تأیید رسمی ترامپ برای واگذاری F-35 به عربستان؛ کدام مدل و ساخت کجاست؟

تأیید رسمی واگذاری جنگنده‌های F-35 به عربستان

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، سرانجام واگذاری جنگنده‌های پیشرفته نسل پنجم F-35 لایتنینگ II به عربستان سعودی را به طور رسمی تأیید کرد. این تصمیم بلافاصله سوالات متعددی را در مورد نوع مدل تحویلی و محل تولید آن مطرح ساخت، اما ترامپ خود پاسخ داد: جنگنده‌های تحویلی از نوع «ساخت آمریکا» خواهند بود، نه مدل‌های مونتاژ شده در خارج.

جنگنده F-35 لایتنینگ II: مروری بر قابلیت‌ها

جنگنده F-35 که توسط شرکت لاکهید مارتین ساخته می‌شود، یکی از پیشرفته‌ترین هواپیماهای نسل پنجم در جهان است. این هواپیما در سه مدل اصلی تولید شده که بیش از هشتاد درصد قطعات آن‌ها با یکدیگر مشترک است. این اشتراک بالا به منظور کاهش هزینه‌های تولید و نگهداری طراحی شده است. تمامی مدل‌ها دارای ویژگی‌های کلیدی زیر هستند:

• موتور یکسان پرت اند ویتنی F-135.
• قابلیت رادارگریزی عالی.
• سیستم‌های الکترونیکی پیشرفته و یکسان.

بررسی تخصصی سه مدل اصلی F-35

F-35 متناسب با نیازهای مختلف نیروهای مسلح آمریکا و متحدانش در سه مدل متفاوت توسعه یافته است:

مدل F-35A: استاندارد نیروی هوایی

این مدل رایج‌ترین و پرفروش‌ترین نسخه است که برای برخاست و فرود معمولی از باندهای طولانی طراحی شده است. F-35A سبک‌ترین و ارزان‌ترین نسخه محسوب می‌شود و تنها مدلی است که دارای توپ ۲۵ میلی‌متری داخلی است (با ظرفیت حدود ۱۸۰ گلوله). ویژگی‌های فنی کلیدی آن عبارتند از:

• ظرفیت سوخت داخلی بالا.
• شعاع رزمی حدود ۱۱۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلومتر.
• تحمل نیروی مانور تا ۹ جی.

بیشتر کشورهای خریدار از جمله اسرائیل (با نام F-35I عادیر)، ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و کشورهای اروپایی این مدل را انتخاب کرده‌اند.

مدل F-35B: عمودپرواز و برخاست کوتاه

F-35B پیچیده‌ترین و گران‌ترین مدل است که قابلیت فرود عمودی و برخاست خیلی کوتاه (STOVL) را دارد. این قابلیت به واسطه یک فن لیفت بزرگ و نازل چرخان موتور به وجود آمده است. این سیستم باعث شده است:

• سوخت داخلی کمتر (حدود ۶۱۲۴ کیلوگرم).
• شعاع رزمی محدودتر (حدود ۸۳۰ تا ۹۴۰ کیلومتر).
• عدم وجود توپ داخلی (استفاده از پاد خارجی در صورت نیاز).
• تحمل نیروی مانور ۷ جی.

این مدل برای تفنگداران دریایی آمریکا و همچنین نیروهای دریایی انگلیس و ایتالیا جهت عملیات از ناوهای سبک طراحی شده است.

مدل F-35C: ناونشین برای ناوهای بزرگ

این نسخه مخصوص نیروی دریایی آمریکا است و برای پرتاب با منجنیق و فرود با قلاب توقف روی ناوهای هواپیمابر غول‌پیکر طراحی شده است. ویژگی‌های متمایز F-35C عبارتند از:

• بال‌های بزرگ‌تر و تاشو.
• ارابه فرود بسیار محکم‌تر.
• بیشترین مقدار سوخت داخلی (بیش از ۹۰۰۰ کیلوگرم).
• تحمل نیروی مانور ۷.۵ جی.

در حال حاضر، نیروی دریایی ایالات متحده تنها کاربر این مدل است.

تولید نهایی: آمریکا یا مونتاژ خارجی؟

تولید اصلی و مونتاژ نهایی F-35 در کارخانه بزرگ فورت ورث تگزاس انجام می‌شود. با این حال، دو مرکز مونتاژ نهایی دیگر نیز خارج از آمریکا وجود دارند:

1. کامری ایتالیا: توسط شرکت لئوناردو و لاکهید مارتین. این مرکز مدل B (عمودپرواز) را نیز تولید می‌کند و مرکز تعمیرات و ارتقای اروپا است.
2. ناگویا ژاپن: توسط میتسوبیشی هوی اینداستریز. این مرکز تنها مدل A را مونتاژ می‌کند.

این مراکز برای کاهش هزینه‌های لجستیک و مشارکت صنعتی شرکا ایجاد شده‌اند. هواپیماهای مونتاژشده در این دو مکان، به دلیل تأمین قطعات اصلی از آمریکا و نظارت مستقیم دولت آمریکا، هیچ تفاوت فنی یا عملکردی با نمونه‌های آمریکایی ندارند. با این وجود، اکثریت قریب به اتفاق (بیش از ۹۰ درصد) جنگنده‌ها همچنان در تگزاس ساخته می‌شوند.

مدل احتمالی F-35 برای عربستان

با توجه به ساختار نیروی هوایی عربستان سعودی، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که این کشور نسخه F-35A (مدل استاندارد نیروی هوایی) را دریافت خواهد کرد، زیرا مدل‌های B و C تناسبی با زیرساخت‌های نظامی این کشور ندارند.

ترامپ تأکید کرده که جنگنده‌های تحویلی به عربستان سعودی از تولیدات اصلی آمریکا و ساخت کارخانه بزرگ فورت ورث تگزاس خواهند بود.