اعلام نتایج نهایی انتخابات عراق؛ ائتلاف السودانی اول شد و چارچوب هماهنگی بزرگ‌ترین فراکسیون را تشکیل داد

اعلام نتایج نهایی انتخابات عراق؛ فراکسیون بزرگ پارلمان مشخص شد

کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق امروز دوشنبه نتایج نهایی انتخابات پارلمانی که سه‌شنبه گذشته برگزار شد را اعلام کرد؛ انتخاباتی که میزان مشارکت در آن بیش از ۵۶ درصد بود. همزمان با این اعلام، «چارچوب هماهنگی شیعیان» که شامل ائتلاف‌های اصلی شیعی است، خود را به طور رسمی به عنوان بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمانی معرفی کرد و مراحل تشکیل دولت جدید را کلید زد.

کرسی‌های پارلمان جدید و توزیع قدرت

پارلمان جدید عراق دارای ۳۲۹ عضو است. بر اساس نتایج نهایی، فهرست «ائتلاف اعمار و توسعه» به رهبری نخست‌وزیر محمد شیاع السودانی با کسب ۴۶ کرسی در رتبه نخست قرار گرفت. در ادامه، توزیع کرسی‌های احزاب و ائتلاف‌های اصلی به شرح زیر است:

در تفکیک کلی کرسی‌ها بر اساس گروه‌های قومی و مذهبی، فهرست‌های شیعی مجموعاً ۱۸۷ کرسی، فهرست‌های سنی ۷۷ کرسی، فهرست‌های کردی ۵۶ کرسی و اقلیت‌ها (کوتا) ۹ کرسی را به دست آورده‌اند. کمیسیون انتخابات اعلام کرد که از فردا سه‌شنبه به مدت سه روز، امکان ارائه اعتراض‌ها و شکایت‌ها درباره نتایج نهایی فراهم خواهد بود.

چارچوب هماهنگی و نقش آن در تشکیل دولت

«چارچوب هماهنگی» که شامل نیروهای شیعی از جمله ائتلاف اعمار و توسعه است، با برگزاری نشستی، بیانیه‌ای را امضا کرد و خود را «بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمانی» مطابق روال‌های قانونی معرفی کرد.

چارچوب هماهنگی بر اهمیت نهایی‌سازی الزامات انتخاباتی در مهلت‌های قانون اساسی و مطابق سازوکارهای حقوقی تأکید کرد و افزود که پایبندی به زمان‌بندی‌های قانون اساسی، تضمینی برای انتقال نظام‌مند قدرت و احترام به اراده رأی‌دهندگان است.

بزرگ‌ترین فراکسیون در پارلمان عراق وظایف کلیدی در فرآیند سیاسی آینده دارد که شامل حق انتخاب رئیس‌جمهور، رئیس مجلس و دو نایب‌رئیس آن، و همچنین وظیفه معرفی نامزد پست نخست‌وزیری است. این چارچوب برای سامان‌دهی مرحله پیش رو، دو کمیته رهبری تشکیل داده است:

• کمیته اول: مسئول بررسی الزامات ملی مرحله آینده و تدوین چشم‌اندازی واحد برای مدیریت کشور.
• کمیته دوم: مسئول بررسی نامزدهای پست نخست‌وزیری بر اساس معیارهای حرفه‌ای و ملی.

روند قانون اساسی برای انتخاب رؤسای عراق و تشکیل کابینه

تشکیل دولت جدید برای دوره ششم قانون‌گذاری (چهار سال آینده) روندی چندمرحله‌ای بر اساس قانون اساسی عراق دارد. از آنجا که هیچ حزبی به تنهایی توان تشکیل دولت در پارلمان ۳۲۹ نفره را ندارد، ائتلاف‌ها برای ایجاد فراکسیون بزرگ‌تر ضروری هستند.

مراحل کلیدی تشکیل دولت:

روند تشکیل دولت پس از تأیید نهایی نتایج توسط دادگاه عالی آغاز می‌شود:

1. فراخوانی پارلمان: رئیس‌جمهور عراق باید ظرف ۱۵ روز پس از تأیید نهایی نتایج، پارلمان را برای نخستین جلسه فرا بخواند.
2. انتخاب رئیس مجلس: رئیس مجلس (که طبق سنت سهمیه‌بندی، یک شخصیت سنی است) به همراه دو نایب وی با رأی اکثریت مطلق در جلسه اول انتخاب می‌شوند.
3. انتخاب رئیس‌جمهور: پارلمان رئیس‌جمهور (که معمولاً از میان نامزدهای کرد است) را با رأی دوسوم اعضا انتخاب می‌کند.
4. معرفی نخست‌وزیر: رئیس‌جمهور منتخب، نامزد فراکسیون بزرگ‌تر (که معمولاً شیعه است) را ظرف ۱۵ روز مکلف به تشکیل دولت می‌کند.
5. رأی اعتماد: نخست‌وزیر مکلف ۳۰ روز فرصت دارد تا اعضای کابینه و برنامه حکومتی را معرفی و رأی اعتماد پارلمان را با اکثریت مطلق کسب کند.

اگر نخست‌وزیر مکلف در تشکیل کابینه ناکام بماند، رئیس‌جمهور می‌تواند فرد دیگری را ظرف ۱۵ روز مأمور به این کار کند. این روند ائتلاف‌سازی اغلب ماه‌ها به طول می‌انجامد.