارد یورو افزایش در یک سال.
• مجموع سرمایه‌گذاری: رسیدن به رقم ۵.۷ میلیارد یورو.

این ارقام در حالی منتشر می‌شوند که مقامات دولتی آلمان تاکنون تمایلی به مداخله مستقیم در تصمیمات سرمایه‌گذاری خارجی شرکت‌ها نشان نداده‌اند، که این امر به نوعی چراغ سبز برای ادامه این روند تلقی شده است.

قلب وابستگی: صنعت خودروسازی

بخش خودرو در کانون این وابستگی اقتصادی قرار دارد. شرکت‌های بزرگی نظیر بی‌ام‌و، مرسدس بنز و فولکس‌واگن، بازار چین را به مهم‌ترین بازار فروش و تولید خود تبدیل کرده‌اند. این شرکت‌ها با سرمایه‌گذاری‌های عظیم، وابستگی خود را به پکن افزایش داده‌اند:

• بی‌ام‌و: حدود ۳.۸ میلیارد یورو برای پروژه‌ای در شن‌یانگ سرمایه‌گذاری کرده و یک شبکه تحقیق و توسعه بزرگ در خارج از آلمان تأسیس نموده است.
• مرسدس بنز: استراتژی سالانه خود را به پکن منتقل کرده و در حال توسعه خودروهای برقی اختصاصی برای بازار چین است.

این اقدامات نشان می‌دهد که جذابیت سودهای کوتاه‌مدت ناشی از بازار چین، همچنان بر ارزیابی خطرات بلندمدت سیاسی و اقتصادی غلبه دارد.

هشدار قاطع دولت آلمان: عدم حمایت مالی

اعضای ارشد دولت آلمان، از جمله صدر اعظم فریدریش مرز و معاون وی و وزیر دارایی لارس کلینگبایل، به طور علنی در این خصوص هشدار داده‌اند. موضع قاطع دولت این است که شرکت‌ها باید خودشان خطرات ناشی از این وابستگی را مدیریت کنند.

فریدریش مرز تأکید کرده است که چین می‌تواند دسترسی شرکت‌های آلمانی به بازار و منابع حیاتی را به سرعت محدود کند. او از شرکت‌ها خواسته است که خود را برای چنین سناریویی آماده سازند. دولت آلمان صراحتاً اعلام کرده است که در صورت بروز مشکلات اقتصادی ناشی از این وابستگی، از شرکت‌ها حمایت مالی نخواهد کرد.

ریسک «پوچی تدریجی» پایه صنعتی آلمان

کارشناسان اقتصادی نسبت به پیامدهای ادامه این روند هشدار می‌دهند و معتقدند که این مسیر ممکن است به «پوچی تدریجی» پایه صنعتی آلمان منجر شود. این امر نفوذ چین بر بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا را افزایش می‌دهد؛ قدرتی که پکن می‌تواند از آن برای تغییر رقابت جهانی یا محدود کردن تأثیر اروپا بر امور جهانی استفاده کند.

با این حال، برخی شرکت‌ها تلاش‌هایی برای کاهش ریسک انجام داده‌اند. برای مثال، شرکت 4Jet بازارهایی مانند هند را جایگزین چین کرده تا در صورت بسته شدن احتمالی بازار چین، همچنان بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.

تضاد میان هشدارها و عمل

دولت آلمان در حال تهیه برنامه‌ای برای متنوع‌سازی منابع مواد خام و توسعه استراتژی امنیت اقتصادی تا سال آینده است، اما فشار برای تغییر سیاست‌ها و کاهش وابستگی به چین همچنان در مراحل ابتدایی است. در مقابل، بسیاری از گروه‌های تجاری و شرکت‌ها هنوز به دنبال سود کوتاه‌مدت هستند و تغییر جهت عمده‌ای در سرمایه‌گذاری‌های چین مشاهده نمی‌شود. این تضاد آشکار میان هشدارهای دولتی و رفتار اقتصادی شرکت‌ها، آینده اقتصاد آلمان را در معرض ریسک جدی قرار داده است.