اعلام نتایج نهایی انتخابات عراق؛ ائتلاف السودانی ۴۶ کرسی کسب کرد و چارچوب هماهنگی مدعی تشکیل دولت

بررسی نتایج نهایی و آرایش جدید پارلمان

بر اساس آمار رسمی منتشر شده، ائتلاف «بازسازی و توسعه» توانست با کسب ۴۶ کرسی در هشت استان، از جمله بغداد (با ۱۵ کرسی از ۷۱ کرسی پایتخت)، رتبه اول را به دست آورد. پس از آن، احزاب و ائتلاف‌های اصلی به ترتیب زیر قرار گرفتند:

افزایش کرسی‌های جریان‌های شیعه و کردی

در این دوره، برخی جریان‌ها افزایش قابل توجهی در کرسی‌های خود داشتند. جنبش صادقون کرسی‌های خود را از ۱۵ به ۲۷ و سازمان بدر به رهبری هادی العامری کرسی‌های خود را از ۱۶ به ۲۱ افزایش دادند. همچنین، ائتلاف نیروهای ملی دولتی به رهبری عمار الحکیم با افزایش از ۴ به ۱۸ کرسی، نفوذ خود را تقویت کرد.

در رقابت‌های کردی، حزب دموکرات کردستان (مسعود بارزانی) با ۲۷ کرسی، از رقیب خود اتحادیه میهنی کردستان (بافل طالبانی) با ۱۵ کرسی، پیشی گرفت.

ترکیب کلی کرسی‌ها و سهمیه زنان

توزیع کلی کرسی‌ها بر اساس گروه‌های اصلی به شرح زیر است:

• ائتلاف‌ها و فهرست‌های شیعه: ۱۸۷ کرسی
• ائتلاف‌ها و فهرست‌های سنی: ۷۷ کرسی
• کردها: ۵۶ کرسی
• سهمیه اقلیت‌ها: ۹ کرسی

نکته قابل توجه دیگر، حضور چشمگیر زنان در پارلمان آینده است. در مجموع، ۸۴ زن در سراسر کشور کرسی‌های پارلمان را کسب کردند که این آمار از سهمیه قانونی ۲۵ درصدی نمایندگی زنان در قانون اساسی عراق فراتر رفته است.

احزاب و ائتلاف‌ها سه روز فرصت دارند تا شکایات و درخواست‌های خود را در مورد نتایج نهایی ارائه دهند. پس از بررسی شکایات، اسامی منتخبین برای تأیید نهایی به دادگاه عالی فدرال ارسال خواهد شد.

آغاز فرآیند تشکیل دولت جدید

همزمان با اعلام نتایج، دادگاه فدرال عراق اعلام کرد که مأموریت دولت السودانی به یک دولت «سرپرست» تغییر یافته و همچنین انحلال پارلمان را به منظور آماده‌سازی برای تشکیل دولت و پارلمان جدید اعلام کرد.

اعلام موجودیت بزرگترین فراکسیون پارلمانی

پس از اعلام نتایج نهایی، «چارچوب هماهنگی» که شامل احزاب اصلی شیعه است، خود را «بزرگترین فراکسیون پارلمانی» در پارلمان آینده معرفی کرد و اعلام نمود که مسئولیت معرفی نخست وزیر بعدی را بر عهده خواهد گرفت.

«چارچوب هماهنگی به عنوان بزرگترین فراکسیون پارلمانی، متشکل از همه نهادهای تشکیل‌دهنده آن، مطابق با رویه‌های قانون اساسی، به رسمیت شناخته شده است و به معرفی نخست وزیر برای مرحله بعدی ادامه خواهد داد.»

این چارچوب همچنین بر اهمیت پایبندی به جدول‌های زمانی قانون اساسی برای تضمین یک گذار قانونی منظم تأکید کرد و اعلام نمود که دو کمیته رهبری تشکیل داده است:

• کمیته اول: تدوین اولویت‌های ملی و یک دیدگاه واحد برای اداره کشور.
• کمیته دوم: مصاحبه با نامزدهای سمت نخست‌وزیری بر اساس معیارهای حرفه‌ای و ملی.

منابع در احزاب شیعه گزارش داده‌اند که چارچوب هماهنگی به دنبال دستیابی به توافقی جامع برای تعیین سمت‌های نخست‌وزیر، رئیس پارلمان و رئیس جمهور، پیش از تشکیل پارلمان جدید در ماه ژانویه است.

مراحل قانونی تشکیل دولت برای دوره ششم پارلمان

طبق رویه‌های قانون اساسی، تشکیل دولت جدید عراق برای ششمین دوره پارلمانی چهار ساله، شامل مراحل زیر است:

1. تشکیل پارلمان: رئیس جمهور عراق باید ظرف ۱۵ روز پس از تأیید نتایج توسط دیوان عالی، پارلمان ۳۲۹ نفره را تشکیل دهد.
2. انتخاب رئیس پارلمان: اولین جلسه به ریاست مسن‌ترین عضو برگزار می‌شود. رئیس پارلمان (که معمولاً سنی است) و دو معاون با اکثریت مطلق آرا انتخاب می‌شوند.
3. انتخاب رئیس جمهور: پارلمان رئیس جمهور (که معمولاً کرد است) را با اکثریت دو سوم آرا انتخاب می‌کند. در صورت عدم کسب اکثریت، دور دوم بین دو نامزد برتر برگزار می‌شود.
4. تعیین نخست وزیر: رئیس جمهور جدید، نامزد بزرگترین فراکسیون پارلمانی (که معمولاً شیعه است) را موظف به تشکیل دولت ظرف ۱۵ روز پس از انتخابات ریاست جمهوری می‌کند.
5. کسب رأی اعتماد: نخست وزیر منصوب حداکثر ۳۰ روز فرصت دارد تا کابینه و برنامه دولت را به پارلمان ارائه دهد. تأیید وزرا به صورت جداگانه و تصویب برنامه با اکثریت مطلق، به معنای کسب رأی اعتماد است.

از آنجا که هیچ حزب واحدی نمی‌تواند به تنهایی دولت تشکیل دهد، ائتلاف‌سازی برای ایجاد بزرگترین فراکسیون، فرآیندی حیاتی و اغلب زمان‌بر است.