خبر کامل
رکورد تاریخی ۲.۴ تریلیون دلاری سرمایه‌گذاری جهانی در گذار به انرژی‌های پاک
رکوردهای تاریخی سرمایه‌گذاری جهانی در گذار انرژی؛ ثبت رقم ۲.۴ تریلیون دلاری
سال ۲۰۲۴ به عنوان یکی از تاریخی‌ترین سال‌ها در حوزه سرمایه‌گذاری انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر ثبت شد. بر اساس گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA) و ابتکار سیاست اقلیمی (CPI)، مجموع سرمایه‌گذاری‌های جهانی در گذار انرژی به رقم بی‌سابقه ۲.۴ تریلیون دلار رسید که نشان‌دهنده عزم جهانی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است. این گزارش دقیق، پیش از برگزاری کنفرانس اقلیمی سازمان ملل COP30 منتشر شده است.
روندهای کلیدی سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک
گذار به سوی انرژی‌های پاک در سال ۲۰۲۴ با ثبت ارقام جدیدی همراه بود که نشان‌دهنده شتاب گرفتن این روند است. یافته‌های گزارش مشترک IRENA و CPI وضعیت سرمایه‌گذاری‌ها در بخش‌های کلیدی را به شرح زیر تشریح می‌کند:
- سرمایه‌گذاری کلی: مجموع سرمایه‌گذاری‌های جهانی در گذار انرژی به رقم بی‌سابقه ۲.۴ تریلیون دلار رسید که ۲۰ درصد افزایش نسبت به میانگین سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ را نشان می‌دهد.
- انرژی‌های تجدیدپذیر: حدود ۸۰۷ میلیارد دلار (معادل یک‌سوم کل سرمایه‌گذاری) به فناوری‌های انرژی تجدیدپذیر اختصاص یافت.
- کاهش نرخ رشد: با وجود حجم بالای سرمایه، نرخ رشد سالانه سرمایه‌گذاری در تجدیدپذیرها در سال ۲۰۲۴ به ۷.۳ درصد کاهش یافت که نسبت به رشد ۳۲ درصدی سال گذشته، افت چشمگیری محسوب می‌شود.
همچنین، برای نخستین بار در سال ۲۰۲۴، مجموع سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه‌های برق و ذخیره‌سازی باتری، از سرمایه‌گذاری در سوخت‌های فسیلی فراتر رفت. با این حال، هزینه‌های مربوط به سوخت‌های فسیلی همچنان در حال افزایش است.
پیشتازی بی‌سابقه انرژی خورشیدی فتوولتائیک
بخش انرژی خورشیدی فتوولتائیک همچنان پیشتاز و محرک اصلی گذار جهانی انرژی است و در سال ۲۰۲۴ رکوردی جدید به ثبت رساند:
- سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی فتوولتائیک به ۵۵۴ میلیارد دلار رسید.
- این رقم بی‌سابقه نسبت به سال قبل، ۴۹ درصد رشد داشته است.
- ۹۶ درصد از کل سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر به بخش تولید برق اختصاص یافته است.
چالش نابرابری در توزیع سرمایه
یکی از اصلی‌ترین چالش‌های مطرح شده در این گزارش، توزیع ناعادلانه سرمایه‌گذاری‌ها است. تمرکز بالای منابع مالی، کشورهای نوظهور و درحال‌توسعه را از این روند جهانی عقب نگه داشته است.
تمرکز جغرافیایی سرمایه: ۹۰ درصد از کل سرمایه‌گذاری در فناوری‌های گذار انرژی در سال ۲۰۲۴، تنها در اقتصادهای پیشرفته و کشور چین متمرکز شده است.
مدیرکل IRENA با اشاره به این موضوع، تاکید کرد که این رشد سرمایه‌گذاری کافی نیست تا جهان بتواند هدف سه‌برابر کردن ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ را محقق سازد. او خواستار طراحی سازوکارهای مالی جدید برای افزایش بودجه در کشورهای کم‌برخوردار و توسعه‌یافته شد.
وابستگی کشورهای کم‌درآمد به کمک‌های خارجی
کشورهای کم‌درآمد به دلیل محدودیت‌های مالی، بازارهای توسعه‌نیافته، هزینه بالای سرمایه و آسیب‌پذیری بدهی‌ها، به شدت وابسته به کمک‌های خارجی هستند. این در حالی است که اقتصادهای بزرگ قادرند از منابع مالی داخلی استفاده کنند.
در سال ۲۰۲۳، ساختار تأمین مالی در این حوزه نشان داد:
- تقریباً نیمی از کل سرمایه‌گذاری انرژی در قالب بدهی تأمین شده است.
- کمتر از ۱ درصد سرمایه‌ها به صورت کمک بلاعوض (گرانت) ارائه شده‌اند.
این وضعیت، خطر افزایش بدهی کشورهای فقیر را تشدید کرده و لزوم اصلاح ساختارهای مالی بین‌المللی را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
سرمایه‌گذاری در تولید تجهیزات و نقش چین
در بخش تولید تجهیزات انرژی پاک، چین همچنان بازیگر اصلی است و ۸۰ درصد سرمایه‌گذاری جهانی در تأسیسات تولیدی انرژی خورشیدی، بادی، باتری و هیدروژن بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ را به خود اختصاص داده است.
با این حال، سرمایه‌گذاری جهانی در تولید تجهیزات انرژی پاک در سال ۲۰۲۴ با کاهش ۲۱ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه شد و به ۱۰۲ میلیارد دلار رسید. دلیل این کاهش، افت قابل توجه سرمایه‌گذاری در تولید انرژی خورشیدی فتوولتائیک عنوان شده است.
در مقابل، سرمایه‌گذاری در کارخانه‌های تولید باتری تقریباً دو برابر شده و به ۷۴ میلیارد دلار رسیده است؛ این رشد، نشانه‌ای از افزایش تقاضا برای ذخیره‌سازی در شبکه‌ها، خودروهای برقی و مراکز داده است.
ضرورت همکاری‌های بین‌المللی برای گذار عادلانه
برای اجرای موفق گذار انرژی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نقش کلیدی در انتقال فناوری، ایجاد کارخانه‌ها و توسعه زنجیره‌های تأمین دارد. مشارکت‌های مشترک، انتقال دانش و همکاری جنوب-جنوب، از ابزارهای مهم تقویت این روند هستند. همچنین، اجرای سیاست‌های اجتماعی و زیست‌محیطی همزمان با پروژه‌ها برای توزیع عادلانه منافع، امری ضروری است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
