کشف «هزارپای اژدهایی» شگفت‌انگیز در تایلند؛ گونه‌ای خاردار و ناشناخته

دانشمندان در یک کشف زیست‌محیطی شگفت‌انگیز، گونه‌ای جدید از هزارپایان را در اعماق غارهای سنگ آهکی شمال تایلند شناسایی کرده‌اند که به دلیل ظاهر خاردار و قهوه‌ای تیره خود، لقب «اژدهای هزارپا» را گرفته است. این موجود منحصربه‌فرد، که تاکنون ناشناخته باقی مانده بود، زنگ خطر را برای حفاظت از زیستگاه‌های حساس غارها به صدا درآورده است.

اژدهای خاردار؛ ویژگی‌های ظاهری و زیستگاه

بدن این هزارپای خارپشت‌مانند به رنگ قهوه‌ای تیره است و به دلیل داشتن خارهای تیز، شباهت زیادی به موجودات افسانه‌ای دارد. این موجود در شکاف‌ها و دیواره‌های مرطوب سنگ آهک زندگی می‌کند و به خوبی می‌تواند در پس‌زمینه مرطوب زیستگاه خود استتار کند.

این هزارپا با پاها و شاخک‌های بلند و باریک خود، به راحتی در شکاف‌های باریک و خزه‌پوشیده سنگ حرکت می‌کند. زیستگاه این موجود تنها به همین غار و چند نقطه محدود اطراف آن خلاصه می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد این گونه تنها در زیست‌بوم خاص و مرطوب دیواره‌های سنگ آهک دوام می‌آورد.

روش‌شناسی علمی برای شناسایی گونه جدید

پژوهشگران برای شناسایی این هزارپا از روش پیشرفته «رده‌بندی تلفیقی» استفاده کردند؛ این روش، ویژگی‌های ظاهری (مورفولوژی) را با داده‌های ژنتیکی ترکیب می‌کند تا جایگاه دقیق گونه مشخص شود.

تحلیل ژنتیکی و تبارزایی

محققان سه ناحیه ژنی را بررسی کرده و با ترسیم «درخت تبارزایی»، جایگاه این هزارپا را در میان خویشاوندانش مشخص کردند. نتایج تحلیل ژنتیکی حاکی از تفاوت‌های قابل توجه بود:

• ژن COI (که معمولاً برای شناسایی گونه‌های جانوری به‌کار می‌رود) اختلاف ۱۱ تا ۱۹ درصدی با دیگر گونه‌های Desmoxytes نشان داد.
• این فاصله ژنتیکی، برای گونه‌هایی که در یک منطقه زندگی می‌کنند، بسیار قابل توجه است.

تأیید هویت با اندام‌های تولیدمثل

علاوه بر داده‌های ژنتیکی، بررسی شکل اندام تولیدمثل نر (گونوپود) نیز نقش مهمی در تأیید گونه داشت. ساختار این عضو در هزارپایان معمولاً نشانه‌ای دقیق برای تمایز گونه‌ها محسوب می‌شود.

معرفی رسمی: Desmoxytes chaofa

گونه جدید رسماً با نام علمی Desmoxytes chaofa معرفی شد. تفاوت در رنگ، نسبت بدن و شکل اندام تناسلی نر، ویژگی‌هایی هستند که این هزارپا را از نزدیک‌ترین خویشاوندانش متمایز می‌کنند. در جریان همین پژوهش، نوعی هزارپا با پاهای صورتی نیز معرفی شده است؛ این یافته نشان می‌دهد که تنوع زیستی در زیستگاه‌های سنگ آهکی جنوب شرق آسیا بسیار بیشتر از آن چیزی است که تاکنون تصور می‌شد.

هشدار جدی برای حفاظت از غارهای تایلند

این کشف مهم، اهمیت حیاتی غارها و دیواره‌های آهکی را به عنوان زیستگاه گونه‌های بومی و منحصر‌به‌فرد گوشزد می‌کند. این محیط‌ها در برابر تخریب زیستگاه، معدن‌کاری و گردشگری بی‌رویه بسیار آسیب‌پذیرند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که کوچک‌ترین تغییر در رطوبت یا آسیب به این محیط‌های حساس می‌تواند به نابودی این گونه‌های نادر و سایر گونه‌های غارنشین منجر شود و نیازمند اقدامات فوری حفاظتی است.