تأکید غریب‌آبادی بر همکاری استان‌های ساحلی ۵ کشور برای توسعه خزر

اهمیت راهبردی خزر: حوزه تمدنی و اقتصادی واحد

استان‌های ساحلی در هر پنج کشور، نقش مهمی در مدیریت منابع غنی خزر بر عهده دارند. این منابع شامل شیلات ارزشمند، ذخایر حیاتی انرژی، بنادر تجاری و مسیرهای ترانزیتی بین‌المللی است. غریب‌آبادی حضور استانداران را به معنای گرد هم آمدن تجربه، ظرفیت و اراده مشترکی دانست که می‌تواند آینده خزر را متحول سازد.

ظرفیت‌های حیاتی شیلات و انرژی

دریای خزر به عنوان بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری جهان، دارای ظرفیت‌های بی‌نظیر شیلاتی است که برای امنیت غذایی منطقه اهمیت بنیادین دارد. مدیریت این منبع ارزشمند نیازمند اقدامات زیر است:

• مدیریت علمی و هماهنگ
• مبارزه جدی با صید غیرقانونی
• برنامه‌های مشترک برای بازسازی ذخایر

علاوه بر این، ذخایر قابل توجه نفت و گاز خزر، فرصتی برای رونق اقتصادی، همکاری علمی و صنعتی و توسعه زیرساخت‌ها فراهم می‌کند. وی پیشنهاد کرد که با تعریف پروژه‌های مشترک میان استان‌های ساحلی و ایجاد زمینه‌های سرمایه‌گذاری متقابل، این ظرفیت‌ها به گونه‌ای توسعه یابد که رفاه همه مردم منطقه را به دنبال داشته باشد.

خزر؛ مسیر کلیدی ترانزیت جهانی

بنادر تجاری استان‌ها نقش کلیدی در اتصال اقتصادی کشورهای ساحلی ایفا می‌کنند، چرا که خزر نقطه تلاقی طبیعی مسیرهای ترانزیتی شمال–جنوب و شرق–غرب است. برای افزایش سهم خزر در تجارت بین‌المللی، نماینده ویژه ایران بر موارد زیر تأکید کرد:

• تقویت ظرفیت بنادر
• توسعه زیرساخت‌های حمل ‌و نقل
• هماهنگی در حوزه لجستیک

همکاری استان‌ها در این حوزه می‌تواند بنیان‌گذار شبکه‌ای باشد که در آن ترانزیت کالا و مسافر میان کشورهای ساحلی، روان، امن و اقتصادی انجام شود.

نقش مناطق آزاد مشترک و گردشگری

غریب‌آبادی تنوع فرهنگی و قومی در حوزه خزر را ثروتی کم‌نظیر دانست که زمینه‌ساز توسعه روابط میان استان‌ها و جوامع محلی است.

توسعه گردشگری و تنوع فرهنگی

تنوع فرهنگی می‌تواند پایه‌ای برای گسترش برنامه‌های مشترک فرهنگی و ایجاد مسیرهای گردشگری میان شهرهای ساحلی باشد. توسعه گردشگری خزر، از گردشگری دریایی گرفته تا اکوتوریسم، در صورت هماهنگی می‌تواند به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد اقتصادی در سراسر منطقه تبدیل شود.

پیشنهاد ایجاد مناطق آزاد مشترک

وی ایده ایجاد مناطق آزاد مشترک میان کشورهای ساحلی خزر را یک ظرفیت راهبردی خواند که می‌تواند تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری صنعتی را چندین برابر افزایش دهد. چنین مناطقی می‌توانند حلقه پیوند اقتصادهای محلی و ملی باشند و فضایی امن، شفاف و سودمند برای فعالیت شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران فراهم آورند.

پیوند ناگسستنی امنیت، توسعه و محیط زیست

نماینده ویژه ایران در امور خزر، پایداری محیط زیست، امنیت و توسعه را ارکان یک واقعیت واحد در خزر دانست:

«در خزر، امنیت، توسعه و محیط زیست سه موضوع جدا از هم نیستند؛ سه رکن یک واقعیت واحدند. پایداری محیط زیست شرط تداوم شیلات، گردشگری، انرژی و ترانزیت است؛ امنیت شرط توسعه اقتصادی است؛ و توسعه پایدار شرط امنیت بلندمدت.»

استان‌های ساحلی باید با تبادل تجربه و هماهنگی عملی، سازوکاری مشترک برای مقابله با چالش‌های اقلیمی، آلودگی دریایی، مدیریت بحران و حفاظت از اکوسیستم خزر ایجاد کنند. وی تأکید کرد که با تعریف پروژه‌های مشترک در حوزه‌های شیلات، گردشگری، انرژی، محیط زیست، مدیریت بحران، بنادر و ترانزیت، می‌توان خزر را از یک پهنه همکاری بالقوه به یک حوزه همکاری بالفعل تبدیل کرد.

نقش محوری استانداران در تحقق چشم‌انداز

در پایان، غریب‌آبادی خاطرنشان کرد که استانداران می‌توانند مهم‌ترین بازیگران در تحقق این چشم‌انداز باشند، زیرا مستقیم‌ترین ارتباط را با مردم، اقتصاد محلی، محیط زیست ساحلی و زیرساخت‌های حیاتی دارند. آینده‌ای که برای خزر ترسیم می‌شود، باید آینده صلح، همکاری و رفاه مشترک باشد که در آن رقابت‌های منفی جای خود را به مشارکت برد–برد بدهد.