هشدار درباره سرانه کتاب و فضای کتابخانه‌ای گنبدکاووس: کمتر از یک جلد برای هر نفر

وضعیت موجود: چهار کتابخانه شهری و یک کتابخانه مشارکتی

شهرستان گنبدکاووس در حال حاضر دارای چهار کتابخانه عمومی شهری با قدمت بالا است که دو باب از آن‌ها در مرکز شهر و دو باب دیگر در شهرهای مرزی «کُرند و اینچه برون» واقع شده‌اند. علاوه بر این، یک کتابخانه مشارکتی به نام «تربیت» نیز در اداره زندان گنبدکاووس فعالیت می‌کند.

فاصله نجومی با استانداردهای بین‌المللی

بررسی آمارها نشان می‌دهد که گنبدکاووس در تأمین منابع کتاب و فضای فیزیکی، فاصله بسیار زیادی با معیارهای جهانی دارد:

کمبود فاجعه‌بار سرانه کتاب

• مجموع کتاب‌های موجود در کتابخانه‌های عمومی این شهرستان افزون بر ۸۰ هزار نسخه است.
• بر اساس استاندارهای بین‌المللی، باید به ازای هر نفر، چهار جلد کتاب در کتابخانه وجود داشته باشد.
• در گنبدکاووس، این عدد به طرز نگران‌کننده‌ای به یک کتاب هم نمی‌رسد.

سرانه پایین فضای کتابخانه‌ای

مساحت کل فضاهای کتابخانه‌ای این شهرستان ۲ هزار و ۳۳۰ مترمربع اعلام شده است. طبق استانداردها، باید به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت، هشت مترمربع فضای کتابخانه‌ای ایجاد شود.

در حال حاضر به ازای هر ۱۰۰ نفر در این شهرستان کمتر از یک متر فضای کتابخانه وجود دارد. این وضعیت نشان‌دهنده کمبود شدید در زیرساخت‌های فرهنگی منطقه است.

محرومیت روستایی و لزوم مشارکت نیکوکاران

کمبود فضای کتابخانه‌ای به ویژه در مناطق روستایی بسیار حاد است؛ به طوری که در مناطق روستایی این شهرستان و بیش از ۳۰ روستای با جمعیت بالای ۱۵۰۰ نفر، حتی یک باب کتابخانه نیز وجود ندارد.

برای رفع این کمبودها، بر لزوم همراهی بیشتر نیکوکاران و نهادهای فرهنگی و خدماتی مانند شهرداری‌ها و دهیاری‌ها در ایجاد فضاهای کتابخانه‌ای در گنبدکاووس تأکید شد.

نهاد کتابخانه‌های عمومی آمادگی کامل خود را اعلام کرده است که در صورت اختصاص فضای مناسب در روستاهای بالای ۱۵۰۰ نفر جمعیت و یا در محلات شهری، نسبت به تجهیز کامل آن فضا اقدام کند.