بررسی الگوهای خودگویی روزمره؛ آیا با خودشیفتگی ارتباط دارد؟

تحقیقات جدیدی در حوزه روانشناسی به بررسی الگوهای خودگویی در زندگی روزمره پرداخته‌اند تا دریابند افراد چگونه و در چه موقعیت‌هایی با خود صحبت می‌کنند و این رفتار چه ارتباطی با ویژگی‌های شخصیتی مانند خودشیفتگی یا پریشانی عاطفی دارد. این مطالعه که یافته‌های آن در مجله «گزارش‌های علمی» (Scientific Reports) منتشر شده است، نشان می‌دهد که خودگویی درونی (اول شخص) بسیار رایج‌تر از خودگویی فاصله‌دار (سوم شخص) است و اثرات مثبت خودگویی فاصله‌دار محدود به موقعیت‌های خاصی است.

خودگویی: ابزاری رایج برای خودتنظیمی

خودگویی یک رفتار رایج انسانی است که کارکردهای خودتنظیمی متعددی را در بر می‌گیرد. تحقیقات آزمایشگاهی پیشین نشان داده‌اند که خودگویی با فاصله، که در آن فرد خود را با نام یا به‌صورت سوم شخص خطاب می‌کند، با ایجاد فاصله روان‌شناختی، به کنترل احساسات و همسو کردن رفتار با اهداف کمک می‌کند. شواهد حاکی از آن است که اتخاذ دیدگاه فاصله‌دار می‌تواند حل مسئله، کنترل عاطفی و پیگیری هدف را بهبود بخشد.

با این حال، درک ما از کاربرد خودجوش این نوع خودگویی در زندگی روزمره، زمان استفاده از آن و نحوه تأثیرگذاری آن بر احساسات در محیط‌های طبیعی، دارای شکاف‌های اطلاعاتی بود. نظریه‌های قبلی، خودگویی را ابزاری برای رشد خودتنظیمی می‌دانستند و تأیید می‌کردند که این رفتار اغلب در موقعیت‌های چالش‌برانگیز، احساسی یا مبتنی بر عملکرد بروز می‌کند.

روش‌شناسی: ردیابی الگوها در زمان واقعی

محققان برای پر کردن این شکاف، از طرح ارزیابی لحظه‌ای اکولوژیکی در یک دوره دو هفته‌ای استفاده کردند. در مجموع ۲۰۸ دانشجوی کارشناسی در آمریکا در این تحقیق شرکت کردند:

• شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های پایه در مورد پریشانی عاطفی و خودشیفتگی را تکمیل کردند.
• به مدت ۱۴ روز، روزانه پنج پیامک حاوی نظرسنجی کوتاه دریافت کردند.
• در هر نظرسنجی، آنان گزارش می‌دادند که آیا اخیراً یکی از چهار نوع موقعیت زیر را تجربه کرده‌اند:

1. احساس خودانتقادی
2. تلاش برای احساس بهتر
3. آماده شدن برای آنچه باید بگویند یا انجام دهند (موقعیت‌های آماده‌سازی)
4. احساس رضایت از خود

برای هر موقعیت، نوع خودگویی (درونی، فاصله‌دار یا هیچ‌کدام) مشخص می‌شد. این رویکرد امکان ثبت استفاده از خودگویی را در زمان واقعی و وابسته به زمینه فراهم کرد.

فراوانی، ثبات و پیامدهای عاطفی خودگویی

در مجموع ۱۲,۹۶۶ نظرسنجی و ۲۰,۶۴۶ موقعیت مرتبط مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها آمارهای مهمی را در مورد الگوهای خودگویی روزمره آشکار کردند:

اثرات و ثبات خودگویی فاصله‌دار

بررسی نتایج نشان داد که خودگویی فاصله‌دار تنها در موقعیت‌های آماده‌سازی (نیاز به آمادگی برای عمل یا گفتار) توانست افزایش اندکی اما قابل اعتماد در عاطفه مثبت ایجاد کند و با بهبود خلق‌وخو مرتبط باشد. این یافته، نتایج آزمایشگاهی قبلی را تأیید می‌کند.

نکته جالب توجه این بود که موقعیت‌های آماده‌سازی، کمترین میزان خودگویی با فاصله (حدود ۱۶ درصد) را به خود اختصاص دادند، با وجود اینکه تنها زمینه‌ای بودند که در آن خلق‌وخوی بهبود می‌یافت و بیشترین مزایای احساسی را به دنبال داشتند.

همچنین، در موقعیت‌های خودانتقادی، تلاش برای احساس بهتر یا رضایت از خود، هیچ افزایش معناداری در عاطفه مثبت در پی استفاده از خودگویی فاصله‌دار مشاهده نشد. این امر شاید به این دلیل باشد که فاصله‌گذاری خودجوش در زندگی روزمره ممکن است سطحی‌تر از فاصله‌گذاری دستوری در شرایط آزمایشگاهی باشد.

عدم ارتباط با ویژگی‌های شخصیتی

برخلاف فرضیه‌های اولیه که تفاوت‌های فردی مانند پریشانی عاطفی یا خودشیفتگی را مؤثر بر سبک‌های خودگویی می‌دانستند، محققان هیچ ارتباط معناداری بین نوع خودگویی و صفات پریشانی عاطفی یا خودشیفتگی پیدا نکردند. این یافته نشان می‌دهد که الگوهای خودگویی به‌طور گسترده در بین انواع شخصیت مشترک هستند و این صفات، پیامدهای عاطفی خودگویی را تعدیل نمی‌کنند.

پیامدهای تحقیق و مسیرهای آینده

این تحقیق با ثبت بلادرنگ و وابسته به زمینه خودگویی، از اعتبار اکولوژیکی بالایی برخوردار است. در مجموع، یافته‌ها تأیید می‌کنند که اکثر افراد به‌طور مرتب با خود صحبت می‌کنند (۶۱ درصد مواقع نمونه‌برداری شده) و هرچند خودگویی با فاصله کمتر رایج است، اما به‌نسبت پایدار می‌ماند و می‌تواند در زمینه‌هایی که نیاز به آمادگی یا عملکرد دارند، مزایای عاطفی خاصی را ارائه دهد.

محققان پیشنهاد می‌کنند که تحقیقات آتی باید به بررسی تفاوت‌های فرهنگی و زبانی، ریشه‌های رشدی و چگونگی استفاده از آموزش برای افزایش استفاده از خودگویی فاصله‌دار جهت ارتقای سلامت عاطفی بپردازند.