مطالعه جدید: تاریخچه ۲۱ میلیون ساله بوسه و ریشه آن در اجداد مشترک انسان و میمون‌ها

تاریخچه ۲۱ میلیون ساله بوسیدن در نخستی‌ها

این پژوهش که توسط زیست‌شناسان تکاملی دانشگاه آکسفورد انجام شده، نشان می‌دهد که بوسه دهان‌به‌دهان عملی است که نیاکان مشترک انسان و میمون‌های بزرگ انجام می‌دادند. این یافته بر اساس ساختن «درخت تکاملی خانوادگی» و یافتن شواهدی از بوسیدن در گونه‌های جانوری دیگر به دست آمده است.

دکتر ماتیلدا بریندل، سرپرست پژوهش، در این باره توضیح می‌دهد:

«انسان‌ها، شامپانزه‌ها و بونوبوها (شامپانزه کوتوله) یکدیگر را می‌بوسند. بسیار احتمال دارد که نیای مشترک همه آنها هم یکدیگر را می‌بوسیده‌اند. ما فکر می‌کنیم بوسیدن شاید حدود ۲۱/۵ میلیون سال پیش در میمون‌های بزرگ به وجود آمده است.»

تعریف دقیق علمی از «بوسه»

برای اطمینان از مقایسه رفتار مشابه در میان گونه‌های جانوری گوناگون، پژوهشگران باید تعریفی بسیار دقیق و غیر‌عاشقانه از «بوسه» ارائه می‌دادند. در این پژوهش که در مجله «رفتار انسان و تکامل» منتشر شده، بوسیدن به صورت زیر تعریف شده است:

• تماس دهانی غیرتهاجمی
• همراه با حرکت لب‌ها و بخش‌هایی از دهان
• بدون انتقال غذا

شواهد بوسیدن در نئاندرتال‌ها و حیوانات دیگر

دانشمندان با استفاده از این تعریف، رفتارهایی منطبق با بوسیدن را در گونه‌های مختلف جانوری مشاهده کرده‌اند. این امر به آنها کمک کرد تا تصویر تکاملی از منشاء بوسه در انسان به دست آورند:

• نئاندرتال‌ها: پژوهش مشابهی نتیجه می‌گیرد که نئاندرتال‌ها، نزدیک‌ترین خویشاوندان انسان، نیز یکدیگر را می‌بوسیده‌اند. یک تحقیق دیگر در مورد دی‌ان‌ای آنها نشان می‌دهد که انسان‌های امروزی و نئاندرتال‌ها میکروب‌های دهانی مشترکی داشتند که حاکی از انتقال بزاق دهان پیش از جدا شدن دو گونه است.
• سایر جانوران: رفتارهایی منطبق با تعریف علمی بوسیدن در این گونه‌ها مشاهده شده است:
  • گرگ‌ها و سگ‌های دشتی
  • سنجاب‌ها
  • خرس‌های قطبی (با استفاده از لب و زبان)
  • پرنده آلباتروس یا قادوس

به گفته دانشمندان، بوسیدن یک «رفتار مشترک بین انسان و خویشاوندان جانوری انسان» است.

معمای حل‌نشده: دلیل تکاملی بوسه چیست؟

هرچند در این پژوهش مشخص شده است که بوسیدن از چه زمانی به وجود آمده است، اما پاسخی در مورد دلیل این عمل پیدا نشده است. بوسه هیچ فایده حیاتی یا تولید‌مثلی مشخصی ندارد و از این رو برای دانشمندان نوعی معمای تکاملی است. نظریه‌هایی در این زمینه وجود دارد که بوسیدن ممکن است ریشه در رفتارهای تیمار و نظافت در میمون‌های نیاکان ما داشته و شاید روشی صمیمانه برای ارزیابی میزان تندرستی و همسازی جفت بوده است.

دکتر بریندل امیدوار است که این پژوهش راهی برای پاسخ به این پرسش بگشاید و تأکید می‌کند: «ما باید این رفتار را بررسی کنیم نه اینکه آن را به عنوان کاری احمقانه رد کنیم چون این رفتار معنا و مفهوم عاشقانه‌ای در میان انسان‌ها دارد.»