نظرسنجی ملی کتابخوانی: ۵۸.۹ درصد مردم کتاب نمی‌خوانند؛ کمبود وقت، مانع اصلی

وضعیت کلی مطالعه و میانگین زمان اختصاص‌یافته

بر اساس این پژوهش که در هفته سوم آبان ماه ۱۴۰۴ با مشارکت ۱۲۳۴ شهروند بالای ۱۸ سال به‌صورت تلفنی انجام شده، میانگین زمان مطالعه کتاب‌های غیردرسی در میان کسانی که مطالعه می‌کنند، ۲۶.۶ دقیقه در روز است. اما با لحاظ کردن کل جمعیت کشور، این میانگین به عدد نگران‌کننده ۱۰.۹ دقیقه در روز کاهش می‌یابد.

آمار عدم مطالعه در جامعه

پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، شکاف قابل توجهی را در عادت مطالعه ایرانیان به تصویر کشیده است. با وجود تلاش‌های فرهنگی، اکثریت جامعه همچنان از مطالعه کتاب‌های غیردرسی دور هستند:

• افرادی که کتاب می‌خوانند: ۴۱.۱ درصد
• افرادی که کتاب نمی‌خوانند: ۵۸.۹ درصد

علایق و موانع اصلی کتابخوانی

این نظرسنجی علاوه بر سنجش میزان مطالعه، به بررسی علایق موضوعی و دلایل اصلی دوری از کتاب نیز پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که علیرغم ظهور قالب‌های دیجیتال، همچنان کتاب‌های چاپی در صدر ترجیحات قرار دارند.

ژانرهای محبوب و قالب‌های پرطرفدار

در میان کتاب‌خوان‌ها، رمان و داستان با اختلاف اندکی نسبت به سایر موضوعات، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. قالب‌های کاغذی نیز همچنان محبوب‌ترین شیوه مطالعه هستند:

پنج موضوع پرطرفدار در میان کتاب‌خوان‌ها

قالب‌های مورد علاقه برای مطالعه

• کتاب‌های چاپی و کاغذی: ۵۲.۴ درصد
• کتاب‌های الکترونیک: ۱۸.۵ درصد
• کتاب‌های صوتی: ۱۱.۷ درصد

مهم‌ترین موانع مطالعه

تقریباً نیمی از پاسخگویان، مهم‌ترین چالش خود را برای مطالعه، کمبود وقت عنوان کرده‌اند. این مسئله نشان‌دهنده اولویت‌های زندگی روزمره شهروندان است که زمان کمی برای فعالیت‌های فرهنگی باقی می‌گذارد.

۴۹.۷ درصد از پاسخگویان، «کمبود وقت» را به‌عنوان اصلی‌ترین مانع کتابخوانی ذکر کرده‌اند. پس از آن، «خستگی ذهنی» و «هزینه بالای کتاب» در رتبه‌های بعدی قرار دارند.