هدف‌گذاری برای حل ۷۰ درصد مشکلات پسماند مازندران؛ ۲۰۰ هکتار جنگل زیر بار زباله

تلاش برای حل بحران پسماند و آب

محمدرضا کنعانی، مدیرکل محیط زیست مازندران، در نشستی با فعالان محیط زیست شهرستان عباس‌آباد به تشریح اقدامات انجام شده در حوزه پسماند پرداخت. وی تأکید کرد که طرح تفکیک زباله با راهبری استاندار و با اتکا به جوامع محلی در حال اجراست که این رویکرد، به نهادینه‌سازی فرهنگ تفکیک در روستاها کمک شایانی کرده است.

بهبود سیستم‌های مدیریت پسماند

کنعانی ضمن ابراز امیدواری برای بهبود سیستم‌های مدیریت شیرابه و فاضلاب مراکز دفع پسماند، اظهار داشت که تلاش می‌شود تا پایان سال، حدود ۷۰ درصد از مشکلات پسماند استان به وضعیت مطلوب برسد.

مدیرکل محیط زیست مازندران همچنین به کاهش کیفیت هوا در برخی مناطق اشاره کرد و دلیل آن را وجود شرایط پایدار جوی و ورود گرد و غبار از کانون‌های خارج از استان دانست.

چالش‌های زیست‌محیطی غرب مازندران

ساسان کابلی، فرماندار عباس‌آباد، نیز با تأکید بر اجرای جدی طرح تفکیک زباله، دهیاران و بخشداران را مکلف به پیگیری این طرح کرد. وی بحران آب و زباله را از مهم‌ترین چالش‌های غرب مازندران برشمرد که حل آن مستلزم فرهنگ‌سازی و ورود مردم به میدان است.

فرماندار عباس‌آباد در این نشست که با هدف گفت‌وگوی مستقیم با سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) برگزار شد، تأکید کرد که فرمانداری با تمام توان در کنار فعالان محیط زیستی خواهد بود و از هر طرح عملیاتی و کارشناسی استقبال می‌کند.

زخم عمیق زباله بر پیکر طبیعت مازندران

معضل زباله در شمال کشور، به ویژه مازندران، طی دو دهه اخیر عمیق‌تر شده و مساحت عرصه‌های دپوی زباله که عمدتاً در دل جنگل‌ها قرار دارند، به حدود ۲۰۰ هکتار رسیده است. این جانمایی نامطلوب در سه دهه گذشته، پیامدهای فاجعه‌باری به دنبال داشته است.

پیامدهای زیست‌محیطی دپوی زباله

دپوی زباله تنها به آلودگی خاک محیط محدود نمی‌شود؛ نفوذ شیرابه‌ها به عمق زمین و آب‌های زیرزمینی، تهدیدی بزرگ برای سلامت ساکنان اطراف این سایت‌ها محسوب می‌شود. همچنین، این زباله‌دان‌های تحمیل‌شده به طبیعت، بسیاری از اراضی باغی، شالیزاری و مراتع استان را به درجه‌ای از آلودگی رسانده‌اند که سلامت محصولات تولیدی در آن‌ها با ابهام مواجه است.

گستردگی شهرها و روستاهای مازندران به گونه‌ای است که جنگل، کوه و مرتع بخشی از این مناطق را تشکیل داده و تمامی این اراضی در معرض تهدید زباله‌ها قرار دارند. بوی تعفن زباله‌های انباشته در مسیرهای منتهی به جنگل، دریا و کوهستان‌های همه شهرستان‌های استان، حتی برای غیربومیان نیز آزاردهنده است.

مناطق دپوی زباله در شهرهای مهمی چون آمل، بابل، بابلسر، نوشهر، نور و بسیاری دیگر از شهرهای استان از گلوگاه تا رامسر، تهدیدی جدی برای عرصه‌های طبیعی به شمار می‌روند.

موانع ساماندهی و نقاط امیدبخش

کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی طولانی شدن طرح‌های ساماندهی پسماند، عملکرد شهرستانی در این زمینه است که منجر به تخصیص قطره‌چکانی اعتبارات دولتی و به تأخیر افتادن افتتاح طرح‌ها می‌شود.

با وجود گام‌های مثبتی که در سال‌های اخیر برداشته شده، اغلب طرح‌ها به سرانجام اثرگذاری نرسیده‌اند و فرآیند تخریب اراضی طبیعی ادامه دارد. از موارد معدود موفق می‌توان به بهره‌برداری از نیروگاه زباله‌سوز نوشهر (که البته با چالش مواجه شد) و کارخانه کمپوست تنکابن اشاره کرد.

تنها نقطه امیدبخش اخیر در زمینه توقف انتقال زباله، مربوط به سایت انجیل‌سی بابل است. پس از سال‌ها پیگیری دوستداران محیط زیست و صدور حکم قطعی دادگاه تجدید نظر استان، ورود زباله به این سایت جنگلی ممنوع شده و اقدامات لازم برای بهبود وضعیت در حال انجام است.