تأکید بر اقتصاد دریامحور و تکمیل راه‌آهن رشت-آستارا تا سال آینده

بیانیه نهایی نخستین اجلاس بین‌المللی استانداران ساحلی دریای خزر

هادی حق‌شناس، استاندار گیلان، در اختتامیه نخستین اجلاس بین‌المللی استانداران ساحلی دریای خزر در رشت، با اشاره به پیشنهادی مشترک برای تصویب، بر نقش حیاتی اقتصاد دریامحور در توسعه منطقه‌ای و جهانی تأکید کرد. او اظهار امیدواری کرد که این اجلاس نقطه آغازی برای همکاری‌های گسترده‌تر و تعاملات مؤثرتر میان استان‌های ساحلی کشورهای حاشیه خزر باشد.

در کنار سایر منابع اقتصادی برای تولید ثروت در جهان، دریا نقش ممتازی دارد. اقتصاد دریا محور یا اقتصاد آبی به معنای بهره‌وری پایدار از منابع و پهنه‌های آبی است.

اهمیت استراتژیک «اقتصاد آبی» برای ایران

حق‌شناس تصریح کرد که برای دستیابی به رشد اقتصادی، ارتقای وضعیت معیشتی مردم، ایجاد اشتغال و افزایش تولید ناخالص داخلی، باید از ظرفیت‌های عظیم اقتصاد دریا پایه بهره برد. او یادآور شد که سهم تولید داخلی کشورهای توسعه‌یافته از طریق اقتصاد دریامحور در برخی نقاط جهان معادل یک‌سوم تولید ناخالص داخلی آن‌هاست و تمام کشورهای گروه جی ۲۰ دریایی هستند.

مفهوم و محورهای کلیدی اقتصاد دریامحور

اقتصاد دریا محور مفهومی فراتر از فعالیت‌های سنتی همچون آبزی‌پروری، شیلات، گردشگری و دریانوردی است. مهم‌ترین محورهای این نوع اقتصاد عبارتند از:

• کشتی‌سازی و تعمیرات کشتی: ایجاد صنایع وابسته و ارزش افزوده بالا.
• حمل‌ونقل دریایی: توسعه زیرساخت‌ها برای افزایش ظرفیت.
• استخراج نفت و گاز: بهره‌برداری مسئولانه از منابع انرژی.
• محیط زیست دریایی و تولید انرژی پاک: توجه به پایداری و نوسانات آب دریای خزر.

وی خاطرنشان کرد که در حال حاضر، ۸۰ درصد تجارت جهانی از طریق حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود و توسعه زیرساخت‌های مرتبط می‌تواند منجر به افزایش ظرفیت و کاهش قیمت تمام‌شده برای مشتری گردد. خوشبختانه ایران با دسترسی به دریا در شمال و جنوب کشور، ظرفیت مطلوبی برای ایجاد سهم شایسته در تولید ناخالص داخلی دارد.

الزامات تحقق کامل ظرفیت‌های دریایی

استاندار گیلان تأکید کرد که عناصر تعیین‌کننده و کلیدی برای تحقق اقتصاد دریا محور تنها محدود به ساخت زیرساخت‌های سخت‌افزاری نیست. گرچه هر یک از حلقه‌های مهم حمل‌ونقل چندوجهی (بندر، ریل، فرودگاه و جاده) در صورت ناکارآمدی، منجر به کندی جابجایی و افزایش هزینه حمل‌ونقل می‌شود، اما توجه به «زیرساخت‌های نرم‌افزاری» نیز حیاتی است.

توجه به همکاری‌های نرم‌افزاری

برای افزایش بهره‌وری از ظرفیت‌های سخت‌افزاری ایجادشده، باید به موارد نرم‌افزاری زیر توجه ویژه داشت:

• همکاری‌های مشترک بانکی و بیمه‌ای.
• تسهیل دسترسی آسان‌تر به ویزا.
• امکان ثبت راحت شرکت‌های تجاری در مناطق آزاد تجاری.
• فعال کردن بازارچه‌های مرزی.

تکمیل حلقه مفقوده کریدور شمال-جنوب

مسئولان گیلان متعهد شدند که در کنار سایر مسئولان، از همه امکانات خود بهره خواهند برد تا پروژه حیاتی ۱۶۲ کیلومتر راه‌آهن رشت-آستارا، که حلقه تکمیل‌کننده راه‌آهن آستارا به بندرعباس است، سال آینده به بهره‌برداری برسد. این اقدام گامی مهم برای بهره‌مندی بیشتر از ظرفیت چندوجهی حمل‌ونقل دریایی و کریدور شمال-جنوب خواهد بود.