خراسان شمالی؛ قطب نوغانداری کشور با رتبه اول کیفیت پیله ابریشم

توسعه اشتغالزایی و جایگاه ملی در تولید پیله ابریشم

توسعه صنعت نوغانداری در خراسان شمالی به حدی رسیده است که در حال حاضر بیش از ۳۸۱۲ خانوار روستایی در این استان به فعالیت نوغانداری مشغول هستند. تمرکز بر این بخش، اشتغالزایی قابل توجهی را برای استان به همراه داشته و زنجیره پرورش کرم ابریشم به طور کامل در استان اجرا شده است.

خراسان شمالی در کیفیت تولید پیله ابریشم رتبه اول و از لحاظ کمیت تولید، رتبه سوم کشور را داراست. بیشترین فعالیت نوغانداری به ترتیب در شهرستان‌های راز و جرگلان، مانه و سمقان و بجنورد متمرکز است.

زیرساخت‌های حیاتی: از توتستان تا سردخانه

یکی از اصلی‌ترین ابزارهای کار در نوغانداری، توتستان‌ها هستند. تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه این زیرساخت‌ها در استان انجام شده است:

• ایجاد توتستان: در حال حاضر ۳۱.۳ هکتار توتستان جدید در استان ایجاد شده که سه توتستان در راز و جرگلان و دو توتستان در بجنورد قرار دارند.
• توزیع نهال: امسال ۶۲ هزار اصله نهال توت میان نوغانداران برای غرس در باغ‌ها توزیع شده است.
• تولید نهال: بخشی از نهال‌های توت در نهالستان‌های استان و بخشی از استان گیلان تهیه می‌شود. همچنین، برنامه‌ریزی برای ایجاد یک گلخانه ۱۰۰۰ مترمربعی در استان برای تولید نهال درخت توت در دست اقدام است.

علاوه بر این، یکی از مشکلات اساسی در حوزه نوغانداری، یعنی نبود سردخانه برای نگهداری تخم‌های نوغان، با ایجاد این زیرساخت برطرف شده و امسال به بهره‌برداری رسید.

نوسازی تلمبارها و چالش صنعتی‌سازی

تلمبارهای تولید پیله (جایگاه‌های پرورش کرم ابریشم) یکی از مهمترین زیرساخت‌های این صنعت محسوب می‌شوند. در سال جاری، ۳۰۰ تن پیله ابریشم در استان تولید شده است.

با وجود پیشرفت‌ها، استان در ارتباط با زنجیره نوغانداری با چالش‌هایی مانند نبود صنایع نخ‌ریسی و ابریشم‌کشی صنعتی مواجه است و در حال حاضر این امر به‌شکل نیمه‌صنعتی و سنتی انجام می‌شود. تلاش‌ها برای صنعتی کردن این بخش در حال انجام است.

پیوند نوغانداری با صنعت فرش دویدوخ

تولید فرش‌های ابریشم، به‌ویژه فرش‌های دو رویه تمام ابریشم «دویدوخ»، در خراسان شمالی از رونق خاصی برخوردار است. استفاده از ابریشم تولیدی در استان برای بافت این فرش‌ها، تأثیر چشمگیری در کاهش هزینه‌های تولیدکنندگان فرش برای خرید ابریشم از سایر استان‌ها دارد.

• فرش دو رویه تمام ابریشم دویدوخ یکی از فرش‌های منحصربه‌فرد دنیاست که در شهرستان راز و جرگلان تولید می‌شود.
• در خراسان شمالی ۲۶ هزار و ۵۰۰ بافنده فرش فعال هستند.
• ۸۰۰ بافنده در راز و جرگلان مشغول کارند که ۵۰۰ نفر از آن‌ها فرش دو رویه ابریشم دویدوخ را تولید می‌کنند.