معاون علمی: هوشمندسازی بندر بوشهر آغاز شد؛ تمرکز بر ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان

حسین افشین، معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، در تشریح برنامه‌های دولت برای توسعه اقتصاد دریا محور، از آغاز هوشمندسازی بندر بوشهر به عنوان پایلوت ملی خبر داد و تأکید کرد که ایران با وجود حدود سه هزار کیلومتر مرز دریایی، تاکنون از پتانسیل‌های عظیم این حوزه غافل بوده و رویکرد سنتی باید جای خود را به فناوری و دانش‌بنیان دهد. این اقدامات در راستای اجرای سیاست‌های کلی ابلاغی اقتصاد دریا محور انجام می‌شود.

پتانسیل‌های مغفول مرزهای دریایی ایران

معاون علمی رئیس‌جمهور در جریان بازدید از نمایشگاه توانمندی‌های دانش‌بنیان اقتصاد دریا محور اظهار داشت که ایران دارای حدود سه هزار کیلومتر مرز دریایی است که پتانسیل‌های عظیمی در آن نهفته است. او اذعان کرد که تاکنون توجه کافی به این حوزه نشده و فعالیت‌های انجام شده عمدتاً به شکل سنتی بوده‌اند.

افشین تأکید کرد که اقتصاد دریا تنها محدود به تجارت دریایی و حمل‌ونقل با کشتی نیست، بلکه بخش‌های حیاتی دیگری را نیز در بر می‌گیرد:

• صنایع گردشگری دریایی
• فعالیت‌های زیستی و آبزی‌پروری
• تولیدات نوین دریایی

وی به رشد سریع تولید ماهی در قفس با اتکا به دانش و فناوری‌های جدید به عنوان نمونه‌ای از ظرفیت‌های موجود اشاره کرد.

برنامه ملی و نقش‌آفرینی شرکت‌های دانش‌بنیان

با اشاره به هم‌زمانی این رویداد با دومین سال ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد دریا محور، معاون علمی ریاست جمهوری گفت که پس از جلسات متعدد، جمع‌بندی بر این شد که ابتدا باید داشته‌ها و توانمندی‌های واقعی کشور در این زمینه شناسایی شوند. او آمار داد که حدود ۷۰۰ شرکت دانش‌بنیان به صورت مستقیم و غیرمستقیم در صنایع مرتبط با اقتصاد دریا فعال هستند و نیاز به برنامه‌ریزی منسجم برای افق‌های یک، دو و پنج‌ساله وجود دارد.

افشین تغییر رویکرد از فعالیت‌های سنتی به سمت فناوری و هوشمندسازی را امری ضروری دانست و اعلام کرد که برنامه ملی اقتصاد دریا محور از سال گذشته طراحی شده است. این برنامه دارای جایگاهی بالاتر از برنامه‌های معمول معاونت، مسئول مشخص و ساختار معین است.

تصویب نخستین شرکت «پیشرو» برای توسعه فناوری

در راستای ایجاد ساختار منسجم‌تر، معاون علمی از تصویب نخستین شرکت «پیشرو» در حوزه دریا محور خبر داد. بر اساس آیین‌نامه جدید، این شرکت‌ها در جایگاه هلدینگ‌های توسعه فناوری قرار می‌گیرند که وظیفه دارند زنجیره‌ای از شرکت‌های توسعه‌دهنده و در نهایت شرکت‌های دانش‌بنیان را تحت پوشش قرار دهند. این ساختار جدید، ضمن ایجاد زنجیره تأمین مالی، تجارت و توسعه فناوری، مسیر رشد منسجم‌تری را فراهم می‌آورد.

هوش مصنوعی، پایلوت بوشهر و افزایش تولید آبزیان

معاون علمی ریاست جمهوری نقش هوش مصنوعی را در توسعه اقتصاد دریایی برجسته دانست و از تعریف یک پروژه ممتاز در هر بخش خبر داد. در حوزه اقتصاد دریا محور، بندر بوشهر به عنوان پایلوت هوشمندسازی انتخاب شده است.

«در بندر بوشهر، ابتدا هوش تجاری اجرا می‌شود. این پروژه ملی مهم با همکاری معاونت علمی، استانداری و وزارت اقتصاد پیش می‌رود و در صورت موفقیت، به سایر بنادر کشور نیز تعمیم پیدا خواهد کرد.»

او درباره روند هوشمندسازی توضیح داد که برای شروع، هوش تجاری راه‌اندازی شده، تجهیزات نصب شده و داده‌های ترافیکی در حال اندازه‌گیری هستند. این پروژه به مراحل خرد تقسیم شده تا قابلیت اجرا داشته باشد و انتظار می‌رود بخش ترافیک طرح طی سه ماه آینده تکمیل شود.

افزایش دو برابری تولید آبزیان

در بخش پروژه‌های حوزه آبزیان، افشین به تعریف چندین طرح با هدف استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش رشد آبزیان اشاره کرد که پتانسیل دو برابر کردن تولید را دارند. هدف کلان این اقدامات، افزایش سهم اقتصاد دریا محور در تولید ناخالص داخلی (GDP) است.

زنجیره کامل هوش مصنوعی و سکوی ملی

افشین در تشریح وضعیت هوش مصنوعی در کشور، تأکید کرد که نگاه موردی به این حوزه کافی نیست و باید زنجیره کامل آن شامل داده، زیرساخت، ابزار و بازار مورد توجه قرار گیرد. او بر تلاش برای کاربردی کردن فناوری در بخش‌های مختلف تأکید کرد و افزود که توسعه موردی یک محصول (مانند یک پمپ دریایی) به تنهایی کافی نیست و باید زنجیره‌های کامل فناوری، تولید و خدمات دریایی تقویت شوند.

نقش «سکوی ملی هوش مصنوعی»

معاون علمی به «سکوی ملی هوش مصنوعی» اشاره کرد و آن را یک بستر پایه، مشابه سیستم‌عامل، دانست که امکان تولید سریع‌تر و ارزان‌تر نرم‌افزار را فراهم می‌کند. او توضیح داد که تولید یک چت‌بات که قبلاً ممکن بود شش تا هفت ماه زمان ببرد، امروز به کمک این سکو می‌تواند ظرف یک روز به نمونه اولیه برسد و سپس طی چند هفته آموزش و بهینه‌سازی شود. تمام پروژه‌های تحت حمایت معاونت باید الزامات این سکو را رعایت کرده و امکانات جدیدی به آن اضافه کنند.

اولویت‌بندی در انرژی‌های دریایی

در خصوص انرژی‌های دریایی، افشین توضیح داد که برخی از انواع آن در ایران صرفه اقتصادی ندارند. وی با وجود ظرفیت تولید انرژی از امواج در بخش کوچکی از خلیج فارس، اعلام کرد که با توجه به گستردگی خشکی‌های ایران، این نوع انرژی جزو اولویت‌ها نیست و تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای شناسایی مزیت‌های داخلی صورت می‌گیرد، نه تقلید از سایر کشورها.