درخواست فوری گروسی از ایران در شورای حکام: وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده باید روشن شود

مطالبات فوری مدیرکل آژانس در نشست شورای حکام

مدیرکل آژانس در بیانیه‌ای رسمی از تهران خواست تا «اجرای کامل و مؤثر اقدامات پادمانی» را تسهیل کند. آقای گروسی تأکید کرد که بازرسان باید «فورا» آخرین وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالا و پایین ایران را مشخص کنند و افزود: «ضروری است که آژانس بتواند هرچه زودتر (وضعیت) این مواد را راستی‌آزمایی کند.»

این مطالبات بخشی از پیش‌نویس قطعنامه‌ای است که توسط بریتانیا، فرانسه، آلمان و آمریکا تدوین شده است. این پیش‌نویس، خواستار موارد زیر از ایران است:

• اجازه دسترسی بازرسان آژانس به تاسیسات هسته‌ای بمباران‌شده.
• روشن کردن وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده.
• پاسخگویی به ابهامات مطرح درباره برنامه هسته‌ای.

جزئیات پیش‌نویس قطعنامه غرب و موضع تهران

مفاد اصلی قطعنامه پیشنهادی

یکی از خواسته‌های اصلی این قطعنامه پیشنهادی، تغییر در رویه گزارش‌دهی آژانس است. دیپلمات‌های غربی هدف از این قطعنامه را بیشتر جنبه «فنی» و تأمین الزام قانونی آژانس برای ازسرگیری گزارش‌های دوره‌ای‌اش درباره ایران عنوان کرده‌اند. در این پیش‌نویس، علاوه بر انتقاد از همکاری پایین ایران، راه‌حل‌های دیپلماتیکی نیز برای حل مناقشات پیشنهاد شده است.

این قطعنامه از مدیرکل آژانس می‌خواهد که گزارش‌هایی فصلی درباره پایبندی ایران به تعهدات پادمانی‌اش در چارچوب ان‌پی‌تی تهیه کند و آن‌ها را علاوه بر شورای حکام، در اختیار شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار دهد.

این جلسه شورای حکام، نخستین نشست از زمان فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران است. پیش از این، بر اساس توافق برجام، دبیرکل آژانس موظف بود که در نشست‌های فصلی شورای حکام، به‌طور منظم درباره پرونده ایران گزارش دهد.

هشدار شدید ایران

اگرچه این پیش‌نویس قطعنامه، برخلاف قطعنامه ماه ژوئن آژانس، ایران را به نقض تعهدات خود متهم نکرده است، اما تهران در مقابل تصویب هرگونه قطعنامه علیه خود در شورای حکام هشدار داده است.

نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که: «تصویب این پیش‌نویس، مسیر همکاری مثبت ایران را با آژانس به شکلی اجتناب‌ناپذیر تحت تأثیر قرار خواهد داد.» ایران تصویب احتمالی این قطعنامه را یک «اشتباه بزرگی» خوانده است. لازم به ذکر است که ایران پس از فعال شدن مکانیسم ماشه توسط بریتانیا، فرانسه و آلمان، توافق سپتامبر خود با آژانس در مورد شیوه‌ای جدید برای همکاری را نیز به رسمیت نشناخت.

اختلاف بر سر پایان مأموریت گزارش‌دهی

در مقابل درخواست‌های جدید، ایران به همراه روسیه و چین اعلام کرده‌اند که بازگردانده شدن قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت در پی فعال شدن مکانیسم ماشه را به‌رسمیت نمی‌شناسند. آن‌ها تأکید می‌کنند که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در تاریخ ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) منقضی شده است و بنابراین مأموریت گزارش‌دهی مدیرکل آژانس در مورد راستی‌آزمایی و نظارت بر برنامه اتمی ایران بر اساس این قطعنامه پایان یافته است و رافائل گروسی دیگر نباید در این زمینه اقدامی انجام دهد.