تسهیلات ۴۰ همتی بانک مرکزی به خودروسازان مشروط شد؛ دو شرط حیاتی برای ایران‌خودرو و سایپا

شروط دوگانه بانک مرکزی برای دریافت تسهیلات

بانک مرکزی برای اختصاص این تسهیلات سنگین، دو شرط اساسی را برای دو خودروساز بزرگ کشور تعیین کرده است. هدف از این شروط، فراتر از تزریق صرف نقدینگی، وادار کردن شرکت‌ها به اصلاحات ساختاری است:

• تسویه مطالبات قطعه‌سازان: شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا موظف‌اند گزارش کامل تسویه مطالبات قطعه‌‌‌‌‌‌سازان طرف قرارداد خود را به بانک مرکزی ارائه کنند.
• ارائه برنامه اصلاح ساختار مالی: خودروسازان باید برنامه‌ای جامع برای اصلاح ساختار مالی خود تدوین و ارائه دهند که در آن بر روش‌های تامین مالی مبتنی بر جریان نقدی شرکت‌ها تاکید شده باشد.

هدف از اصلاح ساختار مالی

به نظر می‌رسد شرط دوم تلاشی جدی برای ایجاد تعادل پایدار میان دارایی‌ها، بدهی‌‌‌‌‌‌ها و سرمایه خودروسازان باشد. هدف اصلی این اقدام، کاهش وابستگی شرکت‌ها به منابع مالی بیرونی نظیر تسهیلات بانکی و تقویت توان آنها در تامین سرمایه از محل جریان‌های نقدی داخلی است.

برنامه اصلاح ساختار مالی خودروسازان باید به تایید وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) برسد و سپس ظرف مدت دو ماه از تاریخ ابلاغ، به بانک مرکزی ارسال شود.

انتقادات کارشناسان: فراتر از مسکن‌های مالی

تزریق نقدینگی به بدنه خودروسازی کشور، همچون گذشته، با واکنش‌های منتقدانه کارشناسان این حوزه همراه بوده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این تسهیلات صرفاً حکم یک "مُسکن" تکراری را دارد و نمی‌تواند مشکلات ریشه‌ای صنعت را حل کند.

تجویز اصلی کارشناسان برای سیاستگذاران، واقعی‌‌‌‌‌‌سازی قیمت خودرو و رها‌کردن سیاست منسوخ‌‌‌‌‌‌شده قیمت دستوری است. پیامدهای سوء این سیاست به ویژه از ابتدای سال جاری با تشدید اختلافات قیمتی میان خودروساز و سیاستگذاران، به‌صورت هشدار خودروساز به توقف عرضه یا اعلام افزایش قیمت محصولات تولیدی بروز یافت.

کارشناسان تاکید می‌کنند که قبل از اجرای سیاست‌های موقت مانند وام‌های تکراری، باید بر اجرای اصلاحات بنیادین زیر پافشاری کرد:

• خروج دولت از مالکیت و مدیریت خودروسازان
• شفاف‌سازی کامل صورت‌های مالی شرکت‌ها
• حذف رانت از زنجیره تامین و تولید خودرو