خبر کامل
توسعه اقتصاد دریامحور: رونمایی از رباتیک و سامانه‌های هوشمند بومی
اقتصاد دریامحور در دو دهه اخیر به یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار جهانی تبدیل شده است. این حوزه دیگر محدود به حمل‌ونقل و شیلات نیست، بلکه شبکه‌ای گسترده از صنایع فناورانه نظیر انرژی‌های نو فراساحل، زیست‌فناوری دریایی، رباتیک زیرسطحی و سامانه‌های پایش اقیانوسی را در بر می‌گیرد. بسیاری از کشورهای پیشرو، سواحل را به موتور رشد اقتصادی و دریا را به صحنه رقابت‌های فناورانه بدل کرده‌اند.
اقتصاد دریامحور: موتور رشد و رقابت جهانی
تجربه جهانی نشان می‌دهد که موفقیت در توسعه اقتصاد دریایی بدون دو عامل حیاتی ممکن نیست: «فناوری» و «حکمرانی علمی». کشورهایی نظیر اتحادیه اروپا با برنامه بلو اکونومی و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های بادی دریایی، یا چین با توسعه بنادر هوشمند و ناوگان رباتیک اقیانوسی، چرخه‌ای را کامل کرده‌اند که از پژوهش‌های پیشرفته اقیانوسی آغاز شده و به زنجیره ارزش اقتصادی می‌رسد.
نتیجه این رویکرد، شکل‌گیری اکوسیستم‌های پویایی است که در آن صنایع دریایی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای سیاستگذار در یک مسیر هم‌افزا حرکت می‌کنند و دریا را به منبع قابل‌توجهی از تولید ناخالص داخلی تبدیل کرده‌اند.
تلاش ایران برای شکل‌دهی اقتصاد دریایی مدرن
در سال‌های اخیر، توجه به ظرفیت راهبردی دریا در ایران وارد مرحله جدیدی شده است. اقداماتی نظیر تدوین «برنامه ملی توسعه اقتصاد دریامحور»، تقویت زنجیره نوآوری در حوزه‌های فراساحل، ساخت شناورهای تخصصی، توسعه سامانه‌های ردیابی و پایش دریایی، و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در این بخش، نشان‌دهنده عزم کشور برای ایجاد یک اقتصاد دریایی مدرن است.
پروژه‌های صنعتی مانند ساخت سکوهای جدید، توسعه بنادر، بهبود ناوگان حمل‌ونقل و ورود فناوری‌های نوین به صنایع شیلاتی و انرژی، این حرکت را تقویت کرده‌اند. با این حال، فاصله با کشورهای پیشرو همچنان قابل توجه است و نیاز به هماهنگی نهادی، سیاستگذاری یکپارچه و سرمایه‌گذاری هدفمند بیش‌ازپیش احساس می‌شود.
ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، دسترسی به آب‌های آزاد و سواحل گسترده در جنوب و شمال، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بازیگران اصلی اقتصاد دریامحور در منطقه را داراست؛ مشروط بر آنکه توسعه فناوری، حکمرانی مبتنی بر داده و مشارکت پایدار صنعت و دانشگاه به صورت منسجم دنبال شود.
نمایشگاه دستاوردهای دانش‌بنیان دریایی
در راستای تقویت توان دریایی کشور، نمایشگاهی از دستاوردهای دانش‌بنیان اقتصاد دریا محور به همت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری برپا شد. این رویداد که از سه‌شنبه ۲۷ آبان آغاز شد، تا چهارشنبه ۲۸ آبان در مصلای امام خمینی(ره) ادامه داشت.
در این نمایشگاه، فناوران و شرکت‌های دانش‌بنیان با دستیابی به دانش فنی ساخت تجهیزات کلیدی، گام‌های مهمی در مسیر بومی‌سازی فناوری‌های راهبردی این صنعت برداشته‌اند. برخی از این دستاوردهای کلیدی عبارتند از:
- گیربکس دریایی ZF: سیستم انتقال نیروی پیشرفته با ساختار مقاوم به خوردگی و زنگ‌زدگی، طراحی‌شده برای مدیریت نیروهای سنگین و انتقال بهینه قدرت از موتور به پروانه کشتی.
- زیرسطحی دو منظوره: شناور زیرسطحی ساخته شده برای بازرسی و نظارت خطوط لوله انتقال نفت، گاز و اینترنت در عمق ۴۰ متر، با قابلیت مانیتورینگ از سطح آب.
- ربات کاوشگر آرتمیس: رباتی با ۴ موتور پیشران و ۶ درجه آزادی که مجهز به هوش مصنوعی برای مسیریابی و تشخیص اجسام زیر آب است.
- سیستم شناسایی خودکار ساحلی (AIS): سیستمی حیاتی برای بنادر کشور که ایمنی، جلوگیری از تصادم کشتی‌ها و تسهیل مدیریت ترافیک و ناوبری را به دنبال دارد.
- سامانه هوشمند و یکپارچه واکنش اضطراری دریا: کاربردی در نجات دریایی و بازیافت کشتی‌ها، با قابلیت دریافت اطلاعات از AIS، گزارش خودکار SAR و تخمین دقیق زمان رسیدن به مقصد.
- سامانه موقعیت‌یاب دریایی (GPS map): سامانه مبتنی بر نرم‌افزار و سخت‌افزار با قابلیت بارگذاری نقشه‌های دریایی و ماهواره‌ای، اتصال به رادار و AIS برای هدایت و ناوبری ایمن شناورها.
- سامانه تیکه‌نگاری صوتی دریایی: دستگاه داده‌سنجی نوین برای اندازه‌گیری پیوسته متغیرهای جریان آب نظیر دبی، سرعت، دما و شوری.
- سامانه مانیتورینگ بویه: ابزاری مجهز به GPS و شتاب‌سنج برای سنجش و پایش بویه‌ها در محیط دریا.
- نشانگر رسوب: حسگر اندازه‌گیری تیرگی آب برای پایش پیوسته فرآیندهای آزمایشگاهی در محیط‌های آبی.
- سیستم بادشونده نجات غریق: طراحی و تولید شده برای کاربردهای نجات غریق گروهی و فردی.
مسیر پیش رو: حکمرانی یکپارچه و سرمایه‌گذاری هدفمند
مجموعه دستاوردهای ارائه شده در این نمایشگاه نشان می‌دهد که ایران در مسیر ایجاد زیرساخت فناوری دریایی قدم‌های جدی برداشته و توانسته بخشی از زنجیره فناوری‌های راهبردی این حوزه، از سامانه‌های ناوبری و پایش گرفته تا رباتیک زیرسطحی و تجهیزات تخصصی، را بومی‌سازی کند.
برای تبدیل این ظرفیت فناورانه به یک «قدرت اقتصادی دریایی» واقعی، دو نیاز حیاتی وجود دارد: سرمایه‌گذاری هدفمند و حکمرانی یکپارچه مبتنی بر داده. اگر پیوند صنعت، دانشگاه، شرکت‌های دانش‌بنیان و نهادهای سیاستگذار به‌صورت پایدار تقویت شود، ایران می‌تواند به یکی از بازیگران اثرگذار اقتصاد دریامحور منطقه تبدیل شود.
آنچه اکنون اهمیت دارد، حفظ سرعت، انسجام و پایداری در ادامه این مسیر است تا مزیت ژئوپلیتیکی کشور به بهره‌وری اقتصادی پایدار منجر شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
