ابلاغ دستورالعمل جدید برای مقابله با قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت

ابعاد خسارت‌بار قاچاق سوخت

اقتصاد ایران با بحرانی جدی در زمینه قاچاق سوخت دست و پنجه نرم می‌کند؛ پدیده‌ای که روزانه تا ۳۰ میلیون لیتر سوخت را از چرخه مصرف قانونی خارج کرده و زیان اقتصادی هنگفتی را به کشور تحمیل می‌کند. در واکنش به این معضل ملی، دستورالعمل جامع و هوشمندی با هدف کاهش چشمگیر این سوداگری غیرقانونی ابلاغ شده است.

حجم سوخت قاچاق شده، که عمدتاً گازوئیل است، رقمی معادل مصرف کل سوخت یک استان پرجمعیت و صنعتی نظیر خراسان رضوی یا فارس است. این خروج گسترده، که به دلیل اختلاف فاحش قیمت سوخت با کشورهای همسایه انگیزه می‌گیرد، خسارات اقتصادی بزرگی را به ایران وارد می‌کند.

شکاف تولید و مصرف داخلی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که شکاف میان تولید و مصرف داخلی، بستر اصلی برای شکل‌گیری این پدیده است. آمارها حاکی از آن است که:

• ظرفیت تولید روزانه گازوئیل در کشور: حدود ۱۰۰ میلیون لیتر
• مصرف داخلی روزانه گازوئیل: حدود ۷۰ میلیون لیتر
• شکاف ۳۰ میلیون لیتری: بستر اصلی قاچاق

ابلاغ دستورالعمل قاطع ملی برای مقابله

در پی ناکارآمدی دستورالعمل‌های پیشین (نظیر مصوبه سال ۱۳۹۶)، ستاد ملی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، طرحی جامع را ابلاغ کرده است. این دستورالعمل پس از تصویب در شورای عالی امنیت ملی و امضای رئیس‌جمهور، شامل ۴۲ تکلیف قانونی جدید برای دستگاه‌های ذیربط است.

هدف اصلی و زمان‌بندی شده این طرح، کاهش حجم قاچاق سوخت به ۱۰ درصد میزان فعلی است که باید طی یک دوره شش ماهه محقق شود. مسئولان این اقدام را پاسخی قاطع به سال‌ها ناکارآمدی در کنترل این معضل بزرگ می‌دانند.

راهکارهای نوین و هوشمند کنترل قاچاق

محور اصلی دستورالعمل جدید، تمرکز بر استفاده از فناوری‌های نوین و سیستم‌های هوشمند برای جلوگیری از خروج غیرقانونی سوخت است. این رویکرد، به دنبال مسدود کردن منافذ قاچاق از شبکه توزیع داخلی و جلوگیری از هرگونه تبانی احتمالی است.

مهم‌ترین ابزارهای هوشمندسازی

برخی از راهکارهای کلیدی و هوشمندسازی‌شده در این طرح عبارتند از:

• سامانه‌های ردیابی الکترونیکی: توسعه سیستم‌های کنترل و ردیابی برای تانکرهای سوخت.
• نظارت هوشمند: افزایش نظارت بر جایگاه‌های عرضه سوخت در سراسر کشور.
• کنترل مسیرهای تردد: نظارت دقیق بر مسیرهای وسایل نقلیه سنگین حامل سوخت.
• استفاده از پهپادها: رصد و شناسایی نقاط غیرقانونی دپو و انتقال سوخت از طریق هوایی.