ماموت ۴۰ هزار ساله سیبری قدیمی‌ترین RNA جهان را فاش کرد

ماموت پشمالویی به نام یوکا (Yuka) که برای ۴۰ هزار سال در یخ‌زدگی سیبری محفوظ مانده بود، اکنون با فاش کردن قدیمی‌ترین مولکول‌های RNA جهان، دریچه‌ای جدید به سوی اسرار ژنتیکی عصر یخبندان گشوده است. این کشف نادر، اطلاعات دقیقی از فعالیت ژن‌ها در لحظات نزدیک به مرگ این حیوان منقرض‌شده ارائه می‌دهد و دیدگاه‌های تازه‌ای درباره زیست‌شناسی گونه‌های منقرض‌شده در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

قدیمی‌ترین RNA جهان؛ تصویری از ژن‌های فعال

مولکول‌های RNA بازیابی شده از یوکا، نه تنها کهن‌ترین نمونه‌های این مولکول در جهان هستند، بلکه نخستین RNAهایی به شمار می‌روند که از یک ماموت پشمالو بازیابی شده‌اند. RNA برخلاف DNA، اطلاعاتی راجع به ژن‌هایی که در زمان حیات موجود فعال بوده‌اند، در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.

پژوهشگران در بافت عضلانی یوکا، نشانه‌های واضحی از «استرس سلولی» مشاهده کردند. این علائم احتمالاً به دلیل آسیب شدید یا حمله شکارچیان در لحظات پایانی زندگی ماموت ایجاد شده‌اند و تصویری دقیق از شرایط زیستی او ارائه می‌دهند.

تأیید جنسیت واقعی یوکا

یکی از یافته‌های غافلگیرکننده و مهم این پژوهش، تعیین جنسیت واقعی ماموت یوکا بود. برخلاف ارزیابی‌های اولیه که این ماموت جوان را ماده می‌دانستند، تحلیل‌های دقیق RNA و DNA نشان داد که یوکا نر بوده است. این داده‌های جدید نقش حیاتی در تغییر درک ما نسبت به رشد و ویژگی‌های فیزیکی یوکا دارند.

گامی کلیدی در ژنتیک گونه‌های منقرض‌شده

اگرچه RNAهای شناسایی‌شده مستقیماً در پروژه‌های جنجالی «احیای ماموت» نقشی ندارند، اما این کشف یک دستاورد مهم در حوزه ژنتیک باستانی محسوب می‌شود. بازیابی RNA به دانشمندان اجازه می‌دهد تا:

• تفاوت‌های بیان ژن میان گونه‌های منقرض‌شده و خویشاوندان امروزی آن‌ها را آشکار کنند.
• فرآیندهای ژنتیکی منحصر به فرد عصر یخبندان را بهتر درک کنند.

دانشمندان ابراز امیدواری کرده‌اند که با بررسی RNA موجود در فولیکول‌های موی یوکا، بتوانند راز ژنتیکی پوشش پشمالو و ضخیم ماموت را نیز فاش کنند.